Rượu ngâm- cẩn thận kẻo “tiền mất tật mang”

Rượu ngâm rắn… nhựa

Tại nhiều nhà hàng ở Hải Phòng, những bình rượu được bày la liệt trên giá, nào là rượu rắn, cao khỉ, cao hổ, ngọc hổ, tay gấu, chân gấu… Hầu hết  nhà hàng lớn có các loại rượu này, được quảng cáo là “độc chiêu”. Đa số những bình rượu ngâm kiểu này không có xuất xứ. Loại được khách mua khá nhiều là rượu rắn. Đây là loại rượu ngâm dành cho đàn ông tuổi trung niên. Theo quảng cáo, dùng rượu rắn có thể trị được bệnh đau lưng, nhức xương, lưu thông khí huyết… Theo những người sành về rượu ngâm, quả thực, rượu rắn có tác dụng tốt đối với các loại bệnh trên, nhưng phải được ngâm theo cách thức nhất định, thời gian bao lâu và sử dụng như thế nào. Với những công dụng độc đáo, rượu rắn là mặt hàng bán khá chạy. Và những mánh kiếm lời bắt đầu xuất hiện từ đây…

Nhiều nhà hàng ở thành phố có những bình rượu ngâm rắn hổ mang chúa. Trong chiếc bình khoảng 15- 20 lít, một con hổ mang chúa to cỡ bắp tay cuộn tròn, đầu dựng lên, phùng mang thè lưỡi ra, nhìn khá hấp dẫn. Nhưng điều lạ lùng là nếu ai muốn mua rượu này, nhà hàng sẽ dùng ống ti-ô hút ra cho vào bình khác để bán, ít khi bán cả bình cho mang về. Một chủ đầu nậu chuyên cung cấp rượu cho các nhà hàng cho biết, rượu rắn hổ chúa nhập về từ nhiều nguồn, song ngoài những bình rượu ngâm rắn thật, có những bình rượu ngâm rắn bằng… nhựa. Mỗi ngày cung cấp hàng chục bình rượu rắn loại này cho các nhà hàng, trong khi rắn hổ chúa loại to giờ đâu dễ kiếm. Hơn nữa, rắn là loài bò sát thân mềm, khi chết sẽ oặt ra, xếp con rắn ngay ngắn đã khó, huống hồ dựng được cả phần đầu con rắn ngóc dậy trong bình rượu. Nếu là rắn thật, để dựng được đầu lên phải chèn thêm một đoạn tre. Nhìn vào bình rượu rắn hổ chúa, nếu thấy đầu rắn dựng lên mà không có đoạn tre luồn vào trong thì trăm phần trăm đó là rắn nhựa. Tất nhiên, rượu trong bình là rượu rắn thật, nhưng là những loài rắn khác được người sản xuất đem đổ vào bình có con rắn hổ chúa to bằng nhựa để nâng giá lên từ vài lần đến vài chục lần.

Rượu ba kích = củ ấu + mực tím

Một loại rượu ngâm khác hiện đang được ưa chuộng tại Hải Phòng là rượu ngâm củ ba kích (còn gọi là mã kích). Đây là loại củ thuốc nổi tiếng, chủ yếu có ở khu vực Tiên Yên, Ba Chẽ (Quảng Ninh). Tác dụng của rượu ngâm ba kích thì không phải bàn cãi,  đã có tiếng từ xa xưa. Một số lái xe đường dài tuyến Hải Phòng- Móng Cái qua khu vực Tiên Yên, Ba Chẽ mua củ ba kích về ngâm rượu hoặc bán cho các nhà hàng. Nét đặc thù của rượu ba kích là khi ngâm lâu, rượu chuyển sang màu xanh tím, uống có mùi thơm ngậy. Đặc biệt, loại củ này hầu như chỉ ngâm được một lần, nếu ngâm “nước hai” phải rất lâu rượu mới chuyển màu nhờ nhờ và không có được màu sắc  ban đầu. Vì vậy, những người sành rượu thường nói với nhau rằng, đến nhà hàng chỉ uống rượu ba kích mới có đồ xịn, các loại rượu ngâm khác khó tin. Giá bán 1 chai rượu ba kích 0,33 lít dao động từ 40.000 đồng đến 45.000 đồng.

Theo một lái xe tuyến Hải Phòng- Quảng Ninh, 1 kg củ ba kích có giá khoảng 120.000 đồng. Rượu để ngâm phải là loại rượu nấu “tử tế”, giá khoảng 18.000-20.000 đồng/lít. 1 kg ba kích ngâm với 3,5 lít rượu là “chuẩn” nhất để sau đó được khoảng 3 lít rượu ngâm. Một phép tính đơn giản cho thấy, để có 3 lít rượu ngâm ba kích, người ngâm chí ít phải đầu tư 190.000 đồng trong thời gian 5 tháng. Nếu bán với giá 130.000 đồng/lít thì số tiền dư ra (chưa tính công) của họ sẽ khoảng 200.000 đồng. Chia cho 5 tháng chẳng đáng là bao. Nếu muốn lãi nhiều, số rượu ngâm phải rất nhiều. Vì thế, để quay vòng nhanh, người sản xuất tìm đủ mọi cách để giảm giá đầu vào và rút ngắn thời gian ngâm. Một chủ lò rượu ngâm khá lớn tại Hải Phòng nay đã giải nghệ cho biết, do đặc thù của củ ba kích  không thể ngâm lần 2, lần 3 nên khi chế biến “xái” loại rượu này có “sáng kiến” cho thêm củ ấu vào ngâm cho lên màu đen, đến khi rượu ngấu chuyển màu cho thêm tí mực tím học sinh vào, màu sắc của rượu trở nên như “thuở ban đầu”. Tất nhiên, mùi thơm  vẫn có do việc sử dụng lại bã ngâm của lần trước. Sau một thời gian làm loại rượu này, anh thấy đây là việc làm thất đức nên bỏ nghề. Nhưng “sáng kiến” của anh được nhiều người biết  và làm theo. Anh khẳng định, với giá bán của chai rượu khoảng 40.000 đồng, chắc chắn không hoàn toàn là rượu ngâm ba kích “xịn”.

Theo tài liệu y học cổ truyền, ở một góc độ nào đó, rượu ngâm là một  loại thuốc có thể chữa trị một số loại bệnh và bồi bổ sức khỏe. Nhưng muốn dùng rượu ngâm làm thuốc, tốt nhất là mua về rồi tự chế biến theo hướng dẫn. Nếu dùng ở quán, nên chọn những quán tin cậy, kẻo rồi “tiền mất, tật mang”.

Đức Phong