Rước nước - nghi thức linh thiêng trong Lễ hội chọi trâu Đồ Sơn

Theo truyền thống, lễ rước nước được tổ chức vào ngày 7/8 âm lịch hằng năm tại Đền Nghè, nằm trong chuỗi các nghi lễ quan trọng của Lễ hội chọi trâu Đồ Sơn. Đây không chỉ là một nghi thức tín ngưỡng mà còn là nét đẹp văn hóa được lưu giữ qua nhiều thế hệ người dân miền biển.

Từ sáng sớm, trong tiếng trống hội vang vọng, đoàn rước gồm các bô lão, chức sắc, đại diện chính quyền địa phương, các chủ trâu cùng đông đảo Nhân dân tập trung tại Đền Nghè để thực hiện nghi thức dâng hương, cáo yết thần linh trước khi xuất phát. Những lá cờ ngũ sắc tung bay trong gió biển tạo nên không gian trang nghiêm, đậm màu sắc văn hóa truyền thống.

Lễ rước nước phản ánh đậm nét đời sống tâm linh của cộng đồng cư dân ven biển (Ảnh: Hải Anh)

Bắt đầu nghi thức, Ban tổ chức, các bô lão và đại diện các đình, đền thực hiện nghi thức dâng hương trung thiên, đọc văn khai lễ, tấu trống chiêng để cáo yết thần linh. Ngay sau đó, đoàn kính cẩn cúi xin trời đất và các vị thần linh cho phép lấy nguồn nước tinh khiết, mát lành được chắt lọc từ "Cửu Long Sơn" tại đền Nghè.

Nước được lấy đựng vào một bình gốm sạch, đặt lên kiệu hoa. Đoàn rước xếp thành hàng trang nghiêm với long đình, bát biểu, trống chiêng, cờ hội rộn ràng đi rước bình nước thần về làm lễ tại đình, đền của từng địa phương.

Bình nước linh thiêng này được thờ cúng và thay mới mỗi năm một lần tại các đình làng, gắn liền với ước vọng cầu cho mưa thuận gió hòa, quốc thái dân an và mùa mội chọi trâu an lành, thành công

Chia sẻ về ý nghĩa của nghi lễ, ông Phạm Hoàng Tuấn, Phó Chủ tịch thường trực UBND phường Đồ Sơn, Trưởng Ban tổ chức Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn 2026 cho biết, lễ rước nước là một trong những nghi thức quan trọng nhất trong phần lễ của Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn.

“Đây là nghi lễ thể hiện tín ngưỡng thờ thủy thần của cư dân vùng biển, đồng thời gửi gắm ước vọng về quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, ngư dân ra khơi bình an, mùa màng bội thu. Việc bảo tồn và tổ chức nghi lễ theo đúng truyền thống không chỉ góp phần giữ gìn giá trị di sản văn hóa mà còn giáo dục thế hệ trẻ về cội nguồn và bản sắc văn hóa của quê hương Đồ Sơn”, ông Tuấn nhấn mạnh.

Theo các nhà nghiên cứu văn hóa dân gian, lễ rước nước phản ánh đậm nét đời sống tâm linh của cộng đồng cư dân ven biển. Từ xa xưa, biển vừa là nguồn sống vừa tiềm ẩn nhiều hiểm nguy đối với những người mưu sinh bằng nghề đánh bắt hải sản. Vì vậy, việc lấy nước biển dâng thần linh mang ý nghĩa tri ân thiên nhiên, cầu mong trời yên biển lặng, tôm cá đầy khoang và cuộc sống ấm no.

Là một trong những chủ trâu tham gia vòng chung kết Lễ hội chọi trâu Đồ Sơn năm nay, ông Nguyễn Văn Nam, chủ Trâu số 01 - Đền Nghè, phường Đồ Sơn cho biết, đối với các chủ trâu, lễ rước nước không đơn thuần là một nghi thức truyền thống mà còn là dịp để bày tỏ lòng thành kính với thần linh trước ngày hội lớn.

“Chúng tôi luôn quan niệm rằng lễ hội không chỉ có phần hội mà phần lễ mới là cốt lõi. Trước khi bước vào các kháp đấu, ai cũng mong muốn tham gia đầy đủ các nghi thức truyền thống để cầu bình an cho người và trâu, đồng thời thể hiện sự tôn trọng đối với những giá trị mà cha ông để lại”, ông Nam chia sẻ.

Có mặt tại Đền Nghè từ sáng sớm để theo dõi nghi lễ, bà Trần Thị Lan, người dân địa phương, cho rằng lễ rước nước là nét văn hóa đặc sắc tạo nên chiều sâu cho Lễ hội chọi trâu Đồ Sơn.

“Nhiều du khách biết đến lễ hội qua những trận đấu hấp dẫn, nhưng với người dân Đồ Sơn, các nghi lễ như dâng hương, rước nước hay tế thần mới là phần hồn của lễ hội. Mỗi lần tham dự, tôi đều cảm nhận được sự thiêng liêng và niềm tự hào về truyền thống quê hương”, bà Lan nói.

Trải qua hàng trăm năm tồn tại cùng lịch sử vùng đất Đồ Sơn, lễ rước nước vẫn được bảo tồn gần như nguyên vẹn về nghi thức, trở thành một phần quan trọng trong Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Lễ hội chọi trâu Đồ Sơn. Không chỉ mang giá trị tín ngưỡng, nghi lễ còn góp phần quảng bá hình ảnh vùng đất biển giàu truyền thống văn hóa, thu hút du khách tìm hiểu chiều sâu lịch sử của một trong những lễ hội độc đáo nhất Việt Nam.

Giữa nhịp sống hiện đại, khi những kháp chọi trâu luôn là tâm điểm chú ý, lễ rước nước vẫn lặng lẽ giữ vị trí đặc biệt trong đời sống tinh thần của người dân Đồ Sơn. Đó là khoảnh khắc con người hướng về biển cả quê hương bằng lòng thành kính, hướng về cội nguồn bằng niềm tự hào và tiếp tục gìn giữ những giá trị văn hóa đã được trao truyền qua bao thế hệ.