Rừng lim ngàn năm báu vật của làng

0:00 / 0:00
0:00
(PLVN) - Ngay giữa vùng đồng bằng, vựa lúa lớn của Nghệ An là khu rừng lim trăm tuổi. Khu rừng này được xem là “cấm sơn” không ai được phép đụng vào. Người dân nơi đây từ bao đời luôn lưu giữ và xem những cây lim quý giá như một báu vật truyền đời của làng.
Đền Cả nằm nép mình bên rừng lim đại ngàn. Đền Cả nằm nép mình bên rừng lim đại ngàn.

Khu rừng của cha ông để lại

Huyện Yên Thành được biết đến là vựa lúa của Nghệ An. Điều đặc biệt là nằm giữa những cánh đồng lúa thẳng tắp sát khu dân cư là rừng lim nguyên sinh núi Tháp Lĩnh ở xã Hậu Thành (huyện Yên Thành, Nghệ An). Cây Lim được người dân nơi đây chăm sóc và bảo vệ như “báu vật” suốt hàng trăm năm qua.

Đi sâu vào rừng đặc dụng núi Tháp Lĩnh rộng hơn 18ha, cảnh vật trông hoang sơ, bình yên đến lạ. Những thân lim, trắc, gụ, lát hoa hàng trăm tuổi đứng sừng sững đan cành vào nhau. Phía dưới là tầng cây bụi, dây leo tạo nên thảm thực vật dày đặc. Tiếng côn trùng rả rích lẫn trong tiếng chim hót và tiếng muỗi rừng vo ve tạo cảm giác như đang ở nơi thâm sơn cùng cốc. Không chỉ giá trị về mặt tâm linh, vào mùa hè khu rừng này như cái máy lạnh khổng lồ, điều hòa cho cả vùng dưới cái nắng nóng 39 độ C.

Những cụ cao tuổi trong làng cũng không rõ rừng lim có từ khi nào. Chỉ biết khi còn thiếu niên đã nhìn thấy rừng lim bạt ngàn, cao to, thân vỏ sần sùi và bây giờ ở tuổi “cổ lai hy” vẫn thấy rừng lim như vậy. Với nhiều cụ ông nơi đây, rừng lim này như gắn liền với tuổi thơ những lần đi đốn củi, bẻ măng, chăn trâu dưới tán lá um tùm của cây lim cổ thụ. Nhiều gốc lim có đường kính to bằng vài người ôm, ước tính có tuổi đời các cây phải trên 300 năm.

Rừng lim ngàn năm báu vật của làng ảnh 1Ông Mai Huy Chân, người 21 năm trực tiếp bảo vệ rừng cho hay hàng chục năm qua chưa bao giờ xảy ra tình trạng khai thác lim trái phép.

Một điểm nữa khiến khu rừng lim này quý giá đó là sự trường tồn mãnh liệt với sự phát triển của dân làng. Dù có hạn hán, mưa bão, lụt lội thì rừng lim vẫn cứ sừng sững xanh tươi. Đặc biệt, trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, dù nhiều điểm của huyện Yên Thành bị bom địch đánh phá ác liệt nhưng lạ thay khu rừng lim vẫn xanh tươi. Khu rừng như chiến hào, lô cốt bảo vệ chính quyền, bảo vệ người dân quê lúa trong chiến tranh ác liệt.

Trải qua nhiều thế hệ, người dân nơi đây vẫn không ai dám tự ý chặt hạ cây lim. Họ vẫn gọi lim bằng “cụ”. Có những “cụ” lim độc thân, bơ vơ một mình ven sườn dốc; có những “cụ” lim đã “thượng thọ” đến hai, ba trăm năm tuổi, con đàn cháu đống, kết thành những cánh rừng sum xuê, xanh ngắt. Lim ở đây là giống lim sâu róm và lim xanh, thân cây không lớn nhưng lõi chắc, hoa văn đẹp. Giá trị kinh tế của những cây lim trăm tuổi này rất cao nhưng không ai dám tự ý chặt hạ.

Trước đây, chính quyền xã trực tiếp quản lý rừng, song từ năm 2017 được chuyển giao cho lâm nghiệp huyện Yên Thành. Ông Mai Huy Chân (61 tuổi), cán bộ lâm nghiệp xã Hậu Thành cho biết, bản thân đã 21 năm trực tiếp bảo vệ rừng. Hàng chục năm qua chưa bao giờ xảy ra tình trạng khai thác trái phép. Người dân địa phương xem khu rùng như lá phổi xanh của làng nên ai cũng có ý thức bảo vệ.

Tài sản vô giá

Nằm nép mình bên rừng lim là ngôi đền Cả. Đây là ngôi đền cất bằng gỗ lim được khởi dựng từ năm 1883, thờ các vị quan có công với dân với nước. Ông Mai Công Định (SN 1942) - người trông coi đền Cả kể lại, vào thời nhà Lê, trong một lần đi qua xã Hậu Thành, đức thánh Nguyễn Hữu Chỉ (quê Thanh Hóa) nhìn thấy núi Tháp Lĩnh phong cảnh hữu tình, là vùng đất lành chim đậu nên đã đưa con cháu đến khai hoang, chiêu dân lập làng.

Để tưởng nhớ công ơn của đức thánh Nguyễn Hữu Chỉ, một số người dân đã dựng đền Cả dưới chân núi Tháp Lĩnh, gần mộ của ông để hương khói thờ phụng. Hàng tháng vào các ngày rằm, mồng một người dân địa phương lại đến thắp hương để tưởng nhớ đến ngài. Hàng năm, vào các dịp lễ, Tết, con cháu hồi hương không quên tới đây gieo quẻ, cầu phúc, cầu an cho bản thân và quê hương.

Rừng lim ngàn năm báu vật của làng ảnh 2

Nhìn từ trên cao, khu rừng lim được bao bọc giữa dân làng.

Dưới gốc cây lim cổ thụ cạnh đền Cả là một cái am nhỏ thờ thần Trăn. Tương truyền, ngày xưa, có một vị thần Trăn cai quản khu rừng này. Thần thiêng nên không ai dám đụng đến rừng hay chặt cây lim nào. Câu chuyện thần Trăn cũng chỉ là hư cấu để răn mọi người không được đụng vào rừng.

Dù vậy từ xa xưa, người làng Đức Hậu (tên cũ của xã Hậu Thành ngày nay) đã đặt ra hương ước để bảo vệ khu rừng này. Nếu ai chặt một cây thì bị phạt nặng, buộc phải trồng lại mười cây và bị bêu danh giữa làng.

Nhờ đó, đến nay trải qua nhiều thế hệ, khu rừng vẫn nguyên vẹn với hàng ngàn cây gỗ quý hàng trăm năm tuổi. Khu rừng lim này còn được nhiều người ví như hòn ngọc, báu vật của xã, của huyện vì là khu rừng nguyên sinh duy nhất còn sót lại của huyện Yên Thành.

Cũng có nhiều ý kiến cho rằng, khu rừng nằm biệt lập, không lớn, bao quanh là xóm làng và đồng ruộng nên dễ quản lý. Những quan trọng hơn là từ nhiều đời nay, người dân ở đây đã có ý thức bảo vệ, coi khu rừng là nơi bất khả xâm phạm, không lấy gỗ dù trữ lượng gỗ quý là khá lớn nên rừng mới tồn tại đến nay.

Theo ông Nguyễn Hồng Chính, Chủ tịch UBND xã Hậu Thành,khu rừng lim như lá phổi xanh, là biểu tượng của việc con người sống hòa đồng với thiên nhiên. Để có được khu rừng vô giá này là nhờ vào ý thức giữ gìn, bảo vệ của người dân xã Hậu Thành bao nhiêu đời qua. Hàng năm, các tổ chức đoàn thể đều tham gia phát quang, dọn thực bì nhằm phòng chống cháy rừng vào mùa hè nóng bức. Địa phương xác định rừng là tài sản vô giá như báu vật cha ông thời xưa để lại nên tập trung bảo vệ.

Có thể nói, không chỉ có giá trị về mặt sinh thái, khu rừng này còn là niềm tự hào bao đời của người dân. Người dân ở đây cũng đang hy vọng khu rừng này sẽ thành điểm du lịch sinh thái, phục vụ nghiên cứu khoa học và là biểu tượng về trách nhiệm bảo vệ gìn giữ môi trường tự nhiên của mỗi người dân.

Nếu như ngày trước, nhắc đến núi rừng Nghệ An, người ta thường nhắc đến vườn quốc gia Pù Mát nổi tiếng nơi quần tụ của nhiều loài thú quý hiếm và muôn vàn cây cối khác nhau hay rừng săng lẻ ở Tương Dương với những cây săng lẻ cao hàng chục mét trên cung đường từ TP Vinh về các huyện miền Tây xứ Nghệ. Thì nay, rừng lim nằm ngay giữa đồng bằng là một địa chỉ mới cho nhiều người. Nó là lá phổi xanh, là niềm tự hào của người dân quê lúa Nghệ An.

Thanh Long
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Đổi thay ở Cây Da Sà - một thời khét tiếng tội phạm, ma túy

Khu vực Cây Da Sà ngày nay là phố xá đông đúc, nhộn nhịp.
(PLVN) - “Nhứt Da Sà, nhì Tôn Đản, thứ ba Mả Lạng” là câu nói về những khu vực khét tiếng giang hồ Sài Gòn. Da Sà ở đây là khu vực ngay ngã tư đường Bà Hom - An Dương Vương (phường Bình Trị Đông, quận Bình Tân, TP Hồ Chí Minh) từng là điểm nóng về tội phạm, ma túy...

Một ngày trong quân ngũ

Một ngày trong quân ngũ
(PLVN) - Thời gian được học tập, rèn luyện trong môi trường quân ngũ, hành trang có được của các chiến sĩ là sự tự tin, bản lĩnh, lối sống có nền nếp, quy củ để trau dồi những phẩm chất của người lính “Cụ Hồ”...

Trở thành diễn giả sau khi bị lừa bán sang Trung Quốc

Từ một nạn nhân, chị Lữ Thị Tím trở thành diễn giả vì cộng đồng phòng chống nạn mua bán người.
(PLVN) - Chị Lữ Thị Tím chính là nạn nhân của tội phạm mua bán người. Sau khi bị lừa bán sang Trung Quốc, chị đã bỏ trốn và may mắn trở về Việt Nam nhưng đôi chân thì không còn lành lặn. Dù đôi chân bị cắt cụt nhưng cô gái miền sơn cước đã làm nên kỳ tích khi dần tạo dựng cuộc sống mới. Chị cũng trở thành “diễn giả” lên tiếng về nạn mua bán người.

Kình ngư Lê Nguyễn Paul: Tự hào khi là người Việt Nam tranh tài ở SEA Games

Kình ngư Việt kiều giành 10 HCV cho đoàn An Giang và phá 5 kỷ lục quốc gia.
(PLVN) - Dù sinh ra và lớn lên tại Mỹ nhưng Lê Nguyễn Paul đã luôn nuôi nguyện vọng khoác áo đội tuyển bơi Việt Nam, quê hương của cả bố mẹ anh. Được tham gia đội tuyển quốc gia từ năm 2017, tới nay, Lê Nguyễn Paul đã có 3 lần vinh dự đại diện cho Việt Nam tranh tài tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á (SEA Games).

Nơi có thể chạm tay vào lịch sử bảy nghìn năm

Làng chài cổ Cái Bèo hôm nay.
(PLVN) - Làng chài Cái Bèo hay còn gọi là làng chài Vụng O tọa lạc bên đảo Ngọc, quần đảo Cát Bà, huyện Cát Hải, Hải Phòng. Cái Bèo nằm giữa thung lũng đá vôi, chạy dọc bờ biển khu 2B Bến Bèo. Đây là ngôi làng cổ lâu đời nhất Việt Nam, ước chừng lên tới 7.000 năm, nơi đây cũng là cửa ngõ vào vịnh Lan Hạ.

Bảo tồn nghề dệt thổ cẩm của dân tộc Lự

Phụ nữ dân tộc Lự vẫn giữ được nghề dệt thổ cẩm truyền thống để tạo ra những bộ trang phục đặc trưng.
(PLVN) - Xưa kia đồng bào Lự trồng bông, dệt vải để đáp ứng nhu cầu của gia đình thì ngày nay, nghề này đã vươn ra khỏi phạm vi nhỏ hẹp này, trở thành sản phẩm hàng hóa, từng bước mở ra hướng thoát nghèo cho bà con.

Cảnh giác với quảng cáo “việc nhẹ, lương cao” trên đất Campuchia

Những nạn nhân bị lừa sang Campuchia may mắn được giải thoát (Ảnh: vtv.vn)
(PLVN) - Các tổ chức, người môi giới móc nối cho người lao động sang Campuchia dưới hình thức đi xuất khẩu để lừa các nạn nhân vào làm tại các tổ chức chuyên phục vụ cho các sòng bạc, hoặc lôi kéo khách hàng tham gia các trò chơi đánh bạc. Trước đó, những lời hứa hẹn về một công việc nhàn hạ, lương cao đã khiến nhiều người mắc bẫy...

Phường Nam Sơn (TP Bắc Ninh): Nhiều ý kiến trái chiều sau các cuộc bầu cử Trưởng khu phố

Phường Nam Sơn (TP Bắc Ninh): Nhiều ý kiến trái chiều sau các cuộc bầu cử Trưởng khu phố
(PLVN) -  Sau khi các cuộc bầu cử Trưởng khu các khu phố thuộc phường Nam Sơn kết thúc, nhiều ý kiến không đồng thuận với kết quả bầu cử, cũng như quy trình ấn định danh sách chính thức ứng cử viên. Tuy nhiên, đơn vị tổ chức bầu cử lại cho rằng họ đã làm đúng theo quy định của tỉnh Bắc Ninh.