Rộn rịp mùa cá mòi

Một năm có 2 vụ cá mòi, sẵn nhất từ tháng 2 đến tháng 3 và từ tháng 8 đến tháng 9. Ngư dân nắm bắt rõ cơ hội này thả lưới bắt cá thu được khoản tiền kha khá. Người tiêu dùng cũng có tâm trạng ngong ngóng mùa cá mòi để được thưởng thức những món ăn khoái khẩu chế biến từ loại cá này.

          

Ngóng thuyền đánh cá mòi về bến

                                               

Cơ hội làm ăn cho ngư dân

 

Chiều xuống, trên bến cá Nam Hải (xã Đoàn Xá, huyện Kiến Thụy) tấp nập người mua buôn đón đợi các thuyền đánh cá mòi trở về. Những người mua buôn mang theo đủ đồ nghề để bảo quản cá, vừa ngóng đợi, vừa tán chuyện rôm rả. Chị Phạm Thị Êm, một người mua buôn cá mòi trên bến, cho biết: “Mấy hôm nay thời tiết thuận lợi, thuyền nào về cũng đầy ắp cá mòi nên dễ mua hơn. Tuy nhiên, năm nay trượt giá nên cá mòi đúng vụ cũng không rẻ. Mua buôn tại thuyền đã phải mức giá 35-40 nghìn đồng/kg, giá cá mòi bán lẻ ở các chợ khoảng 45-50 nghìn đồng/kg”.

 

Xuống thuyền, chúng tôi nhận thấy niềm vui của nhiều ngư dân thôn Nam Hải khi thuyền về ăm ắp cá trong khoang. Hai cha con ông Nguyễn Văn Phiếm ở thôn Nam Hải vừa cập bến ít phút đã bán hết số cá mòi đánh được. Ông thở phào nhẹ nhõm vì một ngày ra khơi có hiệu quả cao. Bán hết cá, ông Phiếm thu được gần một triệu đồng, trừ tiền xăng dầu, hao mòn ngư cụ…cũng lãi 300-400 nghìn đồng. Ông Phiếm tâm sự: “Đúng mùa cá mòi, ra khơi gặp thời tiết thuận lợi mới đánh được nhiều. Những hôm động trời, mỗi mẻ lưới chẳng được bao nhiêu, có khi không đủ chi phí xăng dầu”.

 

Cân cá mòi bán buôn tại bến

 

Lâu nay, ngư dân vùng ven biển, trong đó có làng cá ở thôn Nam Hải, vẫn thường mong đợi mùa cá mòi. Bởi đúng mùa vụ là cơ hội làm ăn cho nhiều thuyền đánh cá. Theo kinh nghiệm của các ngư dân, ở Hải Phòng, cá mòi sinh sôi nảy nở nhiều nhất trên cửa sông Văn Úc. Vì vậy tranh thủ vào đúng vụ cá, họ nhộn nhịp đưa thuyền, giăng lưới trên sông Văn Úc để đánh bắt. Trên thuyền không chỉ có những “ông chài” lớn tuổi mà còn có cả thanh niên, phụ nữ. Chị Vũ Thị Linh, ở thôn Nam Hải, cho biết: “Vụ cá mòi chỉ rộ nhất trong khoảng 1-2 tháng nên gia đình nào cũng tranh thủ cả nhà lên thuyền bắt cá. Ngoài vụ cá mòi, túc tắc chỉ có đàn ông trong làng ra khơi, đàn bà ở nhà chăm sóc gia đình và bán cá tại bến”. Chị Linh có con nhỏ, nhưng dịp này cũng tranh thủ gửi con đi lớp rồi lên thuyền cùng bố mẹ đi đánh cá mòi. Hôm nào, ngư dân ở thôn Nam Hải cũng ra khơi từ sáng sớm, đến khoảng 3 hoặc 4 giờ chiều mới trở về bến. Những ngư dân nhiều năm gắn bó với nghề sông nước có nhiều kinh nghiệm đánh cá mòi, bao giờ cũng nắm rõ tình hình thời tiết mỗi khi ra khơi. Ông Phiếm, có 38 năm gắn bó với nghề, cho biết, những khi gió bấc hoặc trời mưa gió, thuyền ông nghỉ ra khơi, vì thời điểm đó không đánh được cá mòi. Thuận lợi nhất để đánh cá mòi là lúc trời lạnh, sau đó có nắng ấm và gió nồm. Một số ngư dân cho rằng, hôm nào thời tiết thuận lợi sẵn cá mòi hơn, nhưng so với vài năm trước, lượng cá mòi sinh sôi nảy nở trên sông Văn Úc ngày một ít. Nguyên do nguồn nước bị ô nhiễm, do đánh bắt bằng kích điện …

 

Hương vị khó quên

 

Nhiều người tiêu dùng thường ngóng đợi mùa cá mòi để được thưởng thức các món ăn ngon chế biến từ loại cá này. Đúng mùa, cá mòi bao giờ cũng béo, ăn có vị thơm, ngọt đậm. Chế biến cá mòi khá công phu. Khi mổ cá phải cắt ngang một lát vừa tầm ở phía dưới mang rồi moi mật, ruột ra, dùng tay móc mang cá, và tiện dao khía những đường nhỏ quanh sườn cá. Cá mòi không to nhưng phải làm nhiều công đoạn và khéo léo để mật không vỡ, trứng còn nguyên, mình cá sạch vảy. Cá sau khi làm sạch thường được ướp gia vị, bọt canh, gừng, để khử sạch mùi tanh và khi nấu có vị đượm.

 

Niềm vui khi thuyền về đầy ắp cá mòi

 

Từ cá mòi có thể nấu thành nhiều món ăn ngon như kho, rán, nướng hoặc làm chả. Món được người dân đất Cảng sành ăn thích là cá mòi kho nhừ xương. Đây là món “tủ” của các đầu bếp một số nhà hàng ở thị trấn Núi Đối (Kiến Thụy). Chị Vũ Thị Linh, ở thôn Nam Hải cho biết: “Tự tay kho cá mòi không thể ngon bằng các nhà hàng ở thị trấn Núi Đối, bởi họ có bí quyết riêng. Món cá mòi kho nhừ xương luôn dậy mùi, béo ngậy và thơm”. Để làm món này, theo một số đầu bếp, cá phải được làm sạch, ướp nhiều loại gia vị, kho trên bếp lửa liu riu cho đến khi cá nhừ xương và dậy mùi. Cá mòi kho ngon nhất là trong niêu đất. Vì cách chế biến cầu kỳ nên món cá mòi kho của một số nhà hàng ở thị trấn Núi Đối rẻ, trung bình 50 đến 100 nghìn đồng/nồi. Một số người lại ưa thích cá mòi nướng trên than hoa rồi rán vàng. Để chế biến món này cần ướp cá nửa giờ, dùng que tre tươi cặp ngang thân cá và nướng trên bếp than hoa. Cá đã nướng thơm thì gỡ khỏi que tre và cho ngay vào chảo mỡ nóng, rán nổi trên mỡ.

 

Dù chế biến thành món ăn nào thì mùi thơm của cá mòi khiến ai thoáng gặp cũng thấy hấp dẫn, ăn một lần khó quên, để thành nỗi mong mùa cá.

 

Hương An