Rào cản cho mang thai hộ nhưng phải là "người thân thích"

(PLO) - Quy định cho phép mang thai hộ vì mục đích nhân đạo được quy định tại Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 đã mở ra cơ hội mới cho các cặp vợ chồng hiếm muộn mà người vợ không có khả năng mang thai vẫn có được đứa con mang cốt nhục của chính mình. Tuy nhiên…

Không chỉ đột phá trong tư duy làm luật, việc cho phép mang thai hộ sẽ mang hạnh phúc đến cho nhiều gia đình. Không chỉ đột phá trong tư duy làm luật, việc cho phép mang thai hộ sẽ mang hạnh phúc đến cho nhiều gia đình.

Cánh cửa hẹp? 

Thực tế, nhu cầu nhờ mang thai hộ (MTH) của các cặp vợ chồng hiếm muộn là rất lớn. Bởi vậy, quy định cho phép MTH đã mở ra một cánh cửa đầy nhân văn với bao cơ hội về tình yêu, hạnh phúc cho các gia đình này. Tuy nhiên, theo các chuyên gia trong lĩnh vực y tế lẫn pháp lý, để thực hiện việc MTH thì về kỹ thuật y tế không phức tạp, thậm chí thông thoáng và đơn giản vì nhiều nước đã làm; nhưng ở Việt Nam lại khá phức tạp về mặt xã hội và pháp lý. 

Dưới góc độ nhà làm luật, việc quy định thủ tục pháp lý chặt chẽ, thận trọng như vậy là cần thiết, để ngăn chặn tình trạng “lách luật” để “sản xuất” trẻ em mang đi buôn bán, hoặc đẻ thuê để trục lợi. Tuy nhiên, theo ý kiến của các nhà tâm lý học, các nhà xã hội học thì quy định quá chặt chẽ đôi khi lại làm “cản trở” thiên chức thiêng liêng của các cặp vợ chồng hiếm muộn, khiến khát vọng chính đáng được làm cha mẹ của họ có nguy cơ trở thành “cánh cửa hẹp”.

Đơn cử như quy định người MTH phải là người thân thích cùng hàng với bên vợ hoặc chồng nhờ MTH nên thực tế sẽ có tình trạng không tìm được người MTH. Chia sẻ với PLVN, vợ chồng chị Nga (ở Ba Đình, Hà Nội) tâm sự, vợ chồng chị hiếm muộn, muốn nhờ người MTH nhưng ngặt nỗi gia đình anh chị đều neo người, không có người thân thích đủ điều kiện để “nhờ bụng”. 

“Tôi có người chị em kết nghĩa sẵn sàng MTH nhưng luật quy định phải là người có họ hàng thân thích, máu mủ ruột rà. Chẳng lẽ chúng tôi đành phải hy sinh thiên chức làm cha mẹ chỉ vì vướng ở ba chữ “người thân thích” kia” - chị Nga chia sẻ.

Bên cạnh đó, quy định về điều kiện được MTH cũng còn nhiều điểm chưa hợp lý. Chẳng hạn luật quy định cặp vợ chồng nhờ MTH phải đang không có con chung, điều kiện này dẫn đến cách hiểu rằng nếu vợ, chồng đã có con riêng nhưng đang không có con chung thì vẫn thuộc trường hợp được nhờ MTH. Trong khi đó, nếu vợ, chồng không có con riêng nhưng có con chung và con chung đó đã cho đi làm con nuôi, hoặc con chung bị mắc những căn bệnh hiểm nghèo thì lại không thuộc diện được nhờ MTH. 

Nhiều ý kiến cho rằng quy định điều kiện khắt khe đối với người MTH là nhằm đảm bảo cho tính nhân đạo được thực hiện một cách nghiêm túc nhất, nhưng cũng khiến quyền được làm cha mẹ của cặp vợ chồng vô sinh bị bó hẹp. 

Cần vận dụng linh hoạt

Thạc sĩ Hoàng Kim Chiến (Cục Công tác phía Nam, Bộ Tư pháp) cho rằng: “Sự thận trọng, dè dặt trong thời gian này là phù hợp và cần thiết vì vấn đề MTH còn quá mới ở nước ta. Quy định chặt chẽ tránh việc bị lạm dụng, lợi dụng, thương mại hóa hay tranh chấp giữa các bên. Tuy nhiên, thực tiễn áp dụng pháp luật không quá cứng nhắc mà có thể linh hoạt, uyển chuyển. Hiện Bộ Y tế đang soạn thảo thông tư hướng dẫn cụ thể các trường hợp”. 

Chẳng hạn, đối với trường hợp cặp vợ chồng đã có con chung nhưng con bị bại não, mắc bệnh hiểm nghèo thì vẫn còn khả năng được xem xét việc MTH nhằm đảm bảo tính nhân văn của điều luật này. Một chuyên gia pháp lý cho rằng sự thận trọng, chặt chẽ của các quy định về MTH là cần thiết, nhưng chỉ nên tồn tại trong một thời gian nhất định. Qua thực tiễn, cần thiết phải có những bổ sung, điều chỉnh các quy định ở thời điểm phù hợp, tạo hạnh phúc thực sự cho các gia đình.

Để chế định MTH vì mục đích nhân đạo phát huy cao nhất giá trị nhân văn đúng như tên gọi của nó, TS Nguyễn Thị Lan (Trường ĐH Luật Hà Nội) cho rằng, pháp luật cần dự liệu những hệ quả có thể xảy ra trên thực tế. Người nhờ MTH có thể đối mặt với nhiều nguy cơ, thậm chí vì sự an toàn của đứa con tương lai, họ có thể bị phụ thuộc hoàn toàn vào người MTH hoặc những người liên quan. Người MTH có thể phải đối mặt với nguy cơ người nhờ MTH bỏ đứa con từ trước hoặc sau khi sinh do hôn nhân của họ rơi vào tình trạng trầm trọng, ly hôn, hoặc khi họ chết…

TS Lan nêu tình huống: Nếu khi sàng lọc trước sinh, thai nhi có vấn đề bất thường và cơ sở y tế chỉ định phải đình chỉ thai kỳ, bên nhờ MTH đồng ý nhưng bà bầu lại muốn giữ thai thì giải quyết như thế nào? Nếu văn bản thỏa thuận của hai bên bị coi là vô hiệu thì giải quyết hậu quả ra sao, đặc biệt là đối với đứa trẻ? Với hàng loạt vấn đề có thể phát sinh, các văn bản dưới luật cần quy định thật rõ ràng, cụ thể, chi tiết để việc thực thi thông suốt, dễ dàng. Bên cạnh đó, công tác tư vấn luật, y tế, tâm lý phải tiến hành đầy đủ, kỹ lưỡng, rõ ràng và chi tiết để các bên hình dung hết những vấn đề có thể xảy ra./.

TP.HCM: Bốn trường hợp đăng ký thực hiện MTH
Bộ Y tế lựa chọn phương án cho phép thực hiện MTH tại các bệnh viện: Phụ sản Trung ương, Từ Dũ, Đa khoa T.Ư Huế. Bệnh viện Từ Dũ là một trong ba bệnh viện đã nhận được 4 hồ sơ đăng ký được thực hiện kỹ thuật MTH, trong đó có một trường hợp tại TP.HCM và ba trường hợp là người dân các tỉnh thành khác.
Hiện nay, cả nước ta có hơn 20 cơ sở hỗ trợ sinh sản được Bộ Y tế công nhận đủ điều kiện thực hiện kỹ thuật thụ tinh ống nghiệm. Chỉ tính riêng Bệnh viện Từ Dũ và Bệnh viện Phụ sản Trung ương, từ khi triển khai kỹ thuật thụ tinh ống nghiệm tới nay đã giúp cho ra đời hơn 10.000 em bé. Đặng Chung.

Nguyên Lê
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Kim Bảng (Hà Nam): Hợp thức hóa sai phạm

Ngôi nhà "hoàng tráng" của ông Tiết được xây dựng trên đất nông nghiệp.
(PLO) -Mặc dù thừa nhận sai phạm trong quản lý đất đai nhưng UBND huyện Kim Bảng (Hà Nam) lại đưa ra cách giải quyết theo kiểu hợp thức hóa sai phạm khiến dư luận bức xúc...

Mê Linh, Hà Nội:“Ép” người chết nộp 30 triệu đồng mới được chôn

Mê Linh, Hà Nội:“Ép” người chết nộp 30 triệu đồng mới được chôn
(PLO) - Bà Trần Thị Ngượi (sinh năm 1955) rất bức xúc về việc, chồng bà là ông Trần Văn Sơn do tuổi cao sức yếu đã qua đời. Gia đình đã nhờ người thân xin mai táng tại nghĩa trang thôn Đông Cao, xã Tráng Việt, huyện Mê Linh, Hà Nội. Thế nhưng, người của thôn bảo rằng không phải người gốc của làng nên gia đình phải nộp 30 triệu đồng mới được chôn cất.

Phòng GD&ĐT TP. Vinh: Động cơ tốt, nhưng… đi ngược xu thế?

Ảnh minh họa
(PLO) - Không chỉ thu bài kiểm tra của học sinh các trường tiểu học trên địa bàn về Phòng để tổ chức chấm, Phòng Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) TP.Vinh (Nghệ An) còn sử dụng kết quả kỳ kiểm tra này làm điều kiện đăng ký dự tuyển vào Trường Trung học cơ sở (THCS) Đặng Thai Mai (một trường chuyên cấp THCS) khiến dư luận xôn xao, bàn tán…

Đợi quy hoạch, người dân tận dụng đất nghĩa trang sản xuất

Hình ảnh nhếch nhác, ngổn ngang, không đẹp tại khu nghĩa trang khiến nhiều người phải ái ngại. (ảnh: Trần Kháng)
(PLO) - Toàn bộ phần đất trong khu nghĩa trang Giò Gà, xóm Cầu, làng Triều Khúc (Thanh Trì, Hà Nội) không được phép xây dựng nhà ở, sản xuất và kinh doanh. Tuy nhiên, do xã chưa có kinh phí quy hoạch tổng thể cho nên nhiều mảnh đất trống vẫn để cho các hộ dân hoạt động sản xuất nghề truyền thống. 

Xây dựng đường giao thông nông thôn cần hợp với lòng dân

Ảnh minh họa
(PLO) - Phát triển cơ sở hạ tầng, xây dựng nông thôn mới là chủ trương đúng đắn của Đảng và Nhà nước từ lâu đã được toàn dân đồng tình ủng hộ. Thế nhưng, việc xây dựng đường giao thông nông thôn ở xã Cao Bồ, huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang lại đang trở thành “gánh nặng” đối với các hộ dân nghèo nơi đây. 

Dùng xi măng kém chất lượng để xây dựng nông thôn mới?

Dùng xi măng kém chất lượng để xây dựng nông thôn mới?
(PLO) - Phấn khởi trước chủ trương xây dựng nông thôn mới, người dân xã Đức Thanh (huyện Đức Thọ, Hà Tĩnh) không ngần ngại bỏ tiền, bỏ công để làm các tuyến đường thôn, xóm, nội đồng…Nhưng niềm vui ấy “thắp” lên chưa được bao lâu đa sớm trở thành nỗi thất vọng khi những con đường vừa làm xong đã có những dấu hiệu bất thường. Nguyên nhân được người dân cho rằng bắt nguồn từ việc xi măng được cấp có chất lượng kém..

"Chết đứng" vì bỗng nhiên bị “mất” gần 26ha đất

Ông Đào Duy Hiến -Trưởng phòng TN&MT huyện Sa Thầy
(PLO) - "UBND huyện Sa Thầy lấy 25,7ha đất đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của tôi cấp cho một số hộ gia đình thuộc diện tái định cư của thủy điện Plei Krông, nhưng không bồi thường cho gia đình tôi". Đó là phản ánh của ông Nguyễn Đăng Hồng gửi PLVN.

10 năm đi kiện vì phải ăn ngủ dưới đường điện cao thế

10 năm đi kiện vì phải ăn ngủ dưới đường điện cao thế
(PLO) - Gần 10 năm sống dưới đường điện cao thế, gia đình ông Hoàng Văn Chiên (số nhà 76/93 Nguyễn Thiếp, phố Quang Trung 3, phường Ngọc Trạo, TP.Thanh Hóa) luôn bất an vì lo lắng cho sức khỏe, an toàn tính mạng của gia đình nhưng những đơn thư khiếu nại của ông vẫn bặt vô âm tín.

Nhận nuôi phật tử rồi “chiếm đời con gái“

Nhận nuôi phật tử rồi “chiếm đời con gái“
(PLO) - Dư luận trong giới phật tử của chùa Từ Vân, TP.Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa đang hết sức bức xúc về vụ việc liên quan đến nội dung đơn tố cáo nhà tu hành Thích Thông Anh có hành vi hiếp dâm trẻ em nhiều lần. Nạn nhân là một phật tử của “sư phụ” mới học lớp 7.

Báo động nạn vệ sĩ hành xử như côn đồ

Các bảo vệ đang trấn áp một cuộc đình công của CN
(PLO) - Những năm gần đây các Cty kinh doanh dịch vụ bảo vệ nở rộ “như nấm sau mưa”. Nhưng do công tác tuyển chọn, huấn luyện nghiệp vụ vẫn còn khá “lởm khởm” dẫn đến nhiều trường hợp bảo vệ, vệ sĩ lạm quyền, hành xử như côn đồ, gây bất bình cho xã hội. 

Khốn đốn vì nhà thầu Cienco 1

150 hộ dân từng có đơn thư phản đối nhà thầu Cienco 1 khi thi công cầu Vĩnh Thịnh.
(PLO) - Cây cầu trị giá 137 triệu USD bắc qua sông Hồng đang khiến hàng chục hộ dân đứng ngồi không yên vì đơn vị thi công ép cọc làm cầu gây lún, nứt nhiều nhà dân…

Cầu lạ mọc giữa phố, dân bức xúc, "quan" né trách nhiệm

Cây cầu vượt bệnh viện mọc lên giữa thành phố nhưng không có đơn vị nào quản lý giao thông
(PLO) - Giữa tuyến đường huyết mạch của Thành phố Đỏ, bỗng mọc một cây cầu vượt lừng lững nối 2 cơ sở khám chữa bệnh của Bệnh viện Đa khoa Cửa Đông. Sự xuất hiện của chiếc cầu này đã là chuyện lạ, nhưng lạ hơn là các cơ quan chức năng không hiểu sao lại có vẻ muốn né khi nhắc đến quá trình hình thành và tồn tại của cây cầu này…

Bỏ giờ làm, kiểm sát viên ngồi uống cà phê với đương sự?

Kiểm sát viên Thu (ngoài cùng bên trái) gặp và làm việc với ông Chương, ông Thọ tại quán cà phê Phú Sỹ.
(PLO) - Vụ tranh chấp xảy ra trong bệnh viện Tây Đô (Cần Thơ) vẫn chưa đi đến hồi kết. Đặc biệt khi có nhiều dấu hiệu cho thấy vụ án dân sự đã bị hình sự hóa, kiểm sát viên trực tiếp giải quyết vụ việc cũng có dấu hiệu "riêng tư" với một bên đương sự.

Trục lợi bảo hiểm trót lọt vì có “tay trong”?

Trục lợi bảo hiểm trót lọt vì có “tay trong”?
(PLO) - Trong nhiều vụ trục lợi bảo hiểm “đình đám”, nếu không có sự giúp sức của cán bộ nhân viên trong doanh nghiệp như làm hợp đồng lùi thời hạn, nhận xằng đã thu phí nhưng chưa nộp cho doanh nghiệp, xác nhận đã kiểm tra nhưng quên chụp hình…, thì hành vi trục lợi đã không thể hoàn thành.