Rác thải công nghệ thông tin làm "bẩn" môi trường
Hiện nay, cùng với rác thải sinh hoạt, chất thải rắn, rác thải công nghệ thông tin (CNTT), các sản phẩm CNTT cũ, hỏng sẽ được xử lý thế nào khi bên trong thiết bị có không ít chất gây hại cho môi trường và sức khỏe con người. Với lợi thế về cảng biển, Hải Phòng có nhiều “thuận lợi” để các doanh nghiệp, cá nhân vì lợi nhuận trước mắt mà ồ ạt nhập hàng CNTT cũ.
Cửa hàng kinh doanh điện tử cũ hiện nay khá phổ biến trên địa bàn thành phố, có thể dễ dàng tìm thấy tại chợ Sắt, các tuyến đường Lê Lợi, Tô Hiệu, Lương Khánh Thiện, Lạch Tray… hoặc một số ngõ ngách thuộc khu vực đường tàu quận Lê Chân, Quán Toan với đủ các loại linh kiện điện tử cũ và mới, thậm chí có loại được tích trữ từ nhiều năm nay. Anh Phạm Văn Q. ở đường Lê Lợi cho biết, cửa hàng của anh có rất nhiều loại linh kiện điện tử được tích lũy từ khi bước vào nghề, sản phẩm cũ chất đầy nhà nào là linh kiện tivi, máy tính, điện thoại di động. Những sản phẩm CNTT bị vất bỏ đều có chứa kim loại, hóa chất độc hại như chì, thủy ngân, các chất làm chậm sự phân hủy.
Trong khi đó, hàng điện tử cũ (rác CNTT) nhập về khá lớn trong thời gian qua, nhất là dịp Tết Nguyên đán sắp tới. Qua khảo sát và ước tính, bằng nhiều hình thức khác nhau, hàng tháng có đến vài container các loại màn hình, máy tính qua sử dụng được nhập vào thị trường Hải Phòng, rồi được chuyển đi các nơi. Những sản phẩm này được các thợ sửa chữa, “mông má” lên đời bán với giá hấp dẫn người sử dụng, nhưng thời gian để thanh lý cũng nhanh theo. Số lượng máy cũ không thể “lên đời” hoặc sửa chữa ngày một nhiều, thường được các hộ kinh doanh phế liệu mua về tháo gỡ, phân thành nhựa, sắt và những linh kiện điện tử. Sắt và nhựa dễ dàng bán lại cho các cơ sở tái chế, còn những chi tiết điện tử như ổ cứng, bo mạch, ram, bộ nguồn thì bán lại cho thợ sửa chữa điện tử, máy tính tận dụng; số không tiêu thụ được sẽ chuyển đến bãi rác Tràng Cát, hoặc một số điểm nào đó. Mặt khác, việc xử lý bằng các chế tài lại chưa đủ mạnh để ngăn ngừa tình trạng này, mức xử lý cao nhất theo Nghị định 138 /NĐ-CP là 70 triệu đồng/lần vi phạm. Bởi vậy, các doanh nghiệp, cá nhân vẫn đưa đồ điện tử cũ ( rác thải CNTT) về thị trường tiêu thụ. Các cơ quan quản lý cần có biện pháp hữu hiệu đối với vấn đề này, như cấm nhập khẩu, tăng cường kiểm tra khâu lưu thông, xác định rõ nguồn gốc hàng hóa kinh doanh tại các điểm kinh doanh loại hàng điện tử cũ được nhập về tiêu thụ, vừa góp phần bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, vừa tránh được tác hại xấu đến môi trường./.
Đặng Hùng