Quyền lực của người tiêu dùng

Từ vụ việc này, nhiều nước vốn nghiêm ngặt về vệ sinh an toàn thực phẩm như Anh cũng phải xem lại chất lượng sô- cô- la có sử dụng nguồn gốc nguyên liệu từ Trung Quốc. Đáng lo ngại hơn, không chỉ có sữa mà nhiều loại bánh, không chỉ của Trung Quốc mà của Thái Lan, In- đô- nê- xi- a, Ma- lai- xi- a…được nhập khẩu và bán tràn lan tại thị trường Việt Nam, cũng bị phát giác nhiễm melamine. Quả thật, “cơn sốt” melamine buộc người tiêu dùng phải sử dụng tới quyền lực của mình và kết quả là nhiều doanh nghiệp sữa đang trong nguy cơ phá sản, nông dân nuôi bò  không bán được sữa; nhiều siêu thị, cửa hàng phân phối không tiêu thụ được…

Như vậy, người tiêu dùng Việt Nam bắt đầu sử dụng quyền lực của mình làm áp lực đối với các doanh nghiệp, các tổ chức sản xuất, kinh doanh các sản phẩm có hại tới sức khỏe. Nhưng tất cả mới dừng lại ở đó. Với hành vi của Vedan, lẽ ra phải có một làn sóng tẩy chay mạnh mẽ, không tiêu dùng sản phẩm này nữa. Người có ý thức  thì không dùng nhưng thật đáng tiếc vẫn có nhiều người dùng sản phẩm của Vedan. Vì thế, mì chính Vedan vẫn có trên các kệ bán hàng. Trong khi đó, việc xử lý Vedan vẫn chưa có hồi kết. Nếu chỉ phạt hơn 200 triệu đồng hoặc truy thu phí môi trường  hơn trăm tỷ đồng thì vẫn chưa đủ bởi hành vi của Vedan là cố tình  và gây tác hại to lớn đối với môi trường chung quanh

Ở các nước phát triển, quyền lực của người tiêu dùng  là tối thượng, thể hiện qua việc tẩy chay, không mua sản phẩm, không sử dụng dịch vụ của doanh nghiệp. Hội bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng là nguyên đơn các vụ kiện sản phẩm ảnh hưởng xấu đến sức khỏe hoặc hành vi xâm hại môi trường. Đây là đòn nặng đối với doanh nghiệp, buộc họ phải thay đổi chính sách, cải thiện chất lượng sản phẩm hoặc ngưng sản xuất các sản phẩm bị người tiêu dùng lên án hoặc bị phá sản. Những người có dịp ra nước ngoài đều khẳng định: khác với người tiêu dùng Việt Nam, người tiêu dùng của các nước phát triển đặc biệt nhạy cảm với biểu tượng thân thiện với môi trường khi mua sản phẩm, khẳng định doanh nghiệp sử dụng nguyên liệu tái chế, không gây hại đến môi trường. Người tiêu dùng có một quyền lực mạnh mẽ, đó là quyền tẩy chay, không mua sản phẩm khi nhà sản xuất vì lợi nhuận mà gây tổn hại cho xã hội. Và họ rất biết cách sử dụng quyền lực đó để buộc các doanh nghiệp phải sửa đổi chính sách, thực hiện các cam kết về trách nhiệm xã hội của  họ. Vì vậy, cũng đã đến lúc người tiêu dùng Việt Nam thể hiện quyền lực của mình mạnh mẽ hơn để phản đối các doanh nghiệp chạy theo lợi nhuận mà bỏ qua trách nhiệm với cộng đồng.

Trọng Nhân