Quyền lợi bà mẹ và trẻ bị đẻ thuê phải đặt cao nhất
PLVN đã đặt câu hỏi về số phận của những đứa trẻ đang được các bà mẹ Việt Nam đẻ thuê trong vụ việc 15 cô gái đẻ thuê vừa được giải cứu ở Thái Lan. Các vấn đề được đặt ra liên quan đến số phận những đứa trẻ đều rất quan trọng như: đứa trẻ sẽ mang quốc tịch nào, quyền làm mẹ của các bà mẹ đẻ thuê liệu có được công nhận, trẻ có được đăng ký khai sinh...
PLVN đã đặt câu hỏi về số phận của những đứa trẻ đang được các bà mẹ Việt Nam đẻ thuê trong vụ việc 15 cô gái đẻ thuê vừa được giải cứu ở Thái Lan. Các vấn đề được đặt ra liên quan đến số phận những đứa trẻ đều rất quan trọng như: đứa trẻ sẽ mang quốc tịch nào, quyền làm mẹ của các bà mẹ đẻ thuê liệu có được công nhận, trẻ có được đăng ký khai sinh...
Ông Nguyễn Văn Cừ - Phó Trưởng Khoa Pháp luật Dân sự ĐH Luật Hà Nội, trao đổi:
Phải đặt quyền lợi của bà mẹ và đứa trẻ lên trên hết. Ảnh minh họa
Theo quan điểm của ông Nguyễn Văn Cừ, khi các cô gái Việt Nam hồi hương và sinh đẻ tại quê nhà, để giải quyết các vấn đề liên quan đến số phận những đứa trẻ, các cơ quan chức năng Việt Nam cần đặt quyền lợi của bà mẹ và đứa trẻ lên trên hết, chứ không nên căn cứ vào hợp đồng đẻ thuê để cân nhắc hướng xử lý.
Cụ thể các cô gái đó sẽ đương nhiên là mẹ của những đứa trẻ do mình sinh ra ra và pháp luật thừa nhận quan hệ mẹ con của họ. Mặt khác, Nghị định số 12/2003/NĐ-CP của Chính phủ về sinh con theo phương pháp khoa học nghiêm cấm hành vi mang thai hộ và có quy định việc sinh con theo phương pháp khoa học để áp dụng đối với các cặp vợ chồng vô sinh, phụ nữ sống độc thân muốn sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản... Thế nên, cho dù mang thai bằng cách nào thì khi sinh ra đứa trẻ, các cô gái đều được cơ quan thẩm quyền Việt Nam công nhận là mẹ của trẻ. Họ sẽ có những nghĩa vụ và quyền của mẹ đối với con.
Như vậy, câu hỏi các cô gái có quyền đăng lý khai sinh cho trẻ tại Việt Nam khi sinh nở hay không đến đây đã có lời giải. Theo Điều 29 Bộ luật Dân sự năm 2005, trẻ sinh ra được quyền đăng ký khai sinh tại cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam và pháp luật Việt Nam không bắt buộc các bà mẹ phải chứng minh đứa con được sinh ra do tinh trùng hay trứng của ái mà chỉ cần họ có đủ các điều kiện theo quy định để đăng ký khai sinh cho trẻ. Trong trường hợp này bà mẹ có thể đăng ký khai sinh cho con ngoài giá thú theo tinh thần của Điều 15 Nghị định 158/2005/NĐ-CP về đăng ký và quản lý hộ tịch.
Cũng từ khía cạnh này, vấn đề quốc tịch của trẻ sẽ được sáng tỏ. Theo đó, nếu “trẻ em được sinh ra trong hoặc ngoài lãnh thổ Việt Nam mà khi sinh có cha hoặc mẹ là công dân Việt Nam….thì có quốc tịch Việt Nam” (trích Điều 16 Luật Quốc tịch năm 2008). Thế nên, những đứa trẻ sắp được sinh ra nói trên dù chưa biết cha là ai những có người mẹ sinh thành là công dân Việt Nam thì sẽ đương nhiên có quốc tịch Việt Nam.
Thực tế hiện nay, đa phần các cô gái trong số 15 cô vừa được giải cứu ở Thái Lân đều bày tỏ nguyện vọng không muốn nhận nuôi những đứa trẻ mà họ đang mang thai vì lý do kinh tế, dư luận xã hội… Trong trường hợp này, theo quan điểm của nhiều luật sư, mặc dù được pháp luật Việt Nam công nhận là mẹ của trẻ nhưng nếu do không có khả năng nuôi dưỡng, chăm sóc con, thì họ có thể cho người khác nhận con nuôi.
