Quy hoạch xây dựng các khu đô thị du lịch biển ở Hải Phòng- Cần bảo đảm hài hòa với không gian tự nhiên (Kỳ cuối)

Những bất cập hiện hữu

Điều dễ nhận thấy ở các khu đô thị du lịch Hải Phòng là công tác quy hoạch chậm, đi sau sự phát triển tự phát của các tổ chức, cá nhân. Vì vậy, khi quy hoạch tổng thể không gian ở hai trọng điểm du lịch Cát Bà, Đồ Sơn được hoàn thành thì có không ít vấn đề rơi vào tình cảnh “mọi sự đã rồi”.

Ở thị trấn Cát Bà, mặc dù có nhiều công trình kiến trúc cao 5, 7 tầng nhưng vẫn theo mô tuýp “nhà ống”. Nơi đây có nhiều nhà cao tầng, nhưng các công trình không hề ăn nhập với nhau, phá vỡ cảnh quan thơ mộng của Cát Bà. Do tầm nhìn hạn chế trong quy hoạch, cộng với nguồn lực không mấy dồi dào, nên các khách sạn, nhà nghỉ ở đây đa phần do cá nhân tự phát đầu tư, mạnh ai nấy làm, không theo quy hoạch. Các công trình cao chon von, song  ít được trang bị cầu thang máy, gây bất tiện cho du khách. Mặt khác, các công trình phụ trợ như cấp, thoát nước xây dựng thiếu bài bản, ở trong tình trạng khá phổ biến là “nhà xây trước, thoát nước làm sau”. Tất cả nguồn nước thải từ các nhà nghỉ, khách sạn trước đây đều không được thu gom, xử lý mà đổ thẳng ra biển, vừa gây ô nhiễm môi trường vừa làm xấu cảnh quan. Việc cấp đất và xây dựng theo kiểu nhỏ lẻ, tràn lan trong thời gian vừa qua khiến quỹ đất ở thị trấn Cát Bà hiện còn không đáng kể. Điều đó lý giải vì sao Cát Bà không có những công trình kiến trúc đô thị tầm cỡ, thiếu hẳn những khách sạn quy mô để tổ chức các cuộc hội thảo quốc tế. Đây cũng là lý do mà Hải Phòng ít được chọn đăng cai các hội thảo, hội nghị mang tầm khu vực và quốc tế. Việc quỹ đất ngày một teo dần gây khó khăn cho việc quy hoạch xây dựng các công trình phúc lợi công cộng như quãng trưởng ngoài trời, bãi đỗ xe,…

Giống như ở Cát Bà, quy hoạch, phát triển đô thị du lịch Đồ Sơn cũng bộc lộ những bất cập. Một thời người ta đua nhau mở nhà hàng, khách sạn với lý do duy nhất là kinh doanh kiếm lời mà quên rằng, mặt bằng xây dựng không thuộc sở hữu của họ. Trong khi đó, chính quyền địa phương cũng buông lỏng quản lý trong lĩnh vực xây dựng và phát triển đô thị. Vì thế mới có chuyện, hàng trăm công trình xây dựng trái phép buộc phải giải toả, dỡ bỏ. Đến nay, việc chỉnh trang đô thị ở khu du lịch Đồ Sơn được thành phố và quận quyết tâm hoàn thành, song còn hàng trăm công trình xây dựng trái phép vẫn chưa được xử lý, ảnh hưởng đến cảnh quan chung. Việc xây dựng các nhà nghỉ trên mặt bằng trồng cây xanh thuộc khu biệt thự của Công ty khách sạn du lịch Đồ Sơn và một số công trình ở khu bến Nghiêng thuộc diện giải toả, song chưa thể thực hiện vì nhiều lý do khác nhau làm ảnh hưởng đến công tác quản lý, chỉnh trang đô thị. Được biết, khu 2 Đồ Sơn cùng với Đà Lạt được Bộ Xây dựng chọn xây dựng thành hai khu đô thị kiểu mẫu ở Việt Nam với sự tài trợ về thiết kế của Chính phủ. Thế nhưng, với tình trạng xây dựng tự phát tràn lan như đã từng xảy ra trước đây và quyền sử dựng đất của nhiều đối tượng khác nhau, thì cho dù quy hoạch và thiết kế hiện đại đến đâu cũng khó có thể triển khai nếu không có những giải pháp phù hợp.

Giữ vẻ đẹp tạo hóa ban tặng

Rõ ràng, sự phát triển các khu đô thị du lịch biển Hải Phòng rất cần thiết, nhưng quan trọng hơn cần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về quy hoạch xây dựng đô thị trên cơ sở có sự kết hợp của các cơ quan chuyên ngành, hướng tới xây dựng đô thị du lịch biển văn minh, hiện đại, phù hợp với cảnh quan, môi trường sinh thái.

Trước tiên, việc quản lý, kiểm soát kiến trúc các công trình xây dựng hiện tại ở các khu du lịch biển phải được chú trọng, bảo đảm không phá vỡ cảnh quan tự nhiên. Đồng thời cải tạo, nâng cấp các công trình hạ tầng kỹ thuật như cấp, thoát nước, hệ thống thu gom xử lý nước thải. Khu du lịch Đồ sơn hiện vẫn chưa có hệ thống xử lý nước thải. Mặt khác, các khu du lịch biển cần tiếp tục mở rộng quỹ đất phát triển đô thị như ở các dự án Daso, Hòn Dáu, Cái Giá,…song phải tuân thủ chặt chẽ quy hoạch. Phó Bí thư Thường trực Thành uỷ Dương Anh Điền phát biểu tại kỳ họp thứ 12, HĐND huyện Cát Hải khoá 9 nhấn mạnh: “Phát triển đô thị Cát Bà cần bảo đảm hài hoà không gian tự nhiên, giữ được vẻ đẹp thiên phú mà tạo hoá ban tặng. Trong chuyến thăm và làm việc tại Hải Phòng,  đến thăm khu du lịch quốc tế Hòn Dáu, Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh chỉ rõ: Hải Phòng cần phát huy hơn nữa những ưu thế về điều kiện tự nhiên và vị trí địa lý thuận lợi của một thành phố biển, cần phát triển  các khu đô thị du lịch biển  gắn với quy hoạch tổng thể  không gian sẵn có, chú trọng phát triển bền vững, tạo ra bước đột phá về chất, trên cơ sở ưu tiên các dự án có công nghệ tiên tiến, thân thiện với môi trường.

Anh Tú - Văn Lượng