Quy hoạch khu tưởng niệm Vương triều nhà Mạc- Tiềm năng mới trên vùng đất Dương Kinh xưa

Theo quyết định của UBND thành phố, khu vực quy hoạch khu tưởng niệm Vương triều nhà Mạc quy mô 10,5 ha, tại thôn Cổ Trai, xã Ngũ Đoan, huyện Kiến Thuỵ. Tại đây sẽ có công trình văn hoá lịch sử bền vững, được xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, hiện đại với hàng loạt các công trình như: công trình tưởng niệm (8600 m2), nhà truyền thống (3050 m2), nhà quản lý,  khu dịch vụ, hệ thống cây xanh, mặt nước, đường giao thông, hệ thống điện, nước, đồng bộ, bảo đảm vệ sinh môi trường…Tại khu vực quy hoạch và chung quanh khu vực hiện còn nhiều di tích khảo cổ, kiến trúc, địa danh gợi nhớ vùng đất Dương Kinh xưa được xã Ngũ Đoan gìn giữ . Chẳng hạn như khu vực Giếng Bò, được truyền tụng là đất “rốn rồng”, nơi dựng nhà ở của thân phụ vua Mạc Đăng Dung; bến Cổ Trai- tương truyền có quán n hàng nước của thân mẫu Mạc Đăng Dung; Bến Tường - phế tích của điện Tường Quang khi xưa; Gò Gạo - nơi dựng điện Hưng Quốc của nhà Mạc...Đặc biệt, tại xóm Kiều Thôn ở xã Ngũ Đoan còn có từ đường họ Mạc do các di duệ họ Mạc dựng lập vào khoảng thời Nguyễn, được công nhận di tích lịch sử văn hoá cấp quốc gia. Đáng chú ý, trong nhiều đợt khảo cổ gần đây, tại khu vực thôn Cổ Trai xuất lộ những di vật thời Mạc như thành luỹ, hệ thống hào nước, gốm sứ hoa màu lam, đồ sành, đồ đá, đất nung…với những nét hoa văn mang phong cách nghệ thuật điển hình của thế kỷ 16. Theo nhiều sử sách còn ghi lại, nhằm thực hiện chính sách cải cách về kinh tế trong nông nghiệp, mở rộng công thương nghiệp, sản xuất hàng hoá, xây dựng một nền kinh tế hướng ra biển, ngoài kinh thành Thăng Long, vua Mạc Đăng Dung cho xây ở Cổ Trai- quê hương ông, kinh đô thứ hai- Dương Kinh. Ở vị thế gần biển, tiện sông, Dương Kinh xưa có nhiều ngả dẫn ra phố Hiến, Hội An , Thăng Long. Để Dương Kinh trở thành “đô thị ven biển xứ Đông”, nhà Mạc cho xây dựng một số thương cảng “trên bến, dưới thuyền”làm nơi giao lưu hàng hoá trong và ngoài nước, từng bước đưa Dương Kinh xưa trở thành đô thị đầu tiên của Hải Phòng, đô thị ven biển đầu tiên của người Việt.   

Ông Nguyễn Duy Bình, Chủ tịch UBND huyện Kiến Thuỵ cho biết: “Việc công bố quy hoạch chi tiết khu tưởng niệm Vương triều nhà Mạc sẽ mở hướng cho nhiều dự án khác mà huyện và thành phố sẽ triển khai tại vùng đất Dương Kinh xưa. Trước đó, nối mạch phát triển, huyện Kiến Thụy phối hợp với nhiều ban ngành của thành phố triển khai hàng loạt công việc như tổ chức các hội thảo về vị thế của Vương triều Mạc và kinh đô Dương Kinh, thực hiện 2 đợt khảo cổ lớn trên vùng đất Dương Kinh xưa, tôn tạo khu di tích từ đường họ Mạc, tôn tạo các di tích đình chùa thuộc vùng đất Dương Kinh rộng lớn trước đây như các chùa Trà Phương, Hoà Liễu, Đại Trà, Văn Hoà, Nhân Trai,  Cổ Trai …”. Qua những lần hội thảo và 2 đợt khảo cổ lớn, các nhà sử học có uy tín trong nước khẳng định, vương triều Mạc, do Mạc Đăng Dung sáng lập là vương triều có nhiều cải cách tiến bộ nhằm đưa đất nước nhanh chóng thịnh vượng về kinh tế, ổn định chính trị, phát triển về văn hoá và xã hội vào thế kỷ thứ 16. Trong suốt 65 năm tồn tại, vương triều Mạc có nhiều cải cách tiến bộ.

Tiếp nối tư tưởng xây dựng đô thị vươn ra biển của cha ông, huyện Kiến Thụy đang xây dựng nhiều công trình, cơ sở hạ tầng khai thác tiềm năng hiếm có của vùng đất Dương Kinh xưa, Kiến Thụy ngày nay. Có thể kể đến hàng loạt dự án như công viên Bến Thuyền ngay trung tâm huyện, khai thác tiềm năng núi Đối, sông Đa sơn thuỷ hữu tình; dự án phục dựng Dương Kinh triều Mạc, xây dựng phà Dương Áo từ Tân Trào sang Vinh Quang (Tiên Lãng) nối với quốc lộ 10... Huyện từng bước xây dựng thị trấn Đối thành khu đô thị vệ tinh du lịch sinh thái bao gồm xây dựng hệ thống đường bao sông Đa Độ; xây dựng các khu dân cư mới với hình thức nhà biệt thự, nhà vườn kèm theo các công trình hạ tầng kỹ thuật đồng bộ ở đường quanh núi Đối, núi Chè. Các trung tâm kinh tế động lực của huyện ở Đại Hợp,Tú Sơn, Đại Hà, chợ Mõ, thị trấn Núi Đối đang được xây dựng cơ sở hạ tầng, mở rộng thị tứ.

Hoàng Yên