Quy định rõ trách nhiệm khi xử lý oan sai
Ngày 3-11, các đại biểu Quốc hội thảo luận tại tổ về dự án Luật Bồi thường nhà nước; làm việc tại hội trường về dự án Luật Lý lịch tư pháp; dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật hình sự; đề án thực hiện thí điểm việc không tổ chức HĐND huyện, quận, phường và nhân dân trực tiếp bầu chủ tịch UBND xã, Dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự.
Thảo luận tại tổ về Luật Bồi thường nhà nước, một số đại biểu cho rằng việc xây dựng Luật chứng tỏ Nhà nước đã xác định mình là một chủ thể bình đẳng với nhân dân, các tổ chức…trước pháp luật. Tuy nhiêu, vẫn còn nhiều điều cần phải bàn, như nội dung còn sơ sài, chưa phân biệt rõ trách nhiệm xử lý oan sai cố ý, vô ý. Đại biểu Nguyễn Hoàng Anh (Hải Phòng) cho rằng luật mới vẫn còn một số điểm mang tính hình thức; giá trị bồi thường chưa tính đến quá trình thay đổi giá, trong khi đó khung bồi thường còn quá thấp. Trách nhiệm và chế tài đối với các cơ quan quản lý nhà nước còn quá nhẹ, vẫn tạo cơ sở cho những người thực thi công vụ sai phạm. Do đó, luật cần phân rõ trách nhiệm trong quá trình xử lý sai phạm của cán bộ, công chức khi gây oan sai cho tổ chức, cá nhân. Đại biểu Trần Ngọc Vinh (Hải Phòng) cho rằng, việc bồi thường nhà nước đã được quy định trong nhiều luật khác, việc đặt tên “Luật bBi thường nhà nước” là cụm từ gây khó hiểu cho một bộ phận nhân dân. Dự án luật còn có nhiều điều chung chung, chưa xác định rõ trách nhiệm trong bồi thường. Đại biểu cũng cho rằng, về công tác quản lý nên giao cho Bộ Tư pháp là hợp lý. Đại biểu Lê Văn Thành (Hải Phòng) đề nghị quy rõ trách nhiệm đối với người xử lý oan sai cho cá nhân, tập thể. Đồng tình với quan điểm trên, đại biểu Trần Thị Hoa Sinh (Lạng Sơn ) đề nghị Ban soạn thảo hoàn chỉnh về nội dung và đối tượng điều chỉnh của luật, nguyên tắc, mức bồi thường cụ thể hơn. Khi quy trách nhiệm trong các vụ án oan sai cần xem xét làm rõ hơn trách nhiệm chung bao gồm cả Hội thẩm nhân dân. Còn đại biểu Phan Trọng Khánh (Hải Phòng) cho rằng công chức thi hành án do vô ý mà xử lý oan sai (không phải đền bù) thì cần quy rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước. Đại biểu cũng đề nghị cần quy định rõ việc đăng báo xin lỗi công khai trong trường hợp xử lý oan sai cho cá nhân, tập thể.
Dự kiến thí điểm không tổ chức HĐND huyện, quận, phường
Đề án thí điểm việc không tổ chức hội đồng nhân dân (HĐND) huyện, quận, phường và nhân dân trực tiếp bầu chủ tịch UBND xã, tờ trình của Chính phủ cho rằng, việc nhân dân bầu trực tiếp chủ tịch UBND xã là cần thiết, tạo điều kiện cho nhân dân trực tiếp lựa chọn, giới thiệu và bầu người đại diện cho mình điều hành công việc của cơ quan hành chính xã. Điều này cũng sẽ đề cao uy tín và trách nhiệm người đứng đầu chính quyền xã; đồng thời đổi mới phương thức lãnh đạo và nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng.
Theo dự thảo đề án, khi bỏ HĐND quận, huyện, phường, nhiệm vụ của các cơ quan này sẽ cơ bản được chuyển cho HĐND tỉnh và Mặt trận Tổ quốc (MTTQ). Dự thảo cũng quy định các tiêu chí của người ứng cử chủ tịch xã cũng như các nguồn giới thiệu ứng cử viên (UBND xã, HĐND xã; cử tri ở thôn, ấp... tự ứng cử). Sau đó, MTTQ sẽ chủ trì tiến hành các bước hiệp thương để chọn ra 2 ứng cử viên có phiếu tín nhiệm cao nhất, đưa ra nhân dân trực tiếp bầu chủ tịch xã. Một nội dung khác mà đề án đặt ra, đó là quá trình bãi nhiệm chủ tịch xã.
Nếu chủ tịch xã không vi phạm kỷ luật nhưng không hoàn thành nhiệm vụ, không còn được cử tri tín nhiệm thì việc bãi nhiệm sẽ theo đề nghị của MTTQ xã, hoặc 1/3 số cử tri trong xã có ý kiến bằng văn bản gửi MTTQ xã đề nghị bãi nhiệm. Nếu 1/2 số cử tri tán thành bãi nhiệm thì chủ tịch huyện sẽ ra quyết định bãi nhiệm chủ tịch xã. Chính phủ cũng dự kiến đề nghị Quốc hội cho phép thí điểm mô hình này tại 4 thành phố trực thuộc trung ương và 6 tỉnh, gồm 500 xã thực hiện thí điểm không tổ chức HĐND ở huyện, quận, phường và bầu trực tiếp chủ tịch UBND xã.
Ngày 4-11, các đại biểu Quốc hội thảo luận tại tổ về Đề án thực hiện thí điểm việc không tổ chức HĐND huyện, quận, phường và nhân dân trực tiếp bầu chủ tịch UBND xã; làm việc tại hội trường về Luật Cơ quan đại diện nước Cộng hoà XHCN Việt Nam ở nước ngoài, thảo luận về một số nội dung còn có ý kiến khác nhau của dự thảo Luật Quản lý nợ khu vực công./.