Quốc hội thảo luận về Dự thảo Luật Hoá chất và Luật Chất lượng sản phẩm hàng hoá

Kiểm soát chặt chẽ sản xuất, mua bán, kinh doanh hoá chất

Làm thế nào quản lý an toàn hoá chất nguy hiểm, hoá chất độc và hoá chất đặc biệt nguy hiểm. Từ thực tiễn các đại biểu cho rằng quy định tại luật này cần phù hợp với các quy định của pháp luật về đầu tư, thương mại, doanh nghiệp, bảo vệ môi trường và pháp luật có liên quan; đồng thời vẫn bảo đảm quyền tự do kinh doanh theo pháp luật của các tổ chức, cá nhân.

Theo đại biểu Huỳnh Nghĩa (Đà Nẵng), hiện nay, hoá chất đang được bày bán tràn lan trên thị trường, cùng với các loại hàng hoá khác, ảnh hưởng đến sức khoẻ, an toàn, vệ sinh môi trường, thậm chí tính mạng con người. Dự thảo Luật cần đưa ra những quy định chặt chẽ hơn về kiểm soát việc sản xuất, mua bán, kinh doanh hoá chất; có quy hoạch tập trung các khu mua bán hoá chất riêng, hoặc nếu đã kinh doanh hoá chất thì không được bán thêm các loại hàng hoá khác. Đồng tình với ý kiến này, đại biểu Lê Văn Điệt (Vĩnh Long), Bùi Thị Hoà (Đắk Nông) nêu thực tế hoá chất trong tiêu dùng như phụ gia thực phẩm, mỹ phẩm, dược phẩm, thuốc bảo vệ thực vật...hiện được sử dụng, mua bán rất lộn xộn, gây hậu quả xấu, cần phải quản lý chặt chẽ hơn. Việc sản xuất, kinh doanh các loại hoá chất nguy hiểm, độc hại càng cần được quy định, kiểm soát. Người lao động tiếp xúc trực tiếp với hoá chất, ngoài việc được tiếp cận thông tin, phải được trang bị đầy đủ phương tiện bảo hộ...

Quan tâm đến nội dung "vận chuyển hoá chất nguy hiểm", đại biểu Điểu Điều (Bình Phước) cho rằng, cần quy định rõ trách nhiệm của người vận chuyển, phương tiện vận chuyển phải có ký hiệu riêng để thuận tiện cho việc xử lý, ứng phó, nhất là trong trường hợp xảy ra sự cố. Quy định như tại điều 43 của dự thảo Luật chưa chặt chẽ. Để xảy ra sự cố, trước hết là trách nhiệm của người vận chuyển, điều khiển phương tiện; sau đó là người tham gia giao thông và cơ quan quản lý nhà nước tại địa điểm nơi xảy ra sự cố. Địa điểm sản xuất, kho chứa hoá chất nguy hiểm của cơ sở sản xuất, kinh doanh hoá chất thuộc danh mục hoá chất nguy hiểm phải bảo đảm khoảng cách an toàn không chỉ đối với khu dân cư, khu bảo tồn thiên nhiên, nguồn nước sinh hoạt mà còn cả khu chăn nuôi, trồng trọt. Đại biểu Phan Thị Mỹ Bình (Tuyên Quang) đề nghị bổ sung quy định nghiêm cấm sử dụng các hoá chất đã quá hạn sử dụng; xử lý hoá chất bị thải bỏ không được làm ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân.

Về phòng ngừa, ứng phó với sự cố hoá chất, theo đại biểu Trịnh Thị Thanh Bình (Bến Tre), quy định như dự thảo Luật mới chỉ tập trung chủ yếu về mặt thủ tục. Để việc quản lý có hiệu quả, tránh chồng chéo về thủ tục đối với các dự án đầu tư, nên có sự đối chiếu trình tự, thủ tục xem xét báo cáo đánh giá thẩm định môi trường. Chương 6 của dự thảo Luật cần bổ sung quy định trách nhiệm cụ thể trong khắc phục sự cố hoá chất.

Chế tài xử lý chung chung, khó áp dụng

Đề cập mức độ chi tiết, cụ thể của các quy định trong dự thảo Luật, nhiều đại biểu đề nghị dự thảo Luật Hoá chất cần có những quy định cụ thể hơn để nâng cao tính khả thi, giảm bớt các văn bản dưới luật, như ý kiến của các đại biểu Vũ Hoàng Hà (Bình Định), Huỳnh Nghĩa (Đà Nẵng). Quy định như trong dự thảo Luật thì trách nhiệm quản lý nhà nước về hoạt động hoá chất bị chồng chéo. Nên chăng, điều chỉnh theo hướng chỉ giao một cơ quan quản lý. Chế tài xử lý vi phạm như dự thảo còn chung chung, không cụ thể, khó áp dụng.

Phân tích một số nội dung cụ thể, đại biểu Nguyễn Minh Thuyết (Lạng Sơn) cho rằng, nhiều quy định trong dự thảo Luật thiếu cụ thể và thiếu khả thi. Đơn cử như khoản 4, điều 10 về việc lấy ý kiến của cộng đồng dân cư nơi thực hiện dự án đầu tư sản xuất kinh doanh hoá chất về biện pháp bảo vệ môi trường, nhưng lại không quy định rõ: Ai đứng ra lấy ý kiến, ý kiến của người dân sẽ được xử lý như thế nào? Hay việc sản xuất, kinh doanh, vận chuyển hoá chất nguy hiểm phải có cảnh báo ra sao, có phải công bố nơi cất giữ hoá chất với địa phương không... cũng chưa được quy định cụ thể. Nhiều quy định như: Bộ Công thương quản lý, duyệt kế hoạch sản xuất kinh doanh của tất cả các cơ sở sản xuất, kinh doanh hoá chất trong cả nước; cung cấp thông tin; trách nhiệm bảo vệ môi trường... cũng chưa rõ, thiếu khả thi. Luật có 70 điều mà Chính phủ và Bộ hướng dẫn tới 24 điều là quá nhiều... Đại biểu Nguyễn Hữu Nhơn (Đồng Tháp), Hoàng Văn Toàn (Vĩnh Phúc) cũng cho rằng nhiều điều khoản như các điều 23, 24, 38, 67 đều chung chung, phải được quy định chặt chẽ, rõ ràng hơn. Đại biểu Nguyễn Đức Kiên (Sóc Trăng) đề xuất khi sự cố hoá chất xảy ra, phân theo cấp độ để xử lý, làm rõ trách nhiệm của các cơ quan chức năng, đâu là đầu mối?