Quảng trường Hồ Chí Minh và tượng đài Bác Hồ - biểu tượng thiêng liêng giữa lòng Xứ Nghệ

Biểu tượng bền vững của lòng biết ơn

Công trình Quảng trường Hồ Chí Minh và Tượng đài Bác Hồ được khởi công xây dựng từ năm 2000 và hoàn thành, khánh thành đúng vào dịp kỷ niệm 113 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Sự hiện hữu của công trình trên chính mảnh đất quê hương - nơi đã sinh ra và nuôi dưỡng một nhân cách vĩ đại càng làm tăng thêm ý nghĩa thiêng liêng, trở thành biểu tượng bền vững của lòng biết ơn, sự tôn kính đối với vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc.

Không ồn ào, không phô trương, Quảng trường Hồ Chí Minh lặng lẽ hiện diện như một lời nhắc nhở bền bỉ về trách nhiệm của mỗi thế hệ hôm nay trong việc tiếp nối, gìn giữ và phát huy những giá trị tư tưởng, đạo đức, phong cách mà Người đã dày công vun đắp.

Tượng đài Bác Hồ và Quảng trường Hồ Chí Minh tọa lạc trên khu đất rộng gần mười hai hécta mà đời vua Lê Thánh Tông năm 1434 là Trường thi hương Nghệ An. Trường thi hương Nghệ An là một trong 13 trường của cả nước đào tạo nên nhiều hiền tài nguyên khí quốc gia.

Nắng tháng năm lại về trên mảnh đất Thành Vinh, cả Quảng trường chan đầy nắng. Tượng đài Bác Hồ cao mười tám mét (có cả phần bệ cao sáu mét) với tổng trọng lượng khoảng 150 tấn, sừng sững, uy nghi giữa không gian quảng trường rộng gần 11 ha. Dưới chân tượng Bác Hồ là lễ đài (chính và phụ) đều lát đá granit trên 4.000m2 cùng với 2 cây hoa đại bên chân tượng, hàng cau ăn quả sau tượng Bác và  hàng cây vạn tuế, chậu hoa sứ trước lễ đài đã tạo nên kiến trúc tượng đài thêm trang trọng, hài hòa, hoành tráng, gần gũi với nhân dân. Toàn bộ tượng đài dựa lưng vào Núi Chung - một địa danh đã gắn bó với Bác Hồ từ tuổi ấu thơ.

Hai vườn cây thực vật hai đầu đỉnh Núi Chung đã hội tụ đầy đủ hàng trăm giống cây quý hiếm từ ba miền đất nước. Phần đỉnh Núi Chung là vườn cây lưu niệm của các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước ta và các vị lão thành cách mạng. Người già, con trẻ có thể dễ dàng lên Núi Chung ngoạn cảnh bằng những lối mòn được lát đá.

Tất cả hòa quyện tạo nên một tổng thể vừa trang nghiêm, tôn kính, vừa gần gũi, thân thuộc. Không gian ấy không chỉ mang giá trị thẩm mỹ kiến trúc, mà còn chuyên chở chiều sâu văn hóa và cảm xúc, để mỗi người khi đặt chân đến đều có thể cảm nhận rõ nét hơn về cội nguồn, về những giá trị bền vững mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã để lại cho dân tộc.

 Sau hơn hai thập kỷ đi vào hoạt động, Quảng trường Hồ Chí Minh đã vượt ra khỏi khuôn khổ của một công trình kiến trúc đơn thuần để trở thành một “địa chỉ đỏ” tiêu biểu, có sức lan tỏa mạnh mẽ trong đời sống tinh thần của Nhân dân. Nơi đây không chỉ góp phần giáo dục truyền thống cách mạng, mà còn âm thầm hun đúc lý tưởng sống, bồi đắp niềm tin và trách nhiệm cho các thế hệ hôm nay và mai sau. Mỗi bước chân tìm về Quảng trường vì thế không đơn thuần là một chuyến tham quan, mà là hành trình trở về với cội nguồn, với những giá trị bền vững đã làm nên bản sắc dân tộc.

 Nơi triệu con tim hội tụ

Trong không gian trang nghiêm ấy, hàng loạt hoạt động chính trị, văn hóa quan trọng được tổ chức thường xuyên, từ các nghi lễ dâng hương, báo công thành kính dâng lên Chủ tịch Hồ Chí Minh đến những sự kiện quy mô cấp tỉnh, cấp quốc gia. Đặc biệt, Lễ hội Làng Sen - sự kiện văn hóa lớn mang tầm vóc quốc gia được tổ chức định kỳ đã góp phần đưa Quảng trường trở thành điểm hội tụ thiêng liêng của lòng tri ân và niềm tự hào dân tộc, nơi kết nối hàng triệu trái tim cùng hướng về Người.

Không chỉ là “sân khấu” của những sự kiện lớn, Quảng trường Hồ Chí Minh còn là không gian văn hóa sống động với nhiều hoạt động trưng bày, triển lãm chuyên đề về cuộc đời, sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng như những dấu mốc quan trọng của lịch sử dân tộc. Qua những thước phim tư liệu chân thực, những câu chuyện giản dị mà sâu sắc về Bác, hình ảnh một vị lãnh tụ gần gũi, vĩ đại được tái hiện sinh động, chạm đến cảm xúc của người xem, đặc biệt là thế hệ trẻ  những người đang tiếp nối hành trình dựng xây đất nước.

Sức hấp dẫn và giá trị lan tỏa của Quảng trường được minh chứng rõ nét qua con số hơn 4,2 triệu lượt khách đến tham quan, dâng hương và báo công chỉ riêng trong năm 2025. Đó không chỉ là minh chứng cho sức hút của một điểm đến văn hóa - lịch sử, mà còn cho thấy chiều sâu ảnh hưởng của một biểu tượng tinh thần, nơi lưu giữ và lan tỏa những giá trị bền vững của tư tưởng, đạo đức và phong cách Hồ Chí Minh trong đời sống xã hội hôm nay.

Không dừng lại ở nhiệm vụ bảo tồn và phát huy giá trị di sản, Ban Quản lý Quảng trường Hồ Chí Minh đã chủ động đổi mới tư duy hoạt động, mạnh dạn ứng dụng công nghệ và đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền nhằm đưa hình ảnh của công trình đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ trong thời đại số.

Những không gian trải nghiệm mới như “Hành trình theo chân Bác”, hệ thống tham quan số tương tác cùng các sản phẩm truyền thông được đầu tư bài bản như sách ảnh chuyên đề, phim tư liệu, ấn phẩm giới thiệu… đã góp phần làm cho những câu chuyện về cuộc đời và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh trở nên sinh động, giàu cảm xúc và dễ tiếp cận hơn.

Cùng với đó, đời sống văn hóa tại Quảng trường cũng ngày càng phong phú và giàu sức sống. Các hoạt động cộng đồng như diễn xướng dân ca Ví, Giặm xứ Nghệ, những buổi chiếu phim ngoài trời hay các chương trình nghệ thuật tổ chức định kỳ vào cuối tuần đã góp phần thổi “hơi thở” mới vào không gian vốn mang tính trang nghiêm. Nhờ vậy, Quảng trường không chỉ là nơi dâng hương, tưởng niệm mà còn trở thành một không gian văn hóa mở, giàu bản sắc, nơi kết nối giữa truyền thống và hiện đại.

Hơn hai thập kỷ trôi qua, Quảng trường Hồ Chí Minh không chỉ dừng lại ở vai trò của một công trình kiến trúc quy mô lớn, mà đã lắng đọng và thấm sâu vào đời sống tinh thần, trở thành một phần ký ức chung của người dân Nghệ An và du khách thập phương. Mỗi lần trở về nơi đây, trong không gian trang nghiêm và thiêng liêng ấy, nhiều người như được tiếp thêm nguồn năng lượng tinh thần mới, được nhắc nhở một cách tự nhiên mà sâu sắc về trách nhiệm sống, lao động và cống hiến sao cho xứng đáng với những hy sinh to lớn của các thế hệ đi trước. Đối với thế hệ trẻ hôm nay, Quảng trường không chỉ là điểm đến mang tính tham quan, mà thực sự là một “lớp học mở” đặc biệt về lịch sử, đạo đức và lý tưởng sống.