Quảng Trị: Từ 'người dân tìm chính quyền' sang 'chính quyền chủ động tìm người dân'

Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, khối lượng công việc tại các Trung tâm Phục vụ hành chính công (TTPVHCC) ở cơ sở tăng lên đáng kể. Trong khi đó, nhiều người dân ở các địa bàn xa trung tâm, người cao tuổi, người khuyết tật hoặc những lao động thường xuyên đi làm xa vẫn gặp không ít khó khăn khi thực hiện thủ tục hành chính (TTHC).

Trước thực tế đó, nhiều địa phương tại Quảng Trị đã chủ động đổi mới phương thức phục vụ theo hướng lấy người dân làm trung tâm, mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ công cho người dân. Những mô hình mới không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả CCHC mà còn thể hiện rõ tinh thần của một nền hành chính phục vụ.

Đưa dịch vụ công về tận cơ sở

Tại nhà riêng ở thôn Vĩnh Xuân, bà Nguyễn Thị Đào (76 tuổi) được cán bộ TTPVHCC xã Tuyên Hóa trực tiếp đến hướng dẫn hoàn thiện thủ tục thỏa thuận phân chia di sản thừa kế. Điều khiến bà phấn khởi không chỉ là hồ sơ được hướng dẫn tận tình mà còn bởi lần này bà không phải vượt quãng đường khá xa để đến trung tâm xã như trước.

“Nhà tôi ở xa trung tâm xã mới nên mỗi lần đi làm thủ tục khá vất vả. Nay được cán bộ đến tận nhà hướng dẫn, tiếp nhận hồ sơ, tôi không phải đi lại nhiều lần như trước. Cách làm này rất thiết thực, giúp người dân tiết kiệm thời gian và chi phí”, bà Đào chia sẻ.

Tại hội trường UBND xã Cao Quảng (cũ), bà Nguyễn Thị Tiềm (trú thôn Chùa Bụt) cho biết việc được hỗ trợ chứng thực giấy tờ ngay tại địa bàn sinh sống đã giúp người dân, nhất là người cao tuổi, giảm đáng kể khó khăn trong quá trình thực hiện các TTHC.

“Tôi được cán bộ hướng dẫn rất cụ thể, dễ hiểu và tận tình. Với người dân ở vùng xa như chúng tôi, việc chính quyền mang dịch vụ công đến tận thôn thực sự rất thiết thực”, bà Tiềm nói.

Xã Tuyên Hóa được thành lập trên cơ sở sáp nhập bốn xã gồm Tiến Hóa, Châu Hóa, Cao Quảng và Văn Hóa, với địa bàn rộng, dân cư phân bố không đồng đều. Sau khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động, nhu cầu tiếp cận dịch vụ hành chính công của người dân tại các khu vực xa trung tâm trở thành vấn đề được địa phương đặc biệt quan tâm.

Từ thực tiễn đó, TTPVHCC xã Tuyên Hóa đã triển khai mô hình “Chính quyền lưu động vì Nhân dân phục vụ”, định kỳ tổ chức các tổ công tác về tận thôn, bản, trụ sở xã cũ để tiếp nhận, hướng dẫn và giải quyết TTHC cho người dân.

Ông Phạm Ngọc Chiến, Giám đốc TTPVHCC xã Tuyên Hóa cho biết: “Chúng tôi xác định mục tiêu cao nhất là tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tiếp cận dịch vụ công. Đối tượng được ưu tiên phục vụ gồm người có công với cách mạng, hộ nghèo, người cao tuổi, người khuyết tật và những trường hợp gặp khó khăn trong việc đi lại. Không chỉ phục vụ tại nhà văn hóa thôn, đối với một số trường hợp đặc biệt, cán bộ Trung tâm còn trực tiếp đến tận nhà để hỗ trợ giải quyết TTHC. Qua đó góp phần giảm thời gian, chi phí đi lại và nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân”.

Theo ông Chiến, trước mỗi đợt hỗ trợ lưu động, Trung tâm đều thông báo lịch làm việc đến các thôn để người dân chủ động chuẩn bị hồ sơ. Những hồ sơ đủ điều kiện sẽ được giải quyết ngay tại chỗ, còn các trường hợp cần thời gian xử lý sẽ được trả kết quả thông qua cán bộ địa bàn hoặc dịch vụ bưu chính công ích miễn phí.

Ngày thứ 7 vì người dân phục vụ

Không chỉ riêng xã Tuyên Hóa, tại phường Bắc Gianh, mô hình “Ngày thứ 7: Chính quyền tận tâm - Người dân thuận tiện” cũng đang mang lại hiệu quả tích cực.

Định kỳ vào ngày thứ 7 hằng tuần, cán bộ, công chức phường trực tiếp làm việc tại TTPVHCC để tiếp nhận, hướng dẫn và hỗ trợ người dân thực hiện các TTHC, nhất là các thủ tục liên quan đến đất đai, chuyển đổi số và dịch vụ công trực tuyến.

Là một trong những người dân đến thực hiện thủ tục hành chính vào ngày cuối tuần, ông Đoàn Ngọc Nguyên, tổ dân phố Thọ Đơn cho biết, ông được cán bộ hỗ trợ tích hợp thông tin giấy tờ trên ứng dụng VNeID và hướng dẫn thực hiện các thao tác trực tuyến.

“Trước đây tôi còn lúng túng khi thực hiện các thủ tục trên môi trường số. Nay được cán bộ hướng dẫn trực tiếp nên việc sử dụng VNeID và các dịch vụ công trực tuyến trở nên dễ dàng hơn rất nhiều”, ông Nguyên cho biết.

Bà Nguyễn Thu Hà (50 tuổi), tổ dân phố Đơn Sa cho biết gia đình đang hoàn thiện một số hồ sơ liên quan đến đất đai nên cần được hướng dẫn kỹ về quy trình và thành phần hồ sơ.

“Điều tôi thấy ý nghĩa nhất không chỉ là có thêm một ngày để thực hiện TTHC mà còn là cán bộ có thời gian hướng dẫn, giải đáp rất cụ thể cho người dân. Những hồ sơ đất đai thường có nhiều loại giấy tờ, nếu được hướng dẫn đầy đủ ngay từ đầu thì người dân đỡ mất công đi lại. Đây là việc làm rất thiết thực và đáng được duy trì”, bà Hà chia sẻ.

Bà Trần Ngọc Hương, Phó Chủ tịch UBND phường Bắc Gianh cho biết, sau khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động, nhu cầu giải quyết TTHC của người dân, đặc biệt trong lĩnh vực đất đai ngày càng tăng. Đây cũng là lĩnh vực liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích của người dân, đồng thời phát sinh nhiều vướng mắc cần được hướng dẫn, tư vấn cụ thể.

Theo bà Hương, các thủ tục về đất đai thường liên quan đến nhiều lĩnh vực như tư pháp, hạ tầng đô thị, chuyển nhượng, tặng cho quyền sử dụng đất... Trong khi đó, phần lớn người dân chưa nắm rõ các quy định của pháp luật cũng như cách thức hoàn thiện hồ sơ, biểu mẫu. Vào các ngày làm việc trong tuần, cán bộ, công chức phải thực hiện nhiều nhiệm vụ chuyên môn nên chưa có nhiều thời gian để tư vấn, giải thích chi tiết cho từng trường hợp.

“Xuất phát từ nhu cầu thực tế và với quan điểm lấy người dân làm trung tâm phục vụ, UBND phường Bắc Gianh đã triển khai mô hình ‘Ngày thứ 7: Chính quyền tận tâm - Người dân thuận tiện’. Thông qua mô hình, người dân được hỗ trợ tra cứu thông tin quy hoạch, hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ, kê khai biểu mẫu và giải đáp những vướng mắc liên quan đến TTHC, nhất là trong lĩnh vực đất đai”, bà Hương nói.

Cũng theo bà Hương, từ khi triển khai đến nay, mô hình nhận được nhiều phản hồi tích cực từ người dân, đặc biệt là người cao tuổi. Nhiều trường hợp sau khi được cán bộ chuyên môn trực tiếp giải thích đã hiểu rõ hơn các quy định của pháp luật, từ đó hạn chế sai sót trong quá trình chuẩn bị hồ sơ và thực hiện TTHC.

Ngoài mô hình phục vụ vào ngày thứ 7, phường Bắc Gianh còn phát huy vai trò của các tổ công nghệ số cộng đồng tại các tổ dân phố trong việc hỗ trợ người dân sử dụng các nền tảng số, tích hợp thông tin trên ứng dụng VNeID và tiếp cận các dịch vụ công trực tuyến. Đối với những nội dung vượt thẩm quyền hoặc chuyên môn của tổ công nghệ số cộng đồng, người dân được hướng dẫn liên hệ trực tiếp với UBND phường để được hỗ trợ kịp thời.

Theo ghi nhận tại các địa phương, sau gần một tháng triển khai, các mô hình này bước đầu phát huy hiệu quả. Số lượng người dân đến thực hiện TTHC vào ngày thứ 7 hoặc tại các điểm phục vụ lưu động ngày càng tăng, cho thấy sự tin tưởng và đồng thuận của người dân đối với cách làm mới của chính quyền cơ sở.

Lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo

Những mô hình đang được triển khai tại xã Tuyên Hóa và phường Bắc Gianh cho thấy sự chuyển biến rõ nét trong tư duy quản trị ở cơ sở. Thay vì chờ người dân tìm đến, chính quyền chủ động tiếp cận, hỗ trợ và đồng hành cùng người dân trong quá trình giải quyết TTHC.

Ông Trần Khánh Linh, Chủ tịch UBND xã Tuyên Hóa cho biết: “Địa phương xác định CCHC và chuyển đổi số là những nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao chất lượng phục vụ người dân. Mô hình ‘Chính quyền lưu động vì Nhân dân phục vụ’ không chỉ giúp nâng cao hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính mà còn góp phần xây dựng chính quyền gần dân, sát dân, phục vụ Nhân dân ngày càng tốt hơn. Sự hài lòng của người dân chính là thước đo quan trọng nhất đối với chất lượng hoạt động của bộ máy hành chính”.

Từ những buổi làm việc tại nhà văn hóa thôn, những ngày thứ 7 không nghỉ hay những chuyến công tác đến tận nhà người dân, tinh thần phục vụ đang dần trở thành nét đặc trưng trong hoạt động của chính quyền cơ sở.

Đó không chỉ là bước chuyển từ tư duy hành chính quản lý sang hành chính phục vụ mà còn là minh chứng cho quyết tâm xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, lấy người dân làm trung tâm. Khi khoảng cách giữa chính quyền và người dân ngày càng được rút ngắn, hiệu quả CCHC cũng được nâng lên, góp phần xây dựng chính quyền gần dân, sát dân và phục vụ Nhân dân ngày càng tốt hơn.