Quảng Trị quyết tâm gỡ “thẻ vàng” IUU - Bài 1: Những nỗ lực tạo chuyển biến tích cực, khẳng định tinh thần “nói đi đôi với làm”
Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về chống các hoạt động đánh bắt cá bất hợp pháp, không có báo cáo và không được quản khai thác (IUU), quyết tâm gỡ cảnh báo “thẻ vàng” của EC trong đợt kiểm tra lần thứ 5; tỉnh Quảng Trị đã chủ động vào cuộc quyết liệt, triển khai nhiều giải pháp về quản lý tàu cá, giám sát hành trình, truy xuất nguồn gốc và xử lý nghiêm vi phạm. Những nỗ lực đó đang tạo nên chuyển biến tích cực, khẳng định tinh thần “nói đi đôi với làm”.
Huy động toàn bộ hệ thống chính trị vào cuộc
Ngay sau cuộc họp lần thứ 17 ngày 14/10/2025 của Ban Chỉ đạo Quốc gia về chống khai thác IUU, UBND tỉnh Quảng Trị đã ban hành kế hoạch cao điểm, huy động toàn bộ hệ thống chính trị vào cuộc. Các tổ công tác chuyên đề được thành lập rà soát, xử lý dứt điểm các tồn tại, đặc biệt là nhóm chỉ tiêu về quản lý đội tàu, truy xuất nguồn gốc, giám sát sản lượng thủy sản.
Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Hoàng Nam khẳng định: “Tỉnh xác định chống khai thác IUU không chỉ là nhiệm vụ chính trị, góp phần cùng cả nước tháo gỡ “thẻ vàng” của EC, mà còn giúp nghề cá của tỉnh phát triển bền vững, hội nhập quốc tế. Mục tiêu đến cuối 2025, Quảng Trị sẽ hoàn thành tất cả các nhiệm vụ cấp bách chống khai thác IUU mà Chính phủ giao, chuẩn bị kỹ các nội dung để đón và làm việc với Đoàn thanh tra EC để thực hiện tốt các khuyến nghị của EC trong chức trách, nhiệm vụ của tỉnh”.
Theo báo cáo từ Sở NN&MT, toàn tỉnh hiện có 4.664 tàu cá từ 6m trở lên, trong đó 100% đã đăng ký, 94,16% được đăng kiểm, 98,13% được cấp phép khai thác, 93,63% tàu ≥15m đạt chuẩn an toàn thực phẩm, 98,67% tàu ≥15m đã lắp thiết bị giám sát hành trình (VMS). Đến nay, tỉnh không có tàu cá bị nước ngoài bắt giữ. 100% tàu cá ra khơi đều được kiểm tra VMS trước khi xuất bến.
Các Trạm kiểm soát Biên phòng và Ban Quản lý cảng cá đã kiểm soát hơn 19.800 lượt tàu xuất nhập lạch, giám sát sản lượng thủy sản qua cảng đạt 100%, đẩy mạnh triển khai phần mềm truy xuất nguồn gốc điện tử (eCDT) với hơn 73% tàu khai báo điện tử khi cập và rời cảng.
Cùng với việc tăng cường kiểm tra, giám sát trên biển và tại cảng cá, Quảng Trị đặc biệt chú trọng công tác xử lý nghiêm các vi phạm trong khai thác thủy sản, coi đây là khâu then chốt để chấm dứt tình trạng IUU.
Tính đến 21/10/2025, toàn tỉnh đã xử phạt 20 tàu cá, tổng số tiền phạt 232,75 triệu đồng; lũy kế từ đầu 2024 đến nay đã xử lý 203 tàu vi phạm tổng số tiền 5,83 tỷ đồng, chủ yếu là các hành vi mất kết nối thiết bị VMS, vượt ranh giới, khai thác sai vùng, không cập cảng bốc dỡ theo quy định.
Với 170 tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, tỉnh đã giao UBND cấp xã phối hợp Bộ đội Biên phòng (BĐBP) giám sát, yêu cầu chủ tàu ký cam kết không ra khơi, không để ngư cụ trên tàu. Cán bộ địa phương được phân công theo dõi vị trí neo đậu và chụp ảnh hằng tuần, bảo đảm quản lý chặt từ cơ sở.
Với 61 tàu mất kết nối từ 6 tiếng đồng hồ đến 10 ngày, tỉnh lập 5 tổ công tác liên ngành (Sở NN&MT, Công an, UBND cấp xã) tiến hành xác minh, xử lý. Đến nay, đã làm rõ 95% số vụ việc, xử phạt nghiêm các trường hợp cố tình vi phạm.
Đi đôi với kiểm tra, xử lý, Quảng Trị tăng cường tuyên truyền bằng nhiều hình thức. Các lực lượng chức năng phối hợp hướng dẫn ngư dân chấp hành quy định, không đưa tàu sang vùng biển nước ngoài, chủ động báo vị trí 6 tiếng đồng hồ/lần khi mất kết nối.
Đã hoàn thành trên 95% nhóm chỉ tiêu trọng tâm trong khuyến nghị của EC
Với sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, các ngành, đến nay Quảng Trị đã hoàn thành trên 95% nhóm chỉ tiêu trọng tâm trong khuyến nghị của EC: Khung pháp lý, thực thi pháp luật, truy xuất nguồn gốc, quản lý đội tàu. Đồng thời kiến nghị Chính phủ sớm bổ sung tính năng cảnh báo tự động cho VMS, phân bổ nguồn vốn để đầu tư hạ tầng nghề cá, tạo nền tảng phát triển bền vững.
Phó Chủ tịch Thường trực Hoàng Nam khẳng định: “Quảng Trị sẽ quyết tâm cùng cả nước gỡ “thẻ vàng” trong năm 2025, bằng tinh thần chủ động, trách nhiệm và hành động cụ thể từng ngày, từng tuần, từng tháng”.
Tinh thần ấy không chỉ thể hiện quyết tâm của một địa phương ven biển, mà còn là cam kết mạnh mẽ của Quảng Trị trong việc đồng hành cùng cả nước thực hiện mục tiêu chung. Chống khai thác IUU không chỉ là nhiệm vụ cấp bách để gỡ “thẻ vàng”, mà còn là cam kết của Việt Nam với cộng đồng quốc tế về khai thác hải sản có trách nhiệm, bảo vệ môi trường biển. Với bước đi đúng hướng và quyết tâm cao, Quảng Trị đang trở thành một trong những địa phương đi đầu trong lộ trình đưa nghề cá Việt Nam phát triển bền vững, hội nhập quốc tế.
Đạt được những kết quả nêu trên, một yếu tố quan trọng là Quảng Trị đã quyết liệt thực hiện công tác chuyển đổi số. Mời bạn đọc theo dõi tiếp trong số báo sau.
Sau sáp nhập, hợp nhất, BĐBP tỉnh Quảng Trị quản lý, bảo vệ 191,285km bờ biển và 6km chu vi mép nước đặc khu Cồn Cỏ, vùng biển rộng với 28.000km2 diện tích mặt nước. Với tổng số 8.725 tàu cá trên địa bàn tỉnh, các đơn vị tuyến biển đã tăng cường biện pháp, bám ngư dân, ngăn ngừa triệt để các hành vi vi phạm khai thác IUU, chấm dứt tình trạng tàu cá “3 không”. 100% trạm Biên phòng tuyến biển áp dụng nền tảng số, hỗ trợ ngư dân hoàn thiện thủ tục xuất bến nhanh, an toàn.
(Còn tiếp)