Quảng Trị quản lý chặt tàu cá, thúc đẩy chuyển đổi nghề gắn với chống khai thác IUU

Để hỗ trợ ngư dân yên tâm sản xuất, các lực lượng chức năng của tỉnh Quảng Trị thường xuyên cập nhật, cung cấp kịp thời thông tin về thời tiết, ngư trường thuận lợi, tạo điều kiện cho tàu cá tổ chức khai thác an toàn, hiệu quả.

Nhằm sớm gỡ “Thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EC), hướng tới phát triển ngành khai thác thủy sản bền vững, tỉnh Quảng Trị đang đẩy mạnh chuyển đổi nghề đối với các tàu cá không đủ điều kiện hoạt động. Đây được xem là hướng đi phù hợp, vừa góp phần giảm áp lực khai thác trên biển, vừa tạo sinh kế ổn định, lâu dài cho ngư dân.

Mới đây, UBND tỉnh Quảng Trị đã ban hành kế hoạch thực hiện Đề án “Chuyển đổi một số nghề khai thác hải sản ảnh hưởng đến nguồn lợi và môi trường sinh thái” trên địa bàn tỉnh, giai đoạn 2026–2030, tầm nhìn đến năm 2045. Việc triển khai đề án không chỉ góp phần bảo vệ, phục hồi nguồn lợi thủy sản, hạn chế tình trạng tàu cá vi phạm quy định, mà còn từng bước xây dựng nghề cá có trách nhiệm, bền vững, phù hợp với yêu cầu của EU và thực tiễn địa phương.

Theo kế hoạch, giai đoạn 2027–2030, tỉnh Quảng Trị dự kiến chuyển đổi 771 tàu cá đang khai thác hải sản có nguy cơ ảnh hưởng đến nguồn lợi và môi trường sang các nghề khai thác ít tác động hơn. Trong đó, 500 tàu cá hoạt động vùng ven bờ, 86 tàu hoạt động vùng lộng và 85 tàu hoạt động vùng khơi sẽ được chuyển đổi nghề khai thác phù hợp.

Cùng với đó, tỉnh sẽ giải bản khoảng 100 tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, nhằm cơ cấu lại đội tàu theo hướng bền vững. Đến năm 2045, Quảng Trị phấn đấu hoàn thành việc chuyển đổi các tàu cá khai thác ảnh hưởng đến nguồn lợi hải sản, môi trường và hệ sinh thái biển, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý đội tàu, ổn định đời sống ngư dân.

Song song với chuyển đổi nghề, công tác tuyên truyền, vận động ngư dân chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật, đặc biệt là các quy định về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), được các cấp, ngành triển khai thường xuyên, liên tục.

Công tác kiểm soát tàu cá xuất, nhập bến được duy trì nghiêm túc. Đến nay, 100% tàu cá có chiều dài từ 6m trở lên trên địa bàn tỉnh đã được đăng ký, quản lý theo quy định. Trước mỗi chuyến ra khơi, các lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra hồ sơ, giấy tờ, giám sát thiết bị hành trình, kịp thời nhắc nhở ngư dân khai thác đúng vùng, đúng tuyến.

Thiếu tá Phạm Quang Hùng, Trạm trưởng Trạm Kiểm soát Biên phòng Nhật Lệ (Đồn Biên phòng Nhật Lệ, Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị) cho biết, lực lượng Biên phòng phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên quan kiểm tra người, phương tiện, giấy tờ và thiết bị giám sát hành trình của tàu cá khi xuất, nhập lạch. Trong quá trình làm thủ tục, cán bộ Biên phòng đồng thời tuyên truyền, nhắc nhở ngư dân đánh bắt đúng vùng, đúng tuyến, không vượt ranh giới sang vùng biển nước ngoài, góp phần phòng, chống vi phạm IUU. Việc giải quyết thủ tục được thực hiện nhanh gọn, đúng quy định, tạo điều kiện để bà con kịp thời vươn khơi, bám biển.

Bên cạnh công tác tuyên truyền, tỉnh Quảng Trị xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trong khai thác thủy sản. Trong thời gian từ 30/12/2025 đến 6/1/2026, lực lượng chức năng đã xử phạt thêm 6 tàu cá vi phạm quy định về chống khai thác IUU, với tổng số tiền 81 triệu đồng. Đáng chú ý, hiện Công an đang điều tra, xem xét xử lý hình sự đối với một chủ tàu cá có hành vi cố ý vô hiệu hóa thiết bị giám sát hành trình để lén lút khai thác thủy sản trái quy định.

Tính từ năm 2024 đến nay, toàn tỉnh đã xử lý vi phạm hành chính 292 tàu cá, với tổng số tiền xử phạt hơn 7,176 tỷ đồng; đồng thời xử lý hình sự 1 vụ việc liên quan đến khai thác IUU. Cụ thể, đối tượng Nguyễn Văn Hành (trú tại xã Đông Trạch, tỉnh Quảng Trị), thuyền trưởng tàu cá QB 92083 TS, đã bị Tòa án tuyên phạt 3 năm tù giam do vi phạm quy định về quản lý, sử dụng thiết bị giám sát hành trình trong hoạt động khai thác thủy sản.

Song song với xử lý vi phạm, tỉnh Quảng Trị tiếp tục siết chặt quản lý tàu cá không đủ điều kiện hoạt động. Các địa phương chủ động niêm phong, giám sát tàu cá không đủ điều kiện tại nơi neo đậu, kiên quyết ngăn chặn ngay từ đầu các hành vi vi phạm. Công tác kiểm soát tàu cá xuất, nhập cửa lạch được tăng cường, bảo đảm không để tàu cá không đủ điều kiện ra khơi khai thác.

Theo ông Lê Văn Bảo, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị, chống khai thác IUU là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị. Tỉnh yêu cầu phát huy vai trò, trách nhiệm của chính quyền cơ sở trong việc vận động, yêu cầu 100% chủ tàu đủ điều kiện, có nhu cầu hoạt động hoàn thiện đầy đủ thủ tục theo quy định; đồng thời tăng cường phối hợp giữa các sở, ngành, lực lượng chức năng trong công tác tuyên truyền, kiểm tra, giám sát. Công an cơ sở, Bộ đội Biên phòng tiếp tục quản lý chặt chẽ đội tàu, kiên quyết không để tàu cá không đủ điều kiện hoặc vi phạm quy định ra khơi đánh bắt.