Quảng Trị: Cửa biển Lý Hòa bị bồi lấp, hàng trăm tàu cá “mắc kẹt”, sinh kế ngư dân gặp khó
Cửa biển Lý Hòa (Quảng Trị) bị bồi lấp khiến hàng trăm tàu cá không thể ra vào, hoạt động khai thác thủy sản gặp khó, kéo theo ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản. Trong khi các biện pháp xử lý hiện nay chỉ mang tính tình thế, địa phương đang kiến nghị sớm có giải pháp lâu dài để bảo đảm sinh kế cho người dân và phát triển bền vững khu vực ven biển.
Những ngày cuối tháng 1/2026, ghi nhận tại khu vực cửa sông Lý Hòa đổ ra biển (xã Đông Trạch, tỉnh Quảng Trị) cho thấy tình trạng bồi lấp diễn ra nghiêm trọng. Dưới tác động của gió mùa Đông Bắc, sóng lớn liên tục đánh vào cửa sông, trong khi nước từ thượng nguồn đổ về không thể thoát ra biển, tạo thành các cồn cát án ngữ ngay lối ra vào cửa biển Lý Hòa. Hệ quả là hàng trăm tàu cá của ngư dân địa phương bị “mắc kẹt”, việc ra khơi cũng như cập bến tiếp nhiên liệu, bốc dỡ hải sản gặp rất nhiều khó khăn.
Theo người dân địa phương, thời điểm sau gió mùa Đông Bắc thường là lúc nguồn lợi thủy sản dồi dào. Tuy nhiên, năm nay ngư dân xã Đông Trạch không thể vươn khơi đúng thời vụ do cửa biển bị bồi lấp. Toàn xã hiện có hơn 300 tàu cá các loại, trong đó trên 200 tàu có chiều dài từ 6-12m và hơn 100 tàu dưới 6m. Sau mỗi chuyến biển, tàu thuyền thường neo đậu tại khu vực sông Lý Hòa, nhưng năm nay hoạt động ra vào gần như bị đình trệ, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế của hàng trăm ngư dân.
Trước tình trạng cấp bách, chính quyền địa phương đã huy động 4 máy múc làm việc liên tục trong 4 ngày đêm để khơi thông tạm thời hơn 100m cửa sông. Tuy nhiên, biện pháp này chỉ mang tính tình thế. Khi dòng nước từ sông Lý Hòa ứ động lâu ngày chảy mạnh ra biển gặp sóng lớn, một cồn cát non mới nhanh chóng hình thành cách bờ khoảng 30m, tiếp tục chắn lối ra vào cửa sông.
Có mặt tại cửa sông Lý Hòa đổ ra biển (xã Đông Trạch), chúng tôi đã chứng kiến, tàu cá có chiều dài từ 6-12m hầu như không thể cập bến, buộc phải sang neo đậu tại khu vực cảng Gianh (xã Bắc Trạch), gây phát sinh chi phí và nhiều bất tiện cho ngư dân. Với tàu nhỏ từ 3-6m, việc ra vào cửa sông vẫn có thể thực hiện nhưng rất khó khăn, phụ thuộc vào con nước và thủy triều lên xuống.
Không chỉ ảnh hưởng đến khai thác thủy sản, việc cửa sông Lý Hòa đổ ra biển bị bồi lấp còn gây tác động đến sản xuất nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản trên địa bàn. Do nước sông không tiêu thoát được, nhiều diện tích lúa vụ Đông - Xuân bị ngập úng, gieo sạ lúa bị chậm so với lịch thời vụ.
Theo thống kê của UBND xã Đông Trạch, khoảng 50ha lúa đã gieo bị ảnh hưởng, hơn 20ha chưa thể xuống giống. Bên cạnh đó, gần 200ha diện tích nuôi trồng thủy sản mặn lợ đang trong giai đoạn xử lý ao hồ cũng chịu tác động do nguồn nước bị ứ đọng.
Ngư dân Nguyễn Văn Quý (SN 1966, thôn Trung Đức, xã Đông Trạch) cho biết, cửa biển Lý Hòa vốn “vô thường”, hàng năm vẫn xảy ra tình trạng bồi lấp nhưng chưa bao giờ nghiêm trọng như năm nay.
“Cát bồi thành bờ như đập chắn, nước sông đầu nguồn đổ về bị dồn ứ lại. Tàu thuyền muốn vào phải chờ thủy triều, có khi đi biển nhiều ngày nhưng không dám về vì sợ mắc cạn”, ông Quý chia sẻ và mong muốn Nhà nước sớm đầu tư xây dựng kè cửa sông để hạn chế bồi lắng, giúp tàu thuyền ngư dân ra vào an toàn.
Trước thực trạng trên, UBND xã Đông Trạch đã có báo cáo, kiến nghị UBND tỉnh cùng các sở, ngành liên quan sớm tổ chức khảo sát thực tế, nghiên cứu và triển khai giải pháp xử lý lâu dài.
Theo ông Võ Hải Quân, Chủ tịch UBND xã Đông Trạch, nguồn lực của địa phương hiện chỉ đủ để xử lý tình thế trước mắt bằng việc khơi thông tạm thời dòng chảy, chưa thể bảo đảm việc tàu thuyền của ngư dân ra vào cửa sông ổn định, thường xuyên. Vì vậy, việc đầu tư xây dựng hệ thống kè bờ Hữu cửa sông kết hợp cống tháo lũ, thông thuyền cửa biển Lý Hòa được xem là giải pháp căn cơ nhằm ổn định sinh kế cho ngư dân, bảo vệ sản xuất nông nghiệp và thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững cho khu vực ven biển Đông Trạch cũng như các địa phương lân cận.