Quảng Ninh: Tham gia góp ý vào nhiều dự án luật tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI

Phát biểu đề dẫn tại phiên thảo luận, đại biểu Quản Minh Cường, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh, Tổ trưởng Tổ thảo luận số 14 nêu rõ, phiên thảo luận cần tập trung vào những vấn đề còn ý kiến khác nhau và các nội dung cần hoàn thiện thêm của các dự án luật.

Trong đó, đối với Luật Thủ đô (sửa đổi), đại biểu nhấn mạnh yêu cầu xây dựng cơ chế, chính sách đặc thù, tạo điều kiện cho Thủ đô phát triển toàn diện về chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, đối ngoại, quốc phòng, an ninh. Tuy nhiên, các cơ chế này phải bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, đồng thời có kiểm soát quyền lực, tránh tạo ra sự khác biệt gây thiếu đồng bộ giữa các địa phương.

Về Luật Thi đua, khen thưởng, đại biểu cho rằng đây là công cụ quan trọng tạo động lực phát triển. Do đó, cần quy định tiêu chí rõ ràng, bảo đảm khen thưởng đúng người, đúng việc, khắc phục tình trạng hình thức. Đồng thời, cần đơn giản hóa thủ tục, đẩy mạnh phân cấp, ứng dụng công nghệ, bảo đảm khen thưởng kịp thời, tránh phiền hà và tiêu cực trong quá trình thực hiện.

Đối với Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi), đại biểu khẳng định quan điểm nhất quán là tôn trọng và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo và không tín ngưỡng của người dân. Bên cạnh đó, cần hoàn thiện các quy định để vừa tạo điều kiện cho các hoạt động tôn giáo, nhất là trong lĩnh vực giáo dục, xã hội, vừa tăng cường quản lý nhà nước, phòng ngừa việc lợi dụng tôn giáo vi phạm pháp luật. Đại biểu cũng đề nghị luật cần quy định cụ thể hơn, phân định rõ trách nhiệm quản lý, tránh tình trạng “luật khung, luật ống”.

Phát biểu thảo luận, đại biểu Trần Thị Kim Nhung, Ủy viên Thường trực Ủy ban Pháp luật của Quốc hội, ĐBQH tỉnh Quảng Ninh cơ bản đồng tình với việc sửa đổi các dự án luật, đặc biệt là Luật Thủ đô (sửa đổi) với định hướng tạo đột phá về thể chế. Đại biểu cho rằng dự thảo lần này đã mạnh dạn trao quyền rất lớn cho Thủ đô, nhất là quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật với nhiều nội dung vượt khung pháp luật hiện hành, nhằm tạo động lực phát triển. Tuy nhiên, đây là vấn đề chưa có tiền lệ, tiềm ẩn rủi ro, do đó cần thiết phải thiết lập cơ chế kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực rõ ràng, tránh lạm quyền và bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.

Đại biểu đề nghị làm rõ hơn các nguyên tắc tại Điều 4, đặc biệt là các giới hạn liên quan đến quốc phòng, an ninh, đối ngoại, tôn giáo và chủ quyền quốc gia; đồng thời quy định cụ thể trách nhiệm giải trình, cơ chế tiếp thu, xử lý kiến nghị của các cơ quan giám sát. Bên cạnh đó, cần xác định rõ chủ thể có thẩm quyền ban hành văn bản (HĐND, UBND hay Chủ tịch UBND) để bảo đảm minh bạch, thuận lợi trong thực thi.

Về các quy định cụ thể, đại biểu lưu ý một số nội dung trong lĩnh vực y tế như: làm rõ phạm vi huy động các cơ sở y tế tham gia hỗ trợ; cân nhắc việc giao thẩm quyền phê duyệt kỹ thuật, phương pháp mới cho thành phố; và việc công nhận giấy phép hành nghề do nước ngoài cấp cần bảo đảm thống nhất, tránh phát sinh vướng mắc khi áp dụng trên phạm vi cả nước.

Đối với Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi), đại biểu cho rằng dự thảo còn sửa đổi hạn chế, chưa giải quyết triệt để một số vấn đề thực tiễn như: tư cách pháp nhân và tài sản của tổ chức tôn giáo; quản lý, sử dụng đất đai, tài sản tôn giáo; hoạt động có yếu tố kinh doanh trong cơ sở tôn giáo; cũng như các dịch vụ phát sinh (như lưu giữ tro cốt). Đại biểu đề nghị cần có quy định rõ ràng hơn hoặc giao Chính phủ hướng dẫn chi tiết để tạo cơ sở pháp lý đầy đủ, tránh phát sinh tranh chấp và bảo đảm quyền lợi của các bên liên quan.

Đối với Luật Thi đua, khen thưởng, đại biểu nhận định việc phân cấp thẩm quyền hiện nay có thể dẫn đến sự không đồng đều về giá trị giữa các danh hiệu thi đua. Đồng thời, một số quy định liên quan đến đối tượng là đại biểu dân cử còn bất cập, phụ thuộc nhiều vào cơ quan tham mưu, do đó cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện để bảo đảm công bằng, hợp lý và thực chất.

Đại biểu Vũ Ngọc Lâm, Phó Giám đốc Sở Tài chính, ĐBQH tỉnh Quảng Ninh cơ bản thống nhất với sự cần thiết ban hành Luật Thủ đô (sửa đổi), cho rằng thời điểm sửa luật là phù hợp nhằm tạo cơ chế, chính sách đủ mạnh để Thủ đô phát triển đột phá, đáp ứng yêu cầu của Trung ương.

Đại biểu ủng hộ việc trao quyền cho Thủ đô được ban hành các quy định khác với pháp luật hiện hành, coi đây là giải pháp quan trọng để tạo tính chủ động, linh hoạt. Tuy nhiên, việc trao quyền cần đi kèm cơ chế kiểm tra, giám sát và giải trình chặt chẽ. Đại biểu đề nghị bổ sung quy định về cơ chế xử lý sau giải trình, tránh tình trạng chỉ dừng ở giải trình mà chưa có biện pháp xử lý cụ thể.

Bên cạnh đó, đại biểu đề nghị làm rõ hơn thẩm quyền giữa HĐND, UBND và có thể xem xét trao thêm quyền cho Chủ tịch UBND, phù hợp với chủ trương phân cấp, phân quyền mạnh mẽ cho Thủ đô theo nghị quyết của Trung ương. Về cơ chế tài chính, đại biểu lưu ý quy định một số khoản thu không phân chia giữa Trung ương và địa phương có thể chồng chéo với Luật Ngân sách nhà nước hiện hành, do đó cần đánh giá kỹ tác động, nhất là ảnh hưởng đến ngân sách Trung ương trong trung hạn.