Quảng Ninh: Khai mạc Lễ hội truyền thống chùa Quỳnh Lâm

Gióng trống thỉnh chuông trong lễ hội chùa đầu xuân mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, giúp đánh thức tâm trí thiện lành, xua tan phiền não và cầu nguyện quốc thái dân an, Nhân dân hạnh phúc, gửi gắm năng lượng hòa bình và sự đoàn kết.

Lễ hội chùa Quỳnh Lâm là lễ hội văn hóa truyền thống có từ lâu đời, diễn ra từ mồng 1 - 4/2 (âm lịch) hằng năm. Lễ hội là hoạt động mang đầy giá trị nhân văn sâu sắc, với ý nghĩa hướng về cội nguồn; đây là dịp để toàn thể cán bộ và Nhân dân các dân tộc phường Bình Khê cùng du khách thập phương đến dâng hương, chiêm bái, bày tỏ lòng thành kính hướng về đức Phật, tôn vinh những giá trị truyền thống của Tam tổ Trúc lâm, lễ Phật cầu cho quốc thái dân an mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, Nhân dân được ấm no hạnh phúc.

Với rất nhiều người dân trên địa bàn, đặc biệt là lớp người cao tuổi, trẩy hội chùa Quỳnh Lâm đã trở thành một thói quen không thể thiếu vào dịp đầu năm.

Chùa Quỳnh Lâm - Được coi là Học viện Phật giáo đầu tiên của nước Đại Việt thời nhà Trần, nổi tiếng với bức tượng Phật Di Lặc - là một trong “An Nam tứ đại khí” đó là Tượng Phật chùa Quỳnh Lâm, Tháp Báo Thiên, Chuông Quy Điền và Vạc Phổ Minh.

Chùa Quỳnh Lâm tọa lạc trên núi Tiên Du nằm trong hệ thống triền đồi chạy từ núi Yên Tử, Ngọa Vân xuống đồng bằng, trên một khu đất đắc địa về phong thủy: Tả có Thanh Long, Hữu có Bạch Hổ, trước có hồ nước mang ý nghĩa tụ thủy, tụ linh, tụ phúc; phía bắc chùa là một bến sông lớn, phía Tây có dòng sông to uốn lượn. Bốn góc chùa có bốn gò đất cao được coi là “Bốn mắt Rồng” tứ trấn xuyên thấu tâm sinh, hội tụ linh khí cho chùa.

Đây là dịp để toàn thể cán bộ và Nhân dân các dân tộc phường Bình Khê cùng du khách thập phương đến dâng hương, chiêm bái, bày tỏ lòng thành kính hướng về đức Phật, tôn vinh những giá trị truyền thống của Tam tổ Trúc lâm, lễ Phật cầu cho quốc thái dân an mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, Nhân dân được ấm no hạnh phúc.

Chùa Quỳnh Lâm được xây dựng vào thời Lý Thần Tông, do nhà sư Nguyễn Minh Không khởi dựng, Nhà sư đã đúc ở đây một pho tượng Di Lặc bằng đồng rất lớn, tượng cao 6 trượng (khoảng 20m), được mệnh danh là một trong “An Nam tứ đại khí” lúc bấy giờ. Pho tượng này đặt trong tòa điện cao 7 trượng (khoảng 23m) nên người đi đường đứng ở bến An Lâm (bến Triều ngày nay) còn nhìn rõ.

Hội chùa đã trở thành nhu cầu sinh hoạt văn hóa, tâm linh của người dân sau một năm làm ăn vất vả, được đến với cõi Phật mong cầu mạnh khỏe, mọi sự tốt lành, an khang thịnh vượng...

Thời Trần, chùa Quỳnh Lâm được xây dựng khang trang trở thành một trung tâm Phật giáo lớn của đất nước. Năm 1317, Trúc Lâm đệ nhị Tổ Pháp Loa cho mở mang và xây dựng chùa thành một trong những trung tâm đào tạo lớn của Thiền phái Trúc Lâm. Thời bấy giờ, Chùa Quỳnh Lâm không đơn thuần là một ngôi chùa thờ Phật mà đã trở thành một tự viện lớn có khu học đường, thư viện.

Đồng thời, đây còn là nơi tổ chức các sự kiện Phật giáo lớn. Năm 1328, Pháp Loa lại cho đúc pho tượng Di Lặc cao 1 trượng 6 thước (khoảng 4,28m) càng làm tôn thêm sự uy nghiêm của chùa. Chùa Quỳnh Lâm cũng là nơi Pháp Loa giảng hội kinh Hoa Nghiêm. Các vị vua Trần, các vương hầu nhà Trần cũng thường xuyên lui tới. Văn bia ở chùa ghi: vào đời Trần Minh Tông (1329) Quỳnh Lâm trở thành “đệ nhất danh lam cổ tích của nước An Nam”.

Với những giá trị tiêu biểu, đặc sắc đó Chùa Quỳnh Lâm được Bộ Văn hóa thông tin và Thể thao ban hành Quyết định xếp hạng là Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia ngày 15/11/1991.

Đến ngày 19/3/2013, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đã ký Quyết định số 2383 về việc xếp hạng di tích Quốc gia Đặc biệt đối với Khu di tích nhà Trần tại Đông Triều, trong đó Chùa Quỳnh Lâm là một trong những di tích quan trọng bậc nhất trong quần thể Khu di tích Quốc gia đặc biệt nhà Trần trên địa bàn phường Bình Khê.

Càng ý nghĩa hơn nữa Quần thể di tích Nhà Trần và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc  được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới vào tháng 7/2025.