Quảng Ninh: Khai hội đình – miếu Cái Chiên sau 77 năm

Ngày 7/3 (ngày 19 tháng Giêng), tại linh địa đình - miếu Cái Chiên (xã Cái Chiên), đã diễn ra Lễ Khai hội đình – miếu Cái Chiên. Đây là Lễ hội mang đậm sắc thái văn hóa của cư dân làng biển vùng Bắc Bộ, lễ hội được phục dựng sau 77 năm đứt gãy.

Nén tâm hương hôm nay mang theo niềm khao khát cháy bỏng của toàn thể Nhân dân xã đảo. Kể từ mùa xuân năm 1949, do biến động của lịch sử và sự tàn phá của chiến tranh, tiếng trống hội Đình xưa đã tạm lắng xuống, để lại nỗi hoài vọng khôn nguôi trong lòng bao thế hệ. Trải qua gần tám mươi năm vắng bóng, dù mái Đình xưa chỉ còn trong ký ức, nhưng mạch ngầm văn hóa và niềm tin tín ngưỡng vẫn bền bỉ lưu giữ trong tâm thức của các thế hệ người dân nơi đây.

Lễ Khai hội đình – miếu Cái Chiên năm 2026 có sự tham dự của: Thượng tọa Thích Thanh Lịch - Phó Trưởng Ban Trị sự, Trưởng Ban Từ thiện - Xã hội Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Quảng Ninh; Tiến sĩ Hoàng Thị Bình – Phó Viện trưởng Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch; ông Hoàng Văn Hải - Bí thư Đảng ủy xã Cái Chiên, cùng lãnh đạo các sở ban ngành, Nhân dân xã đảo và đông đảo du khách thập phương.

Hôm nay (7/3 - ngày 19 tháng Giêng), ngày chính lễ, lần đầu tiên sau gần 80 năm, lễ hội truyền thống đình - miếu Cái Chiên chính thức được phục dựng trong niềm xúc động, hân hoan của người dân. Dù công trình Đình chính đang trong giai đoạn chuẩn bị khởi công theo dự án đã được phê duyệt, nhưng tất cả đều hiểu rằng: gạch ngói có thể chờ, nhưng hồn cốt văn hóa thì không thể để đứt quãng.

Theo các bậc cao niên trong xã thì đình – miếu Cái Chiên được xây dựng vào khoảng thế kỷ XVIII, thờ các vị Thành hoàng gồm: Cao Thiên đại vương, Thủy Tề đại vương, Bản Lộ đô thống Đông Hải đại vương (Đức thánh Đoàn Thượng), Trấn Tín quốc đại vương (Tứ vị Thánh Nương), Tần Chế đại vương (Thiền sư Không Lộ và Giác Hải), Quân Chế đại vương, Cầm quân thần hổ đại vương (Anh hùng dân tộc Lý Thường Kiệt).

Năm 1960, đình Cái Chiên được sử dụng làm trường học của xã. Năm 1967, do không được tu sửa nên đình bị sập đổ, các ngôi miếu cũng dần bị hoang phế. Năm 1995, Nhân dân dựng lại một gian nhà nhỏ trên nền hậu cung của đình Cái Chiên, sửa lại miếu Quan Lớn, miếu Ông, miếu Bà để thờ Thành hoàng.

Theo ghi chép, Lễ hội đình – miếu Cái Chiên trước đây được tổ chức từ ngày 16 đến 20 tháng giêng hàng năm với nhiều nghi lễ như: lễ cáo yết, lễ rước Thành hoàng, lễ nhập tịch, lễ an vị, lễ ngồi đình của các chức sắc quan viên... đặc biệt là nghi lễ hát thờ thần (hát cửa đình) trước khi tế Thành hoàng và lễ dâng cỗ tế Thành hoàng.

Trò chơi dân gian - phần không thể thiếu của lễ hội truyền thống, đã thu hút đông đảo Nhân dân và du khách tham gia và cổ vũ góp phần cho lễ hội thêm sôi nổi, đặc sắc.

Phần hội có các trò chơi, diễn xướng dân gian như: Tổ tôm, cờ tướng, kéo co, hát nhà tơ, hát cửa đình, hát đối... Lễ hội không chỉ giới hạn trong phạm vi xã Cái Chiên mà còn thu hút được Nhân dân ở Vĩnh Thực, Đầm Hà tham gia thi hát.

Từ những sản vật địa phương, cô và trò Trường TH&THCS Cái Chiên đã làm ra những tác phẩm phục vụ du khách tại lễ hội.

Tại Lễ hội, Tiến sĩ Hoàng Thị Bình – Phó Viện trưởng Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch chia sẻ, việc nghiên cứu, bảo tồn và phục dựng lại Lễ hội đình – miếu Cái Chiên là hoàn toàn phù hợp với mong muốn của Nhân dân cũng như chính quyền địa phương, qua đó làm sống dậy một lễ hội đã bị đứt gãy 77 năm. Đây là một điểm nhấn quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển văn hóa, tín ngưỡng địa phương, đồng thời bảo tồn được giá trị văn hóa truyền thống, bản sắc của một vùng biển đảo thuộc tỉnh Quảng Ninh.

Những sản vật địa phương góp phần làm phong phú, đa dạng trải nghiệm cho người dân và du khách khi đến lễ hội.

Bên cạnh đó, Lễ hội còn là điểm nhấn quan trọng trong hành trình mà du khách đến tham quan xã đảo Cái Chiên, trong bối cảnh sẽ phát triển xã đảo Cái Chiên thành một xã đảo phát triển về du lịch. Đặc biệt đối với xã đảo Cái Chiên - Xã đảo tiền tiêu Đông Bắc Tổ quốc thì văn hóa tín ngưỡng còn là những “cột mốc sống” góp phần bảo vệ toàn vẹn chủ quyền lãnh thổ thiêng liêng quốc gia, Tiến sĩ Hoàng Thị Bình – Phó Viện trưởng Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch nhấn mạnh thêm.

Phần thi đan ngư lưới cụ - mang đậm màu sắc văn hóa cư dân miền biển.

Ông Lê Ngọc Luân (thôn Đầu Rồng, xã Cái Chiên) chia sẻ, đình - miếu thờ phụng linh thần, để gửi gắm niềm tin vào núi non, biển cả, chỉ để mong cầu bình an cho muôn đời con cháu về sau. Hôm nay được đến đây thành kính dâng lễ bằng những sản vật địa phương tôi cảm thấy rất vui và hạnh phúc. Đặc biệt Lễ hội đình – miếu Cái Chiên được phục dựng đã đáp ứng được nhu cầu văn hóa tín ngưỡng của người dân nơi đây.

Xã đảo Cái Chiên hôm nay đã thay đổi nhiều, đã trở thành địa chỉ trên bản đồ du lịch của Quảng Ninh. Du khách đến với Cái Chiên khi trở về không chỉ nhớ biển xanh, cát trắng, nắng vàng mà còn nhớ về những phong tục tập quán, tín ngưỡng mang đậm sắc thái văn hóa của cư dân làng biển vùng Bắc Bộ.