Quảng Ninh: Hoàn thành mục tiêu thành lập thành phố, sẵn sàng cho chặng đường phát triển mới
(PLVN) - Sau khoảng 7 tháng triển khai, với khối lượng công việc lớn, phạm vi rộng và liên quan đến nhiều ngành, nhiều cấp, Quảng Ninh đã hoàn thành các nhiệm vụ về thành lập thành phố trực thuộc Trung ương. Nghị quyết số 36/2026/QH16 được Quốc hội thông qua ngày 24/8/2026, có hiệu lực từ ngày 1/9/2026, mở ra giai đoạn vận hành mới của thành phố.
Ngay từ cuối năm 2025, khi yêu cầu nghiên cứu xây dựng Quảng Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương được đặt ra, UBND thành phố xác định đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, liên quan đồng thời đến tổ chức đơn vị hành chính, tổ chức bộ máy, quy hoạch, phát triển đô thị, kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh và đời sống Nhân dân.
Ngày 25/11/2025, UBND thành phố ban hành Quyết định số 4438/QĐ-UBND thành lập Tổ công tác do Chủ tịch UBND thành phố làm Tổ trưởng, có nhiệm vụ rà soát, đánh giá hiện trạng, nghiên cứu các điều kiện, tiêu chuẩn và xác định các nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm.
Ngày 6/1/2026, Ban Thường vụ Thành ủy ban hành Thông báo số 122-TB/TU về chủ trương triển khai các nhiệm vụ theo quy định để thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương ngay trong năm 2026.
Quá trình triển khai được thực hiện dưới sự theo dõi, chỉ đạo, kiểm tra của Ban Thường vụ Thành ủy, Thường trực Thành ủy, Thường trực HĐND và UBND thành phố. Các nhiệm vụ được phân công theo từng cơ quan, đơn vị, xác định tiến độ, sản phẩm đầu ra và trách nhiệm phối hợp.
Hoàn thiện các điều kiện, tiêu chuẩn và hồ sơ Đề án
UBND thành phố đã rà soát toàn diện 5 điều kiện và 7 tiêu chuẩn thành lập thành phố trực thuộc Trung ương. Các tiêu chuẩn gồm quy mô dân số, diện tích tự nhiên, tỷ lệ số phường, tỷ lệ đô thị hóa, vị trí và chức năng, tiêu chuẩn đô thị loại I và cơ cấu, trình độ phát triển kinh tế - xã hội.
Kết quả rà soát cho thấy Quảng Ninh cơ bản đáp ứng 7/7 tiêu chuẩn. Cùng với đó, thành phố tập trung cập nhật, đồng bộ hệ thống quy hoạch, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, xác lập vị trí, chức năng, không gian và định hướng phát triển trong giai đoạn mới.
Công tác quy hoạch được triển khai đồng thời với hoàn thiện hồ sơ Đề án. Ngày 18/6/2026, UBND thành phố ban hành Quyết định số 2139/QĐ-UBND phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch Quảng Ninh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Ngày 23/6/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1123/QĐ-TTg phê duyệt Quy hoạch chung đô thị Quảng Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075. Cùng ngày, HĐND thành phố thông qua Chương trình phát triển đô thị Quảng Ninh đến năm 2030 tại Nghị quyết số 24/NQ-HĐND.
Cũng trong tháng 6/2026, HĐND thành phố thông qua các đề án phân loại đô thị. Ngày 26/6/2026, Bộ trưởng Bộ Xây dựng ban hành Quyết định số 1026/QĐ-BXD công nhận Quảng Ninh đạt tiêu chí đô thị loại I trên toàn bộ địa giới hành chính thành phố, với diện tích tự nhiên 6.231,27km², quy mô dân số năm 2025 là 1.523.400 người.
Sau khi Bộ Chính trị ban hành Kết luận số 20-KL/TW ngày 7/4/2026 đồng ý chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương trên cơ sở địa giới hành chính tỉnh Quảng Ninh, thành phố tiếp tục hoàn thiện hồ sơ, tổ chức lấy ý kiến Nhân dân và trình HĐND thành phố.
Kết quả lấy ý kiến cho thấy số hộ gia đình đồng ý đạt 99,96%, trong đó 14 địa phương đạt 100%. Ngày 1/6/2026, HĐND thành phố biểu quyết thông qua chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh với 100% đại biểu thống nhất.
Ngày 24/7/2026, Ban Chấp hành Trung ương ban hành Nghị quyết số 17-NQ/TW đồng ý chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh. Ngày 27/7/2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 202/NQ-CP thông qua hồ sơ Đề án, giao Bộ Nội vụ tiếp tục hoàn thiện hồ sơ trình Quốc hội.
Tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, các đại biểu thảo luận về Đề án; Chính phủ tiếp thu, giải trình và hoàn thiện hồ sơ. Chiều 24/8/2026, Quốc hội biểu quyết thông qua Nghị quyết số 36/2026/QH16 về việc thành lập thành phố Quảng Ninh, với 100% đại biểu có mặt tán thành. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1/9/2026.
Vận hành bộ máy mới, bảo đảm quyền lợi người dân
Ngay sau khi Quốc hội thông qua Nghị quyết, thành phố tập trung chuẩn bị các điều kiện để bộ máy chính thức hoạt động từ ngày 1/9/2026. UBND thành phố rà soát tổ chức bộ máy, chức năng, nhiệm vụ, đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; hệ thống văn bản, thủ tục hành chính; tài chính, ngân sách, tài sản công; hạ tầng số, cơ sở dữ liệu và các nhiệm vụ quản lý nhà nước chuyên ngành.
Việc chuyển tiếp được thực hiện theo nguyên tắc kế thừa, liên tục, không phát sinh khoảng trống pháp lý, không làm gián đoạn việc giải quyết công việc của người dân và doanh nghiệp.
Đối với hạ tầng số, 11.929 chứng thư số đã được thay đổi thông tin từ tỉnh Quảng Ninh sang thành phố Quảng Ninh, gồm 619 chứng thư số tổ chức và 11.310 chứng thư số cá nhân. Báo cáo cho biết 100% nhiệm vụ cấp bách phải hoàn thành trước ngày 1/9/2026 đã được rà soát, tổ chức thực hiện. Bộ máy chính quyền từ ngày đầu hoạt động cơ bản ổn định, liên tục, thông suốt.
Cùng với việc bảo đảm vận hành bộ máy, thành phố triển khai các chính sách liên quan trực tiếp đến người dân. Ngày 25/8/2026, HĐND thành phố thông qua một số nghị quyết về an sinh xã hội, giáo dục, tín dụng và hoạt động ở cơ sở.
Trong năm học 2026-2027, chính sách miễn giá vé xe buýt đưa đón học sinh tại các phường Hạ Long, Hồng Gai và Hà Tu được thực hiện, ngân sách nhà nước hỗ trợ 100% giá vé cho học sinh thuộc phạm vi áp dụng. Hơn 288.000 bộ sách giáo khoa, với kinh phí trên 73 tỷ đồng, được chuẩn bị để học sinh mượn sử dụng miễn phí.
Bên cạnh những thành tích đạt được, Quảng Ninh vẫn còn một số khó khăn trong quá trình triển khai, như việc tổng hợp, cập nhật số liệu phải thực hiện nhiều lần; khối lượng công việc lớn trong thời gian ngắn; một số nhiệm vụ dài hạn về quy hoạch phân khu, đô thị thông minh, nền tảng dữ liệu dùng chung, quản trị đô thị và hạ tầng vẫn cần tiếp tục thực hiện.
Từ thực tiễn triển khai, thành phố xác định tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 36/2026/QH16; hoàn thành các nhiệm vụ chuyển tiếp; cập nhật hệ thống văn bản, dữ liệu và thủ tục; triển khai các quy hoạch; duy trì các tiêu chuẩn của thành phố trực thuộc Trung ương và tiêu chí đô thị loại I; đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng đô thị thông minh và quản trị dựa trên dữ liệu.
Đồng thời, thành phố tiếp tục rà soát, kiện toàn tổ chức bộ máy, đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; thực hiện các chính sách an sinh, phúc lợi xã hội và tăng cường sự tham gia của Nhân dân, doanh nghiệp trong quá trình xây dựng thành phố.
Việc thành lập thành phố Quảng Ninh được hoàn thành trong khoảng 7 tháng, sớm hơn mục tiêu được Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ thành phố Quảng Ninh lần thứ XVI, nhiệm kỳ 2025-2030 đề ra. Đây là dấu mốc trong quá trình phát triển, đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện các điều kiện về quản trị, hạ tầng, đô thị và chất lượng cuộc sống của Nhân dân trong giai đoạn mới.