Quảng Ninh: Chủ động tháo gỡ điểm nghẽn về thủ tục hành chính - Bài 1: Nhận diện rõ những khó khăn, vướng mắc ở cơ sở để có giải pháp kịp thời

Nhận diện khó khăn, vướng mắc

Cụ thể, nhóm vấn đề thứ nhất là công tác cán bộ: ở một số địa phương trong tỉnh, tình trạng nơi thừa, nơi thiếu cán bộ vẫn xảy ra; một số nơi khối lượng công việc chưa phù hợp với số lượng cán bộ, có nơi bị quá tải. Đáng chú ý, một số cán bộ, công chức, viên chức còn hạn chế về năng lực quản lý và kiến thức pháp lý, năng lực kiến tạo, chuyên môn, chuyển đổi số.

Nhóm vấn đề thứ hai là cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ thông tin, hệ thống dịch vụ công trực tuyến còn bất cập, dữ liệu thiếu đồng bộ. Thực tế này dẫn đến tình trạng có những thủ tục liên thông chưa vận hành trôi chảy, như thủ tục hành chính phi địa giới trong lĩnh vực đất đai, xây dựng, hộ tịch, bảo hiểm...

Nhóm vấn đề thứ ba là một số văn bản hướng dẫn còn chậm; tính khả thi trong việc thực hiện phân quyền, phân cấp, phân định thẩm quyền cho cấp xã... còn hạn chế.

Nhận thức sâu sắc thực tế này, thời gian qua, tỉnh Quảng Ninh đã bám sát tình hình, nhận diện rõ những khó khăn, vướng mắc đặt ra ở cơ sở để có giải pháp kịp thời. Tỉnh đã chỉ đạo rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy trình, quy định không còn phù hợp; tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân và doanh nghiệp trong tiếp cận, giải quyết thủ tục hành chính; ban hành Kế hoạch bồi dưỡng, chuẩn hóa đội ngũ cán bộ công chức cấp xã, trong đó tăng cường tuyển chọn qua thi tuyển, đào tạo chuyên sâu theo vị trí việc làm, đồng thời xây dựng quy chế giám sát công vụ công khai minh bạch. Bên cạnh đó, yêu cầu các cơ quan chủ động bố trí, sắp xếp lại đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức phù hợp với chuyên môn, xử lý nghiêm những trường hợp yếu kém, thiếu tinh thần trách nhiệm.

Cùng với đó, Quảng Ninh thực hiện nghiêm nguyên tắc “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian và rõ kết quả; kết hợp tăng cường phối hợp, trao đổi thông tin giữa các đơn vị để bảo đảm công việc được giải quyết thông suốt, kịp thời. Công tác cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số tiếp tục được đẩy mạnh nhằm nâng cao năng suất, hiệu quả và tính minh bạch.

Tỉnh cũng đẩy mạnh liên thông dữ liệu giữa các cấp và tiếp tục đầu tư đồng bộ hạ tầng số, đặc biệt tại các xã vùng sâu, vùng xa; đồng thời yêu cầu mỗi cán bộ, công chức, viên chức, người lao động phải nêu cao tinh thần trách nhiệm, đổi mới phương pháp làm việc theo hướng khoa học, linh hoạt, sáng tạo, bám sát thực tiễn và lắng nghe ý kiến của Nhân dân. Đối với những khó khăn, vướng mắc không thuộc thẩm quyền, Quảng Ninh đã kịp thời báo cáo các cơ quan, bộ, ngành Trung ương và đã được Bộ Chính trị, Ban Bí thư chỉ đạo thông qua các kết luận. 

Tháo "điểm nghẽn" để bứt phá về khoa học công nghệ

Triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, tỉnh Quảng Ninh đã thể hiện quyết tâm chính trị cao, chủ động và quyết liệt trong tổ chức thực hiện. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện vẫn bộc lộ những “điểm nghẽn” cần sớm được tháo gỡ để Nghị quyết đi vào chiều sâu và phát huy hiệu quả bền vững.

Phường Bãi Cháy là một trong những địa phương triển khai Nghị quyết 57 sôi nổi. Đặc biệt, phường được vinh danh là một trong 6 tập thể, cá nhân tiêu biểu toàn quốc với sáng kiến “Chiến dịch 30 ngày đêm Bình dân học vụ số”. Dù vậy, thực tiễn triển khai tại cơ sở cũng cho thấy không ít khó khăn, vướng mắc.

Bà Đinh Thị Nhung, Phó Bí thư Đảng ủy phường Bãi Cháy cho biết: Khó khăn lớn nhất hiện nay đối với phường là thiếu đội ngũ cán bộ được đào tạo chuyên sâu về khoa học, công nghệ và chuyển đổi số. Bên cạnh đó, hạ tầng trang thiết bị công nghệ thông tin còn thiếu và lạc hậu, chưa đáp ứng yêu cầu của các phần mềm, hệ thống mới. Việc đầu tư mua sắm thiết bị, bố trí kinh phí phục vụ số hóa tài liệu còn gặp vướng mắc do chưa có hướng dẫn cụ thể.

Ngoài ra, người dân vẫn gặp khó khăn khi tra cứu thủ tục hành chính trên Cổng Dịch vụ công Quốc gia. Dù tỷ lệ người dân sử dụng điện thoại thông minh khá cao, song kỹ năng sử dụng dịch vụ số chưa đồng đều.

Thực tế cho thấy, những "điểm nghẽn" trong triển khai Nghị quyết 57 không chỉ riêng ở phường Bãi Cháy mà là khó khăn chung của nhiều địa phương, đơn vị trong toàn tỉnh. Theo Sở Khoa học và Công nghệ, qua tổng hợp từ Hệ thống giám sát, đánh giá việc thực hiện Nghị quyết 57 và phản ánh của các cơ quan, đơn vị, địa phương, một số hạn chế nổi lên như: Nguồn nhân lực tham gia hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số còn thiếu và yếu; trang thiết bị phục vụ chưa được đầu tư, nâng cấp kịp thời, nhiều hệ thống đã xuống cấp, ảnh hưởng đến hiệu quả triển khai; công tác bảo đảm an toàn, an ninh thông tin mạng còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.

Để tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc, tỉnh đang tiếp tục rà soát, hoàn thiện thể chế, chủ động triển khai các cơ chế, chính sách mới theo quy định của Trung ương. Trong đó, chú trọng thí điểm cơ chế chấp nhận rủi ro, đầu tư mạo hiểm trong nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo. Bên cạnh đó, thành lập, sử dụng hiệu quả các quỹ đầu tư mạo hiểm cho khởi nghiệp sáng tạo, ươm tạo công nghệ và chuyển đổi số. Đồng thời, tỉnh tăng cường thu hút đầu tư, hoàn thiện hạ tầng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, nhất là hạ tầng phục vụ phát triển đô thị thông minh, kinh tế số, từng bước bổ sung, nâng cấp trang thiết bị phục vụ triển khai nhiệm vụ.

Chính quyền cải cách - Nhân dân thụ hưởng

Ngay từ đầu năm 2025, phường Liên Hòa đã quán triệt và triển khai nghiêm túc Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Trên cơ sở đó, Đảng ủy và UBND phường đã ban hành đồng bộ các quyết định, kế hoạch và văn bản chuyên đề nhằm tăng cường chỉ đạo, điều hành, cụ thể hóa các nhiệm vụ chuyển đổi số, bảo đảm việc triển khai được thực hiện thống nhất, hiệu quả trên toàn địa bàn.

Trong quá trình xây dựng chính quyền số, phường Liên Hòa chủ động rà soát, cấp mới và điều chỉnh chữ ký số cho đội ngũ cán bộ, công chức sau sắp xếp bộ máy. Đến nay, 100% lãnh đạo, cán bộ, công chức của phường đã được cấp chữ ký số và thực hiện ký số đầy đủ trên văn bản điện tử. Cùng với đó, Trung tâm Phục vụ hành chính công được trang bị thiết bị lấy số tự động; kết quả giải quyết thủ tục hành chính được ký số và trả bản điện tử cho người dân. Trên địa bàn phường, hạ tầng số tiếp tục được quan tâm đầu tư, với 100% khu dân cư được phủ cáp quang FTTH, mạng 4G phủ sóng toàn phường; một số khu vực trung tâm và Khu công nghiệp Bắc Tiền Phong đã được phủ sóng 5G.

Hiện nay, Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Liên Hòa hoạt động ổn định, hiệu quả, trung bình mỗi ngày tiếp đón và giải quyết hồ sơ cho hơn 100 lượt người dân. Tổng số thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền cấp xã là 329 thủ tục, trong đó có 302 thủ tục được cung cấp dịch vụ công trực tuyến, gồm 159 thủ tục toàn trình và 143 thủ tục một phần. Đặc biệt, 240 thủ tục được thực hiện không phụ thuộc địa giới hành chính, góp phần tạo thuận lợi tối đa cho người dân và tổ chức khi giải quyết thủ tục hành chính. Tính từ 1/7-22/12/2025, Trung tâm Phục vụ hành chính công phường đã tiếp nhận và giải quyết tổng số 6.526 hồ sơ thuộc các lĩnh vực.

Việc đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính gắn với chuyển đổi số đã giúp người dân và doanh nghiệp tiếp cận, giải quyết thủ tục nhanh chóng, thuận tiện và hiệu quả hơn. Theo đánh giá của Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh, chỉ số hài lòng của người dân đối với phường Liên Hòa thuộc nhóm các địa phương đạt mức xuất sắc.

Anh Vũ Văn Tạo, khu Liên Hòa 2 (phường Liên Hòa) cho biết, qua thực tế giải quyết thủ tục hành chính tại địa phương, từ khi triển khai các dịch vụ công trực tuyến, người dân đã tiết kiệm được đáng kể thời gian, không còn phải đi lại nhiều lần như trước. Các bước thực hiện được hướng dẫn cụ thể, rõ ràng; cán bộ tiếp nhận hồ sơ tận tình hỗ trợ, giải đáp kịp thời, giúp hồ sơ được xử lý nhanh gọn, đúng hẹn. Đặc biệt việc ứng dụng công nghệ số không chỉ mang lại thuận lợi cho người dân mà còn góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch và hiệu quả trong hoạt động của chính quyền cơ sở.

Song song với cải cách hành chính, phường Liên Hòa đẩy mạnh phát triển xã hội số. Phường đã thành lập Ban Chỉ đạo phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06; thành lập 31 Tổ công nghệ số cộng đồng với 211 thành viên tại các khu dân cư, nhằm tuyên truyền, hỗ trợ người dân tiếp cận, sử dụng dịch vụ công trực tuyến và các nền tảng số. Hiện nay, các Tổ công nghệ số cộng đồng đang triển khai tập huấn, hướng dẫn người dân cài đặt và sử dụng các nền tảng số, qua đó lan tỏa và hưởng ứng phong trào "Bình dân học vụ số" năm 2025 đến toàn bộ 31 khu phố trên địa bàn phường.

Ông Vũ Khắc Hoàn, Phó Chủ tịch UBND phường Liên Hòa, cho biết: Năm 2026, phường tập trung xây dựng và hoàn thiện Trung tâm Phục vụ hành chính công theo hướng lấy nâng cao chất lượng phục vụ người dân và tổ chức làm mục tiêu trọng tâm, với định hướng xuyên suốt là công khai, minh bạch, hiện đại, qua đó góp phần cải thiện thực chất hiệu quả công tác cải cách hành chính trên địa bàn. Trung tâm tập trung giải quyết hồ sơ thủ tục hành chính đúng và trước hạn, không để phát sinh hồ sơ quá hạn; đẩy mạnh số hóa ngay từ khâu tiếp nhận, thực hiện quy trình “5 bước trên môi trường điện tử”, bảo đảm 100% hồ sơ đầu vào và 100% kết quả được số hóa.

Cùng với đó, phường phấn đấu 100% hồ sơ được giải quyết qua dịch vụ công trực tuyến, 100% người dân sử dụng tài khoản VNeID trong thực hiện thủ tục hành chính. Một trọng tâm khác là thanh toán không dùng tiền mặt, hướng tới 100% phí, lệ phí được thanh toán trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia; đồng thời triển khai khảo sát mức độ hài lòng bằng quét mã QR ngay tại Trung tâm, lấy người dân làm thước đo chất lượng phục vụ. Công tác giám sát quy trình tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính được thực hiện thường xuyên.

Phường sẽ tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính, đề cao đạo đức công vụ và văn hóa công sở. Đồng thời, thường xuyên rà soát các chỉ số PCI, PARINDEX, DTI, SIPAS, DGI, tham mưu giải pháp duy trì, nâng cao chất lượng phục vụ trên Cổng Dịch vụ công quốc gia và đa dạng hóa các kênh tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính, bảo đảm thuận tiện, hiệu quả cho người dân.

Quảng Ninh đẩy mạnh thu hút các doanh nghiệp lớn trong và ngoài nước đầu tư công nghệ hiện đại, công nghệ cao vào các lĩnh vực như công nghiệp chế biến, chế tạo, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT).

Ông Nguyễn Trung Tiến, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ cho biết, Sở đang xây dựng và triển khai các chương trình, đề án trọng điểm về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số gắn với những lĩnh vực kinh tế có thế mạnh, tiềm năng của tỉnh. Đồng thời, đẩy mạnh thu hút các doanh nghiệp lớn trong và ngoài nước đầu tư công nghệ hiện đại, công nghệ cao vào các lĩnh vực như công nghiệp chế biến, chế tạo, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT). Cùng với đó, tỉnh chú trọng phát triển, trọng dụng nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong giai đoạn mới.

Có thể khẳng định, việc nhận diện rõ những "điểm nghẽn" và chủ động đưa ra giải pháp tháo gỡ là bước đi cần thiết để Nghị quyết 57 thực sự đi vào cuộc sống. Với quyết tâm chính trị cao, sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành và địa phương, cùng những cơ chế, chính sách phù hợp, Quảng Ninh đang từng bước mở đường cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phát triển thực chất, hiệu quả, qua đó tạo nền tảng quan trọng cho tăng trưởng bền vững trong giai đoạn tới.