Quảng Bình: Khoanh vùng, bảo tồn di tích… trên giấy

(PLO) - Bia “Tứ triều nguyên lão” vừa là cổ vật, vừa là tư liệu lịch sử quý về Thái Bảo Đông các Đại học sĩ Võ Xuân Cẩn - người có công phò vua giúp nước vào đầu thế kỷ XIX - đã được UBND tỉnh Quảng Bình xếp hạng di tích cách đây 10 năm. Nhưng từ đó đến nay, tỉnh này không thực hiện việc bảo tồn di tích với lý do… thiếu tiền?
Công trình vi phạm di tích Công trình vi phạm di tích

Xếp hạng rồi để đấy

Thái Bảo Đông các Đại học sĩ Võ Xuân Cẩn sinh năm 1772 tại thôn Hòa Luật, tổng Liên Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình (nay là xã Cam Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình). Ông là một vị “Tứ triều nguyên lão” (làm quan dưới 4 triều vua) nhà Nguyễn, từng kinh qua nhiều chức vụ bậc nhất trong triều đình (Thượng thư Bộ Hình, Thượng thư Bộ Công, Hàn lâm viện học sĩ, Đông các Đại học sĩ…), là người có nhiều cống hiến trong cuộc cải cách điền địa năm 1839 ở Bình Định, được lịch sử đánh giá là cuộc cách mạng cho dân cày…
Ngoài ra, ông còn có nhiều đóng góp vào việc biên soạn các bộ sách triều đình nhà Nguyễn… Ông mất năm 1852. Tấm bia “Tứ triều nguyên lão” ghi rõ thân thế, sự nghiệp cũng như tài đức của ông đặt tại quê nhà Cam Thủy.
Nhận thấy những giá trị lịch sử to lớn đó, đầu năm 2004, ông Trần Công Thuật, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình đã dẫn đầu một đoàn công tác gồm Sở Văn hóa - Thông tin, UBND huyện Lệ Thủy và Ban quản lý di tích danh thắng Quảng Bình đến Cam Thủy để khảo sát. Tại đây, ông Thuật nhấn mạnh: “Xuất phát từ những giá trị của di tích đã nêu trên, chúng tôi nhất trí cần phải dùng mọi biện pháp để bảo vệ di tích này. Trước mắt là khoanh vùng bao quanh di tích để ngăn ngừa mọi vi phạm”. 
Sau đó, trước sự chứng kiến của lãnh đạo tỉnh, các cơ quan liên quan đã đo vẽ, xác định khu vực bảo vệ bia “Tứ triều nguyên lão”. Cụ thể, theo biên bản lập ngày 17/3/2004, di tích bia thờ được khoanh vùng bảo vệ (khu vực 1 và 2) với phạm vi 513m2. Thời điểm lập hồ sơ, các cơ quan chức năng đã xác định một số công trình vi phạm khu vực bảo vệ; chính quyền địa phương khi đó đã hứa sẽ sớm di dời theo đúng quy định của Luật Di sản văn hóa. 
Ngày 18/8/2004, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình chính thức ký Quyết định xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa đối với lăng mộ Thái Bảo Đông các Đại học sĩ Võ Xuân Cẩn, trong đó ghi rõ: “Nghiêm cấm mọi hoạt động xây dựng, khai thác trong những khu vực của di tích đã khoanh vùng bảo vệ. Trường hợp đặc biệt sử dụng đất đai ở di tích lịch sử - văn hóa và danh lam thắng cảnh phải được phép của UBND tỉnh và Sở Văn hóa - Thông tin”.
Ngoài ra, UBND tỉnh cũng yêu cầu UBND huyện Lệ Thủy, UBND xã Cam Thủy phải phối hợp với các ban, ngành hữu quan có kế hoạch bảo vệ và sử dụng di tích này theo đúng quy định của pháp luật. 
Quảng Bình: Khoanh vùng, bảo tồn di tích… trên giấy ảnh 1
 Bia “Tứ triều nguyên lão”
“Bó tay” vì thiếu tiền?
Mặc dù đã dẫn chiếu các quy định của Luật Đất đai, Luật Di sản văn hóa để bảo vệ di tích nói trên nhưng thực chất suốt 10 năm qua, UBND tỉnh Quảng Bình chưa có một động thái cụ thể nào để bảo tồn, tôn tạo di tích này trên thực địa. Nhiều khách thập phương qua đây rất khó có thể nhận biết đó là một di tích lịch sử - văn hóa gắn liền với tên tuổi của một con người có công xây dựng và bảo vệ đất nước vào nửa đầu thế kỷ XIX, vì không có sự khoanh vùng, chỉ dẫn, giới thiệu gần di tích.
Hiện, cả khu vực bảo vệ 1 và 2 của bia “Tứ triều nguyên lão” đều đang bị một số công trình của cá nhân, tập thể xâm phạm. Trong đó dễ thấy nhất là khu nhà kho của Hợp tác xã Mỹ Hòa (Cam Thủy), công trình này nằm gọn trong khu vực 2 vùng bảo vệ di tích suốt nhiều năm nay, nhưng chính quyền xã, huyện vẫn dửng dưng. 
Đó là chưa kể những tác động trực tiếp trong cuộc sống sinh hoạt hàng ngày của người dân địa phương đối với di tích do tấm bia không có tường rào, lại nằm sát khu dân cư nên rất dễ bị hư hại. 
Được biết, Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch Quảng Bình hàng năm vẫn thực hiện chức năng quản lý nhà nước đối với di tích, nhưng chỉ đến đánh giá, ghi nhận thực trạng bị xâm phạm rồi “bó tay” ra về, với lý do không có… kinh phí bảo tồn? 
Trao đổi với phóng viên, bà Trần Thị Lý, Trưởng ban Quản lý Di tích danh thắng Quảng Bình nói: “Tôi là một trong những người có mặt tại đây để lập hồ sơ công nhận di tích lịch sử đối với bia “Tứ triều nguyên lão”. Thời điểm đó đã phát hiện công trình của Hợp tác xã Mỹ Hòa vi phạm đất di tích. Lúc bấy giờ, cơ quan chuyên môn đã cảnh báo và chính quyền ở đây hứa sẽ di dời, nhưng tới nay công trình này vẫn tồn tại”. 
Ban Quản lý Di tích danh thắng Quảng Bình còn cho biết thêm: “Gần đây, Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch Quảng Bình đã thị sát và xác định phương án bảo vệ lâu dài đối với di tích này là cần xây dựng một nhà bia, đồng thời phải di dời ngay công trình vi phạm ra khỏi khu vực di tích”.
Tuy nhiên, đến nay những yêu cầu, chỉ đạo của UBND tỉnh Quảng Bình khi xếp hạng di tích và phương án bảo tồn mà cơ quan quản lý di tích và danh thắng tỉnh này mới đưa ra vẫn chỉ là những chỉ đạo, đề xuất tồn tại… trên giấy. Đó là một thực tế khó có thể chấp nhận đối với những người làm công tác nghiên cứu lịch sử - văn hóa cũng như những ai biết đến tên tuổi, công trạng của Thái Bảo Đông các Đại học sĩ Võ Xuân Cẩn. 
Vì thế, rất cần ngay những hành động thiết thực để bảo tồn di tích này thay vì hô hào, nói suông như chục năm qua.
“Ủy ban nhân dân địa phương hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền về văn hóa - thông tin (nay là văn hóa - thể thao & du lịch) khi nhận được thông báo về di tích bị hủy hoại hoặc có nguy cơ bị hủy hoại phải kịp thời áp dụng các biện pháp ngăn chặn, bảo vệ và báo cáo ngay với cơ quan cấp trên trực tiếp” - Điều 33 Luật Di sản văn hóa.
Tuấn Anh
Cùng chuyên mục
Đại lý bị “truất quyền” phân phối sản phẩm Grobest: “Rất buồn trước kiểu bán hàng coi thường quyền lợi nông dân”

Đại lý bị “truất quyền” phân phối sản phẩm Grobest: “Rất buồn trước kiểu bán hàng coi thường quyền lợi nông dân”

(PLVN) -  Như PLVN đã thông tin, mới đây Cty TNHH Grobest Industrial, địa chỉ số 9 đường 3A, KCN Biên Hòa 2, Long Bình, TP Biên Hòa, Đồng Nai, bị hộ kinh doanh Trần Ngọc Diễm (đại lý Phương Diễm, xã Hòa Tú 2, Mỹ Xuyên, Sóc Trăng) kiện đòi bồi thường trong vụ “Tranh chấp hợp đồng phân phối sản phẩm và bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng”. Vụ kiện do TAND huyện Mỹ Xuyên thụ lý, giải quyết.

Đọc thêm

“Điểm nóng” xây dựng không phép tại Hà Nội

Trong “ngách 35” có nhiều biệt thự, ngôi nhà xây dựng không phép.
(PLVN) -  Phường Tứ Liên, quận Tây Hồ nằm ven sông Hồng đang là một trong những địa bàn hưởng lợi khi cơ quan chức năng vừa công bố quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng. Giá đất tại khu vực này tăng chóng mặt, nhưng việc quản lý sử dụng đất đai nơi đây đang có nhiều vi phạm diễn ra thời gian dài chưa được xử lý dứt điểm.

Hà Nội: Tiểu thương Chợ đầu mối gia cầm Hà Vỹ cầu cứu

Chợ Hà Vỹ
(PLVN) -Trong nhiều năm liền, Ban quản lý chợ Hà Vỹ, xã Lê Lợi, huyện Thường Tín tự ý cho xây dựng thêm các kiốt trái phép, bố trí các gian hàng không có trong quy hoạch nhằm đưa thêm người vào kinh doanh và có nhiều hành động gây cản trở hoạt động buôn bán của các tiểu thương chính đáng có hợp đồng thuê ki-ốt.

UBND TP. Đồng Hới: Trên “trải thảm”, dưới “rải đinh” khiến nhà đầu tư rơi vào cảnh lao đao

Nhiều ban ngành đã bỏ công sức để kiểm tra thực địa và đều đồng tình, thống nhất phương án đầu tư với dự án (Ảnh chụp ngày 12/3/2021)
(PLVN) - Công ty cổ phần xây dựng và dịch vụ du lịch Khang Hưng đã được UBND tỉnh Quảng Bình phê duyệt phương án đầu tư dự án nhà hàng khách sạn nghỉ dưỡng tại xã Quang Phú thì bất ngờ UBND TP Đồng Hới có công văn đề nghị dừng đấu giá dự án này, dù trước đó đã nhất trí với chủ trương đầu tư trên.

Cần Thơ: Sắp xử lại vụ sử dụng ma túy trong tiệc sinh nhật

Một số bị cáo trong vụ án kêu oan, cho rằng không phạm tội “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy”.
(PLVN) -  Khi được mời sử dụng ma túy trong tiệc sinh nhật, các đối tượng đã tiếp nhận đồng ý cùng sử dụng ma túy… Hành vi chấp nhận lời mời, cùng sử dụng ma túy đó có thể đồng phạm với chủ nhà về tội Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy hay không?

Phương án “chôn” đường ống của Nhà máy nước Phú Mỹ Tân (Nam Định): Hai bên chưa “thông”, vì sao huyện vẫn quyết cưỡng chế?

Nhà máy nước sạch Phú Mỹ Tân.
(PLVN) -  Mặc dù phương án di dời đường ống dẫn nước của Nhà máy nước sạch Phú Mỹ Tân chưa nhận được sự đồng thuận từ phía Công ty TNHH Mai Thanh; nhưng mới đây UBND huyện Nghĩa Hưng vẫn tổ chức cưỡng chế di dời công trình này để lấy mặt bằng thi công Dự án xây dựng công trình kênh nối Đáy - Ninh Cơ.

Lấy đất đã giao Cty này để giao Cty khác: Thanh tra Chính phủ đã kết luận, tỉnh Sơn La vẫn chưa xử lý dứt điểm

Đơn của ông Nguyễn Văn Hùng gửi Báo PLVN.
(PLVN) -  Ông Nguyễn Văn Hùng, GĐ Cty CP Giang Sơn (ngụ tổ 11, phường Quyết Tâm, TP Sơn La, tỉnh Sơn La) phản ánh về việc UBND tỉnh Sơn La ra quyết định thu hồi đất của Cty Giang Sơn giao cho Cty CP May DNN thuê để xây dựng nhà máy may không đúng quy định. Sự việc đã được Thanh tra Chính phủ kết luận là có vi phạm nhưng suốt thời gian dài, khiếu nại của ông vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.

Hơn 20 năm kêu oan tội “Hiếp dâm”

Hơn 20 năm kêu oan tội “Hiếp dâm”
(PLVN) -  Ngồi tù 15 năm mới nhận được bản án, gửi hàng ngàn đơn kêu oan; sau khi chấp hành xong hình phạt 20 năm tù, ông Lê Văn Hiền tiếp tục kêu oan.

Tiếp vụ nhiều năm kêu oan thay con trai: Người cha gửi đơn kêu oan tới Ủy ban Tư pháp Quốc hội

Đơn của ông Liên gửi đến Ủy ban Tư pháp của Quốc hội.
(PLVN) -  Cho rằng con trai bị oan sai trong vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” khi TAND tỉnh Quảng Ninh tuyên phạt 14 năm tù, ông Trần Ngọc Liên (73 tuổi, trú tại Tân Sỏi, huyện Tân Yên, tỉnh Bắc Giang) tiếp tục gửi đơn kêu oan tới Ủy ban Tư pháp của Quốc hội, Viện trưởng VKSND Tối cao, TAND Tối cao.

Dự án cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh: Giảm quy mô đầu tư, sao vẫn tăng thời gian thu phí?

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Góp ý với báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án đầu tư xây dựng tuyến cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh, một số bộ, ngành đề nghị UBND tỉnh Cao Bằng làm rõ vì sao dự án điểu chỉnh giảm quy mô đầu tư tới 71km, tăng 1.580 tỷ đồng phần vốn góp của Nhà nước; nhưng thời gian hoàn vốn thu phí vẫn đề xuất tăng thêm 7 năm?

Kon Tum: Hàng loạt sai phạm tại Cty Lâm nghiệp Ia H’Drai

Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Ia H’Dra.
(PLVN) - Theo KLTT mới ban hành của Thanh tra tỉnh Kon Tum, Cty TNHH MTV Lâm nghiệp Ia H’Dra tổ chức thực hiện bán đấu giá tài sản (cây cao su và cây điều gắn liền với đất không thu tiền sử dụng đất theo Luật Đất đai 2013) không đúng với phương án sử dụng đất đã được UBND tỉnh phê duyệt tại Quyết định 905/QĐ-UBND ngày 12/9/2017.