Quan tâm đúng mức tới đánh giá tác động mọi mặt của chính sách

Quan tâm đúng mức tới đánh giá tác động mọi mặt của chính sách
(PLO) - Một trong những điểm mới quan trọng của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) năm 2015 là tách quy trình xây dựng chính sách ra ngoài quy trình soạn thảo nhằm khắc phục tình trạng “vừa thiết kế vừa thi công” và nâng cao chất lượng hoạt động lập đề nghị xây dựng VBQPPL. 

Trong quy trình xây dựng chính sách, đánh giá tác động về mọi mặt của chính sách là bước vô cùng quan trọng để giúp các cơ quan có thẩm quyền lựa chọn phương án tối ưu nhất giải quyết những vấn đề đặt ra trong thực tiễn quản lý. 

Hiểu được vai trò của đánh giá tác động chính sách đối với xã hội là một trong những yêu cầu quan trọng nhất của việc xây dựng và duy trì một môi trường pháp lý có chất lượng mà bất kỳ quốc gia nào trên thế giới đều quan tâm và ưu tiên thực hiện. Ở nước ta, việc đánh giá tác động chính sách được quy định khá cụ thể trong Luật Ban hành VBQPPL năm 2015.

Theo đó, đánh giá tác động chính sách cần dự báo được khả năng tác động của chính sách về các mặt kinh tế, xã hội, quyền, nghĩa vụ cơ bản của công dân, bình đẳng giới và các thủ tục hành chính, hệ thống pháp luật… Nội dung đánh giá tác động của từng chính sách phải nêu rõ mục tiêu, giải pháp để thực hiện chính sách; tác động tích cực, tiêu cực của chính sách; chi phí; lợi ích của các giải pháp và lý do của việc lựa chọn. 

Thời gian qua, đội ngũ cán bộ, công chức đã bắt đầu làm quen và quan tâm đúng mức đến quy định về đánh giá tác động pháp luật và đánh giá tác động chính sách. Cũng bởi vậy, việc đánh giá tác động chính sách đã có những chuyển biến tích cực qua từng năm. Bước đầu các cơ quan, tổ chức và đại biểu Quốc hội tiến hành đánh giá tác động chính sách trong quy trình lập đề nghị theo quy định của Luật. Ví dụ trong một số đề nghị xây dựng dự án luật đã có đánh giá tác động chính sách như Luật Đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt, Luật hỗ trợ phát triển vùng dân tộc thiểu số và miền núi, Luật phòng, chống tác hại của rượu, bia…

Cùng với đó, hoạt động đánh giá tác động chính sách đã được cải thiện hơn về chất lượng, biểu hiện qua báo cáo đánh giá tác động chính sách, có những chính sách được các cơ quan tiến hành đánh giá trên các mặt tác động kinh tế, xã hội, môi trường và bước đầu nâng cao chất lượng chính sách đề xuất.

Bên cạnh những tín hiệu khả quan đó, thực tế có rất ít chính sách được tổ chức đánh giá một cách nghiêm túc, bài bản, thậm chí nhiều cơ quan có thẩm quyền không đưa việc đánh giá chính sách vào chương trình hoạt động của mình. Đánh giá tác động đôi khi mang tính một chiều, chỉ phản ánh nhận xét các cơ quan nhà nước mà không quan tâm đủ mức đến sự phản hồi từ xã hội…

Một thực tế khác là đánh giá tác động chính sách vẫn còn mang tính hình thức, thực hiện cho đủ các bước trong quy trình mà chưa coi trọng chất lượng hoạt động này. Một số đề nghị xây dựng luật, pháp lệnh phần đánh giá tác động chính sách còn sơ sài, thậm chí lựa chọn chính sách để đánh giá không điển hình; các tác động chưa được đánh giá nhiều chiều, chọn tác động trực tiếp và dễ để đánh giá, còn những tác động gián tiếp hoặc khó thì không đánh giá tác động. Thậm chí có những chính sách việc đánh giá tác động còn phiến diện chưa tương xứng với chính sách khác.

Do đó, để hoạt động đánh giá tác động chính sách trong thời gian tới được thực hiện có chất lượng và thực chất hơn, cần thiết xây dựng các tiêu chí đánh giá chính sách một cách đầy đủ và đúng đắn. Tùy theo từng lĩnh vực, sẽ có các tiêu chí đánh giá chính sách khác nhau nhưng chủ yếu tập trung vào tính hiệu lực, tính hiệu quả, tính công bằng và mức độ giải quyết vấn đề chính sách. Đặc biệt, cần quan tâm hơn nữa đến dư luận xã hội, ý kiến, nguyện vọng của nhân dân để thấy được các bất cập trong hoạch định và quá trình thực thi chính sách cũng như đầu tư nguồn kinh phí thỏa đáng, tăng cường tổ chức tập huấn nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ làm công tác này để đưa hoạt động này vào nề nếp và chuyên nghiệp hơn.

Tin cùng chuyên mục

Ảnh minh họa.

Quy định xử lý, mức phạt hành vi đua xe và cổ vũ đua xe trái phép

(PLVN) -  Bạn đọc hỏi: Hiện nay, nạn đua xe trái phép có dấu hiệu xuất hiện trở lại và hậu quả của hành vi đua xe trái phép đang là một vấn đề gây bức xúc đối với người dân. Bộ Công an cho tôi hỏi, hành vi đua xe trái phép và người cổ vũ đua xe trái phép sẽ bị xử lý như thế nào? Hai hành vi nêu trên được quy định xử phạt cụ thể tại văn bản nào?

Đọc thêm

Tranh cãi dự kiến chi phí cưỡng chế công trình tại Đồi Cù

Tranh cãi dự kiến chi phí cưỡng chế công trình tại Đồi Cù
(PLVN) - Chính quyền phường 1 (TP Đà Lạt, Lâm Đồng) lên kế hoạch cưỡng chế tháo dỡ công trình sai phạm tại dự án toà nhà CLB golf ở Đồi Cù Đà Lạt, dự kiến hơn 32,2 tỷ đồng. Tuy nhiên chủ đầu tư dự án không đồng ý, cho rằng mức chi phí này là cao.

Công trình lấn chiếm đường giao thông tại Bà Rịa - Vũng Tàu: Cơ quan chức năng nhiều lần có văn bản yêu cầu giải quyết dứt điểm

UBND thị trấn Phú Mỹ kiểm tra hiện trường vào năm 2015. (Ảnh: Bạn đọc cung cấp)
(PLVN) - Tại cuộc tiếp xúc cử tri diễn ra mới đây, ông Phạm Trọng Thái (ngụ tổ 6, khu phố Tân Hạnh, phường Phú Mỹ, TX Phú Mỹ, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu) đề nghị các đại biểu Quốc hội kiểm tra, giám sát và xử lý dứt điểm với phản ánh của ông về việc ông H.V.L xây nhà lấn chiếm đường giao thông.

Nâng mức chuẩn trợ cấp ưu đãi người có công với cách mạng

Đại tá Hoàng Tuấn Hiền, Phó cục trưởng Cục Chính sách, Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam trao quà của Bộ Quốc phòng tặng đại biểu người có công tỉnh Hậu Giang.
(PLVN) - Chính phủ mới ban hành Nghị định 77/2024/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 75/2021/NĐ-CP quy định mức hưởng trợ cấp, phụ cấp và các chế độ ưu đãi người có công với cách mạng đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Nghị định 55/2023/NĐ-CP.

Doanh nghiệp có bắt buộc phải đăng ký nội quy lao động không?

Luật sư Lê Hiếu.
(PLVN) - Bạn Tiến Đạt (Thái Nguyên) hỏi: Tôi mới thành lập doanh nghiệp trong lĩnh vực thủ công mỹ nghệ với hơn 20 công nhân. Xin hỏi, các doanh nghiệp có bắt buộc phải đăng ký nội quy lao động không? Nếu không đăng ký nội quy lao động thì có bị xử phạt không?.

Tiếp vụ Công ty Nhựt Phát khiếu nại kết luận 'trốn thuế': Chi cục Thuế quận 4 khẳng định 'phải chờ kết luận từ cơ quan điều tra'

Một góc Nhà máy Nhựt Phát.
(PLVN) - Như PLVN đã có bài phản ánh, Kết luận thanh tra 987/KL-UBND (KLTT) ngày 3/4/2024 của UBND tỉnh Tây Ninh cho rằng Cty Nhựt Phát - Chi nhánh (CN) Tây Ninh “trốn thuế” vì sử dụng 41 hóa đơn “không có giá trị sử dụng”. Tuy nhiên, trả lời với phía đại diện Cty Nhựt Phát - CN Tây Ninh, phía Chi cục Thuế quận 4 (TP HCM) là đơn vị quản lý những hóa đơn trên, khẳng định việc xác nhận 41 hóa đơn trên hợp pháp hay không, phải chờ kết luận từ Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an quận 4.

Tiếp việc khiếu nại liên quan Dự án tuyến đường Nam Định - Lạc Quần - Đường bộ ven biển: Giấy tờ ghi đất ở, dự kiến đền bù lại xác định đất trồng cây

Tiếp việc khiếu nại liên quan Dự án tuyến đường Nam Định - Lạc Quần - Đường bộ ven biển: Giấy tờ ghi đất ở, dự kiến đền bù lại xác định đất trồng cây
(PLVN) - Tại dự án tuyến đường bộ mới Nam Định - Lạc Quần - Đường bộ ven biển, ở xóm 6, xã Xuân Kiên (huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định), một số gia đình có đất ghi trên sổ địa chính là đất ONT (đất ở nông thôn), nhưng khi thu hồi, địa phương lại xác định là đất CLN (đất trồng cây lâu năm).

Sửa đổi, bổ sung quy định về giấy thông hành

Chính phủ vừa sửa đổi, bổ sung một số quy định về giấy thông hành. (Ảnh: chinhphu.vn)
(PLVN) - Chính phủ vừa ban hành Nghị định 67/2024/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 76/2020/NĐ-CP quy định chi tiết đối tượng, trình tự, thủ tục, thẩm quyền cấp, thu hồi, hủy giá trị sử dụng giấy thông hành và Nghị định 77/2020/NĐ-CP quy định việc quản lý, khai thác thông tin trong cơ sở dữ liệu quốc gia về xuất nhập cảnh; dịch vụ công trực tuyến phục vụ cấp, quản lý, kiểm soát hộ chiếu của công dân Việt Nam; kiểm soát xuất nhập cảnh bằng cổng kiểm soát tự động.