Quản lý, xử lý chất thải nguy hại- Bùng nhùng, lỏng lẻo
Theo báo cáo của Sở Tài nguyên-Môi trường, hoạt động của các cơ sở sản xuất công nghiệp trên địa bàn thành phố mỗi năm phát sinh gần 800 tấn chất thải nguy hại, khó phân hủy. Trong đó, có hơn 400 tấn được tái chế và bán. Trong số 363 tấn chất thải nguy hại được xử lý, chỉ khoảng 10% đúng quy trình.
“Cắt khúc” trong thu gom, xử lý
Việc thu gom, xử lý chất thải nguy hại, khó phân hủy do các đơn vị, doanh nghiệp tư nhân làm dịch vụ. Điều đáng quan tâm là không có sự tập trung, thống nhất. Trên địa bàn thành phố hiện có 4 đơn vị, doanh nghiệp được cấp phép thu gom xử lý cặn dầu thải, hóa chất, chất thải từ ngành điện tử, đó là: Công ty TNHH Tân Thuận Phong, Công ty TNHH Toàn Thắng, Công ty TNHH Hòa Anh, Công ty TNHH Hải Đăng. Trong đó, 3 doanh nghiệp do Bộ Tài nguyên-Môi trường cấp phép, ngoài địa bàn Hải Phòng còn được phép thu gom, vận chuyển chất thải nguy hại ở những tỉnh ngoài, gồm Tân Thuận Phong, Hải Đăng, và Toàn Thắng. Công ty Hòa Anh do UBND thành phố cấp phép, chỉ được hoạt động trên địa bàn thành phố. Nhưng hiện chỉ có Công ty Tân Thuận Phong và Hải Đăng có dịch vụ vận chuyển thu gom với chất thải nguy hại thuộc chất thải rắn, khó phân huỷ, còn Công ty Hòa Anh và Toàn Thắng chủ yếu thu gom và xử lý dầu FO, dầu thải. Lượng rác thải nguy hại cần thu gom, vận chuyển nhiều, nhưng số doanh nghiệp được phép thu gom, vận chuyển và xử lý ít. Nhiều doanh nghiệp, chủ nguồn thải nguy hại gặp khó khăn trong việc này.
|
Trong số gần 800 tấn chất thải nguy hại, khó phân hủy, ngành sản xuất da giày chiếm tỷ trọng lớn nhất (31,6%), dầu thải và vải thấm dầu đứng thứ 2 (chiếm 26,7%), tấm lợp fi-brô xi- măng chứa chất a-mi-ăng đứng thứ 3 (chiếm 26%). Còn lại là các chất thải khác như xỉ than chứa PbO, PbO2, dung môi, sơn và bột màu lỏng, thùng chứa chất ô nhiễm, nhựa nhiễm chất độc hại, bùn từ hồ… |
Giám đốc Công ty TNHH Quang Hưng Nguyễn Bùng cho biết: Theo yêu cầu quản lý chất thải nguy hại, các chủ nguồn thải nguy hại phải hợp đồng dịch vụ với các đơn vị có đủ giấy phép hành nghề để thu gom, vận chuyển và xử lý. Đây là một trong những điều kiện quan trọng để doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực nhập khẩu phế liệu được cấp phép hoạt động. Nhưng số doanh nghiệp làm dịch vụ này trên địa bàn thành phố quá ít, mức phí dịch vụ lại cao nên doanh nghiệp phải ký hợp đồng với Công ty Môi trường đô thị Hà Nội. Việc nhiều chủ nguồn thải nguy hại trên địa bàn Hải Phòng ký hợp đồng với doanh nghiệp ở địa phương khác để vận chuyển, thu gom, xử lý chất thải nguy hại khá phổ biến. Đại diện Công ty Hải Đăng cho biết: mức phí dịch vụ thu gom theo quy định chung giữa các doanh nghiệp. Công ty Hải Đăng chỉ có thể hỗ trợ các doanh nghiệp việc tư vấn xử lý, phân loại rác hoặc tư vấn làm hồ sơ xin cấp phép. Phần lớn khách hàng hiện nay của công ty ở khu vực Quảng Ninh, lượng khách hàng là doanh nghiệp, chủ nguồn thải trên địa bàn Hải Phòng còn rất hạn chế. Tình trạng này dẫn đến việc thu gom, xử lý nguồn thải nguy hại bị cắt khúc, các cơ quan chức năng khó kiểm soát.
Trong khi đó, thành phố vẫn chưa có khu chôn lấp riêng loại chất thải này. Phần lớn cơ sở phát sinh chất thải nguy hại vẫn phải lưu giữ các chất thải sau xử lý tại nơi sản xuất . Đặc biệt nguy hiểm là chất thải nguy hại, chất thải khó phân hủy đang được thu gom, chôn lẫn với rác thải sinh hoạt, tiềm ẩn nguy cơ cao về ô nhiễm môi trường đất và nước. Thực tế này cũng ảnh hưởng tới việc thu gom, xử lý chất thải nguy hại trên địa bàn.
Quản lý- vẫn theo kiểu “cha chung”
Hiện việc quản lý nhà nước về chất thải rắn vẫn theo chuyên ngành. Ngành xây dựng quy hoạch quản lý xử lý chất thải rắn đô thị, khu sản xuất dịch vụ tập trung, cơ sở sản xuất vật liệu xây dựng, làng nghề và khu dân cư nông thôn. Ngành Công Thương có trách nhiệm hướng dẫn, kiểm tra thực hiện pháp luật về bảo vệ môi trường đối với lĩnh vực công nghiệp, thực hiện chức năng quản lý nhà nước về phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, hoạt động khuyến công, khu-cụm-điểm công nghiệp, doanh nghiệp nhỏ và vừa ở các địa phương. Ngành Nông nghiệp chịu trách nhiệm hướng dẫn, chỉ đạo, kiểm tra việc thực hiện pháp luật về bảo vệ môi trường liên quan đến chất thải trong nông nghiệp, ngành xây dựng quy hoạch tổng thể phát triển ngành nghề nông thôn của cả nước, trong đó có làng nghề. Ngành y tế chịu trách nhiệm quản lý về chất thải rắn y tế… Riêng chất thải rắn công nghiệp chưa rõ thuộc trách nhiệm của ngành xây dựng hay Công Thương,…
Cùng với sự phát triển sản xuất công nghiệp, lượng rác thải nguy hại, rác thải khó phân hủy sẽ ngày càng tăng. Nếu không có sự quản lý, xử lý đúng quy trình, nguy cơ ô nhiễm từ nguồn rác thải nguy hại rất lớn. Thực tế trên đặt ra yêu cầu thành phố sớm tiến hành quy hoạch, lập phương án xây dựng khu xử lý chất thải nguy hại riêng, có cơ chế, chính sách khuyến khích thành lập các đơn vị dịch vụ thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải nguy hại, chất thải khó phân hủy. Từ đó, mới có thể tiến hành kê khai các đối tượng có phát sinh chất thải nguy hại, yêu cầu xử lý tập trung. Trong quá trình này, công tác quan trắc, thanh tra kiểm soát ô nhiễm, cũng như tuyên truyền nâng cao nhận thức phải tiếp tục triển khai mạnh mẽ, quyết liệt, nhất là đối với các cơ sở phát thải nguy hại khó phân hủy như ngành da giày, y tế.
Nguyên Mai