Quản lý và kinh doanh điện nông thôn- Còn nhiều bất cập

Khổ vì  điện  yếu

Cứ vào chập tối, điện sinh hoạt tại khu vực một số hộ trong ngõ sâu của thôn Lương Quán, xã Nam Sơn (An Dương) trở nên tù mù. Bởi vậy, một số gia đình chỉ dám sử dụng điện để thắp sáng, hạn chế tối đa sử dụng các thiết bị điện có công suất lớn. Một số gia đình không chịu nổi cảnh điện sinh hoạt èo uột như vậy lập tức đầu tư mua ổn áp để tăng  đủ điện áp cho  các thiết bị  sinh hoạt  gia đình. Tuy nhiên, ổn áp điện vẫn thường bị ngắt đột ngột vì quá tải.

Tình trạng điện nông thôn quá tải hoặc chất lượng kém khổng đáp ứng được yêu cầu sử dụng hiện còn  tồn tại ở không ít khu vực nông thôn khác như khu vực thôn Ba Đa, xã Tiên Minh (Tiên Lãng), một số thôn ở các xã vùng núi của huyện Thuỷ Nguyên như Liên Khê, Kỳ Sơn).... Chất lượng điện đã kém, gần đây để thực hiện tiết kiệm điện, khu vực ngoại thành cũng thường xuyên bị cắt điện luân phiên, nên khá nhiều nông dân bức xúc. Bên cạnh đó, sự nguy hiểm do hệ thống lưới điện hạ thế xuống cấp cũng thường xuyên đe dọa người dân ở một số khu vực có điện không ổn định, kém chất lượng. Một người dân ở thôn Lương Quán phản ánh: “Hệ thống đường dây điện vào ngõ xóm quá cũ nát nên không bảo đảm an toàn.Thi thoảng, một số đoạn dây chập cháy vì quá tải, rời xuống các ngõ xóm, nếu không may, trẻ em sơ ý trong lúc vui đùa dẫm phải dây điện có thể nguy hại đến tính mạng”

Hình thức quản lý “năm cha ba mẹ”.

Nguyên nhân chủ yếu trong sự thiếu ổn định và kém chất lượng của điện sinh hoạt nông thôn theo phản ánh của nhiều người dân ngoại thành, là việc quản lý và kinh doanh điện nông thôn ở khu vực này thiếu thống nhất.

Qua khảo sát thực tế, hầu hết các địa phương hiện tồn tại  song song nhiều hình thức quản lý và kinh doanh điện. Tại huyện Tiên Lãng, Công ty điện lực Hải Phòng bán và quản lý điện cho thị trấn Tiên Lãng, các xã: Quyết Tiến, Khởi Nghĩa, Công ty cổ phần xây lắp điện bán và quản lý điện cho 6 xã. Ở 14 xã khác, việc quản lý, kinh doanh điện được giao cho các HTX nông nghiệp. Một số HTX nông nghiệp bán buôn điện cho một số tư nhân ở địa phương có điều kiện kinh doanh để số này bán lẻ cho các hộ dân. Ở huyện Thủy Nguyên việc kinh doanh và quản lý điện nông thôn bên cạnh Công ty điện lực Hải Phòng, Công ty xây lắp điện, HTX nông nghiệp còn có các doanh nghiệp tư nhân, hộ cá thể kinh doanh điện. Thậm chí, cùng trên địa bàn một số xã như An Lư, Tam Hưng ...có nhiều đơn vị cùng quản lý và kinh doanh điện đến các hộ dân.

Một thực tế hiện nay có sự chênh lệch khá lớn về chất lượng và giá cả giữa các đơn vị cùng cung cấp dịch vụ kinh doanh và quản lý điện nông thôn. Địa phương nào do ngành điện trực tiếp quản lý và bán điện đến từng hộ dân thì người dân được hưởng lợi về chất lượng phục vụ và giá điện với mức dao động từ 650- 680 đồng/số điện. Ở những nơi chất lượng lượng dịch vụ kém hơn. Mức giá người dân phải trả thường ở mức bằng hoặc cao hơn, mức giá trần do Chính phủ quy định là 700 đồng/số.

Ở một số HTX nông nghiệp quản lý và kinh doanh điện thường gây ra tổn thất điện năng lớn. Có những nơi, tổn thất điện năng hơn 20% như các xã Kiền Bái,Thủy Triều, Kinh Triều (Thủy Nguyên), một số thôn, xóm thuộc các xã Tiên Minh, Đông Hưng (Tiên Lãng)… Mức tổn thất điện năng lớn này xuất phát từ thực tế các HTX nông nghiệp không chuyên về kỹ thuật điện, dịch vụ quản lý và kinh doanh điện chỉ là lĩnh vực kiêm nhiệm. Vì vậy, trình độ quản lý và chuyên môn nghiệp vụ về dịch vụ điện chưa đáp ứng yêu cầu. Bên cạnh đó, các HTX không có đủ năng lực, tài chính để đầu tư vào việc sửa chữa, duy tu lưới điện hạ thế hoặc lắp đặt công tơ mới. Trong khi qua nhiều năm sử dụng, hệ thống đường dây điện cũ nát, công tơ kiểu cũ gây tổn thất điện năng lớn. ..

Loay hoay tìm giải pháp

Việc tổn thất điện năng gây lãng phí lớn cùng với  chất lượng dịch vụ điện yếu kém tiết mục chỉ khiến bà con nông dân ở một số địa phương chịu thiệt. Vấn đề này làm lãnh đạo khá nhiều địa phương và các ban, ngành chức năng trăn trở nhiều năm qua. Tuy nhiên để tìm ra giải pháp hữu hiệu nâng cao chất lượng điện nông thôn còn nhiều nan giải.

Việc quản lý và kinh doanh điện chưa thống nhất gây khó khăn  cho ngành quản lý chức năng và ảnh hưởng chất lượng điện nhưng đến thời điểm này vẫn chưa có văn bản chỉ đạo của cấp trên thống nhất việc bàn giao việc quản lý cho đơn vị nào. Thực tế hiện nay, ngành điện mới chỉ tiếp nhận quản lý, kinh doanh một số xã thuộc khu vực ngoại thành. Đa số việc quản lý, kinh doanh điện giao cho các HTX nông nghiệp. Vẫn biết thực trạng quản lý và kinh doanh điện ở các nông nghiệp còn yếu kém nhưng tâm lý chung các HTX đơn vị này đều không muốn bàn giao việc này cho các đơn vị khác bởi hiện tại trong các khâu dịch vụ của họ, dịch vụ bán điện vẫn là có lãi nhiều, giúp HTX bù lỗ cho các dịch vụ khác.Thậm chí, một số lãnh đạo HTX nông nghiệp còn khẳng định: “Chúng tôi chưa đầu tư nhiều vào lưới điện hạ thế bởi tâm lý e ngại liệu có được giao chức năng nhiệm vụ quản lý, kinh doanh điện lâu dài hay tương lai sẽ phả bàn giao cho đơn vị khác?”

Ông Nguyễn Văn Đòng, Trưởng phòng Công thương huyện Tiên Lãng cho biết: “Thực tế, nếu đơn vị nào quản lý và kinh doanh điện bộc lộ yếu kém cần thiết phải có hình thức chuyển đổi mô hình phù hợp. Việc chuyển đổi cho ngành điện quản lý và kinh doanh sẽ có lợi hơn, bởi đơn vị có khả năng bảo đảm việc quản lý và kinh doanh hiệu quả”. Lãnh đạo phòng Công thương huyện Thủy Nguyên cho rằng: Giải pháp trước mắt khi việc quản lý và kinh doanh điện chưa thống nhất, ngành chức năng cần tạo điều kiện thuận lợi để tập huấn thường xuyên nhằm nâng cao kiến thức nghiệp vụ về điện nông thôn cho cán bộ phụ trách điện ở các HTX. Cán bộ của Phòng thường xuyên rà soát thực trạng quản lý kinh doanh điện trên địa bàn, khi phát hiện trường hợp quản lý và kinh doanh điện ở HTX nào còn hạn chế cần đôn đốc, nhắc nhở, chấn chỉnh kịp thời...

Hải An