Quản lý chất thải rắn xây dựng tại Hà Nội: Chuyển từ “thu gom - đổ thải” sang “thu gom - xử lý - tái sử dụng, tái chế”
(PLVN) - Đoàn giám sát của Ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, HĐND Hà Nội vừa làm việc với các Sở NN&MT, Xây dựng, Tài chính, Cty TNHH MTV Môi trường đô thị Hà Nội về việc thực hiện chính sách, pháp luật bảo vệ môi trường (BVMT) trên địa bàn giai đoạn từ 1/7/2025 - 31/7/2026.
Kết quả cho thấy, Hà Nội đã ban hành các quy định về phân cấp quản lý nhà nước trong lĩnh vực môi trường; quy trình kỹ thuật, định mức kinh tế - kỹ thuật, giá dịch vụ và quản lý chất thải rắn (CTR) sinh hoạt. HĐND TP cũng ban hành các nghị quyết về phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi, định mức phân bổ ngân sách cho lĩnh vực môi trường; triển khai Luật Thủ đô về vùng phát thải thấp, quan trắc chất thải công nghiệp, chuyển đổi phương tiện.
Hai nhà máy điện rác đang vận hành với tổng công suất tối đa theo giấy phép đạt 7.250 tấn/ngày. TP đặt mục tiêu chấm dứt chôn lấp trực tiếp vào cuối năm 2027. Công tác vận hành hai khu xử lý tập trung được cải thiện, chất lượng môi trường không khí tại các địa phương có nhà máy điện rác có chuyển biến tích cực.
Trong quản lý CTR xây dựng, Hà Nội đang chuyển từ phương thức “thu gom - đổ thải” sang “thu gom - xử lý - tái sử dụng, tái chế”. TP đã thiết lập mạng lưới điểm tập kết, xử lý tạm thời trong khi các dự án theo quy hoạch chưa vận hành, đồng thời tháo gỡ vướng mắc về định mức, đơn giá phục vụ công tác lập dự toán tái chế.
Với chất lượng không khí, TP bước đầu hình thành khung kiểm soát từ quy định, quan trắc, kiểm kê nguồn thải đến công khai thông tin và phối hợp liên vùng. Vùng phát thải thấp được triển khai từ 1/7/2026; đã chuyển đổi 875 xe buýt sử dụng năng lượng xanh.
Công tác thanh, kiểm tra được thực hiện có trọng tâm. Từ 1/7/2025 - 31/7/2026, Sở NN&MT ban hành 6 quyết định kiểm tra với 45 cơ sở, dự án; xử phạt 6 cơ sở tổng số tiền 3,1 tỷ đồng. Sở Tài chính đã tham mưu UBND TP triển khai 8 dự án xử lý CTR bằng nguồn vốn ngoài ngân sách nhà nước tại các xã Trung Giã, Xuân Mai, Đông Anh...
Tại buổi làm việc, các đại biểu đề nghị đẩy nhanh hoàn thiện cơ chế, chính sách BVMT ngay trong năm 2026, nhất là định mức, đơn giá tái chế CTR xây dựng, xử lý rác phát điện, sử dụng vật liệu tái chế trong các dự án công. Trong bối cảnh nhiều dự án hạ tầng lớn đang triển khai, TP cần sớm có giải pháp xử lý, tái sử dụng đất đào, bùn thải và chất thải xây dựng, hạn chế chôn lấp. Những vướng mắc về xử lý tro xỉ, tro bay, phân loại rác tại nguồn và đầu ra cho sản phẩm tái chế cũng cần tiếp tục tháo gỡ.
Tại buổi làm việc, lãnh đạo HĐND TP đề nghị Đoàn giám sát bổ sung các kiến nghị có thời hạn hoàn thành cụ thể, làm cơ sở phục vụ phiên chất vấn của Thường trực HĐND TP trong tháng 10 tới. Đồng thời, cần tiếp tục theo dõi, tái giám sát việc thực hiện các kết luận sau giám sát; tập trung xử lý những vấn đề cần thúc đẩy tiến độ để có kết quả rõ nét tại phiên giải trình.