Quản lý chất thải nguy hại- Mới nắm đằng ngọn

Một cơ sở sản xuất, lắp ráp xe ô tô ở Kiến An với số lượng hơn 400 chiếc/ năm, nhưng công ty đăng ký chỉ có khoảng 50 kg giẻ lau có dính dầu, mỡ, sơn/tháng, chục vỏ thùng sơn…Lượng rác thải nguy hại được đăng ký này thấp hơn rất nhiều lần so với thực tế. Chỉ tính riêng lượng găng tay bảo hộ lao động, mỗi tháng cơ sở sản xuất này sử dụng tới hơn trăm chiếc. Sự chênh lệch giữa số đăng ký và số thực tế đang là tình trạng phổ biến. Chủ tịch Công ty cổ phần thương mại Hải Đăng, cơ sở xử lý chất thải nguy hại, Nguyễn  Hùng Anh, cho biết: nếu nhìn vào số lượng chất thải nguy hại mà các chủ nguồn thải đăng ký cho thấy thành phố chỉ cần một cơ sở xử lý, tiêu hủy rác thải là đủ. Nhưng ai cũng có thể thấy lượng rác thải thực tế lớn hơn rất nhiều. Chỉ tính riêng tại khu vực thị trấn Minh Đức (Thủy Nguyên) theo kết quả khảo sát của Hội Bảo vệ thiên nhiên và môi trường thành phố, lượng rác thải rắn phát sinh từ hoạt động công nghiệp như xỉ than, bã vôi, cát sỏi, đá thải loại đã lên tới khoảng 50 nghìn tấn/năm, 20 tấn sát thép vụn, 14 tấn dầu cặn, các hạt mài đã sử dụng, gỉ sắt thép, mảnh vụn sơn chứa chì…Nhưng theo báo cáo về công tác bảo vệ môi trường của thành phố, lượng rác thải công nghiệp của toàn thành phố chỉ có 74,21 tấn/năm, trong đó 1,7% là chất thải độc hại chủ yếu từ các cơ sở sản xuất thép, đúc kim loại, hóa chất, thủy tinh, đặc biệt là dầu mỡ thải của các cơ sở sửa chữa và đóng tàu.

Thực tế này đặt câu hỏi, việc cấp sổ đăng ký chủ nguồn thải liệu đã bảo đảm yêu cầu. Sau khi đơn vị sản xuất có đơn đăng ký cấp sổ chủ nguồn thải, chuyên viên của ngành môi trường tiếp nhận hồ sơ và kiểm tra địa điểm sản xuất. Thời gian cấp sổ chủ nguồn thải không quá 15 ngày. Nhưng thực tế cho thấy, việc kiểm tra, đánh giá thiếu quy định chặt chẽ, cụ thể dẫn tới những đánh giá không thực sự khách quan. Và như vậy, lượng rác thải không được đăng ký, giám sát xử lý liệu có bảo đảm yêu cầu về bảo vệ môi trường. Đáng lo hơn khi số cơ sở sản xuất có chất thải nguy hại đăng ký chủ nguồn thải quá ít. Năm 2008, số cơ sở sản xuất đăng ký sổ chủ nguồn thải chất thải nguy hại chỉ có 52 đơn vị. Trong quý 1-2009, có thêm 9 đơn vị được xét giấy phép chủ nguồn thải. Trong khi đó chỉ với hơn 12000 cơ sở sản xuất số liệu thường dùng hiện nay của cơ quan quản lý), tối thiểu cũng có hơn 600 chủ nguồn thải. Mặt khác việc lưu giữ chất thải nguy hại là một vấn đề khá phức tạp, đòi hỏi phải có dụng cụ và theo một quy trình kỹ thuật xử lý công phu, chi phí lớn.

Nguyên Mai