Qua trận “đại hồng thủy” ở Hà Nội- Liệu Hải Phòng có thoát được cảnh ngập lụt ?

Cơn mưa với cường độ lớn, kéo dài gây ngập lụt trên diện rộng nhiều ngày qua tại Thủ đô Hà Nội, một số tỉnh phía Bắc và bắc Trung Bộ gây thiệt hại đáng kể về người và vật chất. “Trông người lại ngẫm đến ta”, người dân Hải Phòng băn khoăn, nếu thành phố không may phải đối mặt với thiên tai có thoát được cảnh ngập lụt như Hà Nội ?

“Mức độ thiệt hại có thể còn lớn hơn”

 

Với lượng mưa gần 600mm như ở Hà Nội và một số tỉnh vừa qua, theo Phó giám đốc Công ty Thoát nước Vũ Trọng Quang, Hải Phòng cũng khó tránh khỏi tình trạng ngập lụt ở các quận và một số vùng lân cận. Mức độ thiệt hại có thể còn lớn hơn nhiều.

 

Ông Quang nhận định, sẽ xảy ra 2 khả năng: mưa to, nhưng thuỷ triều cạn thì mức độ thiệt hại thấp, do Hải Phòng nằm sát biển lại có nhiều sông lớn bao quanh, tiêu thoát nước không khó khăn. Bởi hệ thống tiêu thoát nước đô thị được vận hành cùng hệ thống tưới tiêu nông nghiệp để đẩy nước ra sông qua các cửa xả. Như vậy, phạm vi, mức độ, thời gian ngập lụt chỉ có thể tính bằng giờ. Nhưng mưa lớn trùng với thời điểm triều cường, mực nước dâng cao có thể tràn qua đê biển, thậm chí đê biển có thể vỡ, mức độ thiệt hại sẽ lớn hơn nhiều so với Hà Nội và các địa phương. Vì nước biển không chỉ gây ngập lụt, mà còn gây những thiệt hại lâu dài, nước mặn xâm nhập đất nông nghiệp, vùng nuôi trồng thuỷ sản.

 

Vùng đô thị hoá đối mặt ngập lụt

 

Những điểm thường xuyên bị ngập lụt mỗi khi mưa kéo dài nằm trên các tuyến đường Nguyễn Bình, Đằng Giang, Đông Khê (quận Ngô Quyền); Minh Khai, Nguyễn Tri Phương, Trần Hưng Đạo (quận Hồng Bàng); Trần Nguyên Hãn (quận Lê Chân), toàn bộ quận Hải An…

 

Trước đây, các điểm ngập lụt nặng tập trung nhiều ở 2 quận Ngô Quyền và Lê Chân do cốt nền thấp hơn quận Hồng Bàng. Nhưng sau khi đưa vào hoạt động trạm bơm Máy Đèn và Vĩnh Niệm, tình trạng ngập lụt được cải thiện đáng kể. Tuy nhiên, việc tiêu thoát nước ở đường Nguyễn Bình, phường Đồng Quốc Bình ra mương An Kim Hải khó khăn bởi hệ thống mương này đang tắc vì các loại chất thải. Việc tiêu thoát ở đường Trần Nguyên Hãn cũng liên quan đến mương An Kim Hải, nhưng sắp tới, sẽ được cải thiện thông qua dự án nâng cấp đô thị với việc cải tạo, lắp đặt cống hộp.

 

Đáng lo ngại nhất vẫn là các vùng đô thị hoá, các xã chuyển thành phường. Đây là những khu vực hầu hết chưa có hạ tầng kỹ thuật, việc tiêu thoát nước chủ yếu ra ao đầm. Nhưng nay, “hệ thống tiêu thoát tự nhiên” bị thu hẹp, trong khi các dự án thoát nước chưa được triển khai.

 

Sớm đầu tư  xây dựng thêm 2 trạm bơm

 

Hiện thành phố hoàn thành dự án thoát nước 1B, hơn 50 ha hồ điều hoà được cải tạo trở thành các kho trữ nước hiệu quả; hàng trục km đường ống được thông nạo, các cửa cống ngăn triều được sửa chữa, các mương tiêu thoát nước Tây Nam, Đông Bắc được cải tạo. Đồng thời 2 trạm bơm Máy Đèn, Vĩnh Niệm, công suất khoảng 20m3/s được đưa vào hoạt động. Hệ thống thoát nước đô thị Hải Phòng phát huy tác dụng tốt, bước đầu khẳng định qua một số trận mưa lớn đi liền với triều cường, nhất là cơn mưa lớn, kéo dài vào ngày 25-9 vừa qua.

 

Song để chủ động hơn trong việc tiêu thoát nước đô thị, nhất là khi mưa lớn vào lúc triều cường, bên cạnh việc thường xuyên cải tạo, nạo vét hệ thống cống, thành phố cần đầu tư xây dựng tiếp ít nhất 2 trạm bơm. Theo ông Vũ Trọng Quang, 2 trạm bơm Máy Đèn, Vĩnh Niệm mới phát huy hiệu quả tiêu thoát nước cho quận Ngô Quyền và Lê Chân. Cần xây dựng thêm 2 trạm bơm khác, một tại khu vực Cống Nam Đông phục vụ tiêu thoát nước ở quận Hải An và một tại quận Hồng Bàng. Như vậy, tình trạng ngập lụt tại các quận Ngô Quyền, Hồng Bàng, Lê Chân, Hải An mới có thể kiểm soát được, nhất là hạn chế ngập lụt kéo dài. Mặt khác, khi triển khai các dự án khu đô thị mới, đặc biệt coi trọng đầu tư cơ sở hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, kết nối với hạ tầng kỹ thuật đang có.

 

Nguyên nhân gây ra trận ngập lụt lịch sử tại Hà Nội vừa qua được nhìn nhận như quy hoạch kém, có tính đối phó, theo kiểu "rách đâu, vá đấy”; vỉa hè, lòng đường bị bê tông hóa quá nhiều, khắp nơi chỉ thấy nhà, không thấy đường, không thấy diện tích công; các hồ điều hòa bị lấp rất nhiều, thu hẹp diện tích nên sức chứa nước giảm mạnh.

Khánh Minh