Qua đợt phun thuốc trừ sâu cuốn lá nhỏ lứa 6: "Điếc không sợ súng"

Nông dân ngoại thành vừa kết thúc 2 đợt phun thuốc trừ sâu cuốn lá nhỏ lứa 6. Tuy nhiên, ở không ít địa phương, tỷ lệ sâu chết không cao. Cá biệt, có nơi, bà con băn khoăn không biết mình sử dụng thuốc đúng hay sai và lúng túng thao tác phun thuốc.  

Nông dân xã Hòa Bình (Thuỉy Nguyên) phun thuốc trừ sâu cuốn lá

Một ngày đầu tháng 9, tại khu vực cánh đồng thuộc xã Ngũ Phúc (Kiến Thụy), khá đông bà con nông dân phun thuốc trừ sâu cuốn lá nhỏ. Một chị vừa nghỉ tay phun thuốc, gọi với sang ruộng bên cạnh:

- Bác có hoà lẫn thuốc trừ đạo ôn vào trừ sâu cuốn lá như em bảo không?

- Tôi làm ngay chứ, nhưng cô dặn liều lượng tôi chẳng nhớ, cứ áng chừng thôi.

Cách đó, một quãng, vài chị túm năm, tụm ba đứng nghỉ tay, rôm rả trò chuyện:

- Sử dụng thuốc gói phun trừ không hiệu quả – một chị khăng khăng.

- Thế mua loại gì?

- Chẳng nhớ tên nữa. Cứ nghe ông bán hàng ở xã An Thọ (An Lão) bảo vụ trước cô dùng loại này phun trừ có tác dụng rồi thì cứ mua mà sử dụng.

Chị khác vồn vã:

- Tôi mua loại gói bột, nhưng phun cũng không ăn thua, cô phải chuyển sang loại nước đóng chai cơ. Một lọ giá khoảng 20 nghìn đồng. Tôi cũng chẳng nhớ tên, lọ bé màu trắng, nắp đỏ.

- Cán bộ xã hướng dẫn 2 loại thuốc là Regell và Tango cơ, nhà tôi không phun loại thuốc thủy tinh nắp đỏ, mùi khó chịu lắm. Lại một chị cho biết. Thấy vậy, mấy bà, mấy chị tụ tập gần đấy xôn xao hỏi: “Thế thuốc lọ nhà tôi dùng có đúng không? Cán bộ kỹ thuật có hướng dẫn nhưng chúng tôi chẳng nhớ nữa, thuốc toàn chữ tiếng tây.  

Chuyện nông dân bàn nhau để có những “sáng kiến” như trên dường như đã trở thành “chuyện thường ngày” ở không ít địa phương. Nhiều bà con tùy tiện pha lẫn các loại thuốc khác nhau hoặc thêm loại hóa chất để phun trừ sâu bệnh. Không ít nông dân khi đến các đại lý bán thuốc thường hỏi mua những loại thuốc rẻ tiền, chỉ cần công dụng càng mạnh càng tốt, không quan tâm đến nguồn gốc. Theo phản ánh của cán bộ Chi cục bảo vệ thực vật, tại nhiều địa phương, có tới 50% số vỏ bao thuốc trên đồng ruộng kh«ng n»m trong danh môc ®­îc ngµnh N«ng nghiÖp- PTNT h­íng dÉn sö dông trong chiÕn dÞch phßng trõ s©u cuèn l¸ nhá ë vô mïa, chủ yếu là các loại thuốc giá rẻ, khả năng trừ sâu cuốn lá không cao.

Nhiều nông dân không biết sử dụng thuốc trừ sâu đúng cách. Trong ảnh: Nông dân xã Ngũ Phúc (Kiến Thụy) trao đổi kinh nghiệm sử dụng thuốc trừ sâu cuốn lá nhỏ.

Anh Nguyễn Xuân Lành, Chủ nhiệm HTX nông nghiệp xã Ngũ Phúc (Kiến Thụy) cho biết: “Trên cơ sở chỉ đạo, hướng dẫn của huyện và cơ quan chức năng, xã phổ biến thuật phòng trừ với người dân. Đặc biệt là thông báo rộng rãi, hướng dẫn cụ thể bà con cách thức phun thuốc đúng kỹ thuật, đúng thời điểm, danh mục thuốc theo khuyến cáo sử dụng của ngành nông nghiệp. Nhưng thực tế mọi việc không như mong muốn. Nhiều hộ dân trong xã đi làm ăn xa nên cứ tiện lúc nào rỗi là bà con tranh thủ đi phun thuốc trừ sâu, có khi giữa trưa nắng cũng ra đồng”. Chị Nguyễn Thị Hoa ở xã Trường Thọ (An Lão) cho rằng  có biết việc phun thuốc theo thời điểm, nhưng nhà chị rất khó thực hiện vì không có lao động thường xuyên ở nhà. Chị giải thích: “Nhà tôi có 3 sào ruộng nhưng cả 4 lao động chính đều đi làm trong thành phố, nên việc phun thuốc phòng trừ sâu bệnh cũng phải đi thuê. Như vậy, làm sao gia đình chủ động được thời gian để phun thuốc đúng thời điểm hướng dẫn?”.

Tại một số vùng quê thuộc huyện Kiến Thụy, An Lão, Thủy Nguyên hiện vẫn dễ dàng bắt gặp hình ảnh nông dân không có bảo hộ lao động, không khẩu trang, sử dụng bình phụt đơn giản để phun thuốc trừ sâu. Một nông dân giấu tên đang làm việc tại cánh đồng dọc kênh Hòa Bình, thuộc phường Hưng Đạo (Dương Kinh) giải thích: “Tôi vẫn thích phụt đơn giản để phun thuốc trừ sâu vì nó nhẹ, dễ sử dụng mà mua giá rẻ, chỉ bằng 1/3 bình phun đạt tiêu chuẩn”.

Bà Cao Thanh Huyền, Phó phòng kỹ thuật nông nghiệp, Trung tâm Khuyến nông, Khuyến ngư Hải Phòng cho biết, chính vì nông dân sử dụng thuốc không đúng hướng dẫn kỹ thuật nên hậu quả là tỷ lệ diệt sâu non cuốn lá nhỏ sau mỗi đợt phun trừ không cao. Qua kiểm tra một số địa phương, tỷ lệ sâu non chết chỉ đạt hơn 50% sau khi phun thuốc đợt 1…Bên cạnh đó, nhiều địa phương có tình trạng con trưởng thành tiếp tục vũ hóa và đẻ trứng trong khi sâu non cuốn lá nhỏ lứa 6 đang gây hại.

Chuyện nông dân sử dụng thuốc trừ sâu không đúng danh mục và hướng dẫn kỹ thuật, tùy tiện đang gây hậu quả không nhỏ. Các địa phương và ngành chức năng cần chú ý rút kinh nghiệm, có cách vận động, hướng dẫn giúp nông dân chủ động phòng trừ sâu bệnh còn gây hại từ nay đến cuối vụ mùa./.

 Vân Khánh