Phường Thuận An (TP Huế): Đóng cửa toàn bộ nghĩa địa; cấm chôn cất, xây dựng mới lăng mộ
(PLVN) - Với 19 khu nghĩa địa có tổng diện tích 151,59ha, tương đương gần 55% diện tích đất ở (276,35ha), trên tổng diện tích tự nhiên 3.648ha; phường Thuận An (TP Huế) đang đối mặt với áp lực lớn về quản lý và sử dụng quỹ đất. Mới đây, địa phương này chính thức đóng cửa toàn bộ các nghĩa trang, nghĩa địa trên địa bàn; nghiêm cấm chôn cất, xây dựng mới lăng mộ.
Chỉnh trang không gian sống, bảo đảm quỹ đất phát triển đô thị
Trao đổi với PV Báo PLVN, ông Lê Đình Phong (Chủ tịch UBND phường Thuận An) cho biết, địa phương đã thông báo rộng rãi đến người dân về chủ trương đóng cửa các khu nghĩa trang, nghĩa địa trên địa bàn. Kể từ ngày 31/10/2026, mọi hoạt động chôn cất người chết, xây dựng mới lăng mộ tại các khu vực này đều bị nghiêm cấm.
Với những trường hợp có nhu cầu mai táng, cơ quan chức năng sẽ hướng dẫn người dân đến an táng tại nghĩa trang Phú Xuân cũ (nay thuộc xã Phú Hồ) hoặc nghĩa trang Phú Diên cũ (nay thuộc xã Phú Vinh), bảo đảm phù hợp quy hoạch, quy định hiện hành.
UBND phường yêu cầu các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân chấp hành nghiêm quy định về vệ sinh môi trường, quản lý nghĩa trang, bảo đảm an ninh trật tự, mỹ quan khu vực. Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công cùng các tổ dân phố được giao tăng cường tuyên truyền để người dân nắm bắt thông tin, chủ động lựa chọn địa điểm mai táng phù hợp.
Địa phương khuyến khích người dân lựa chọn hình thức hỏa táng để được hưởng các chính sách hỗ trợ của Nhà nước; yêu cầu thời gian tổ chức tang lễ không kéo dài quá 72 giờ.
Theo ông Phong, Thuận An là phường đầu tiên tại Huế triển khai chủ trương này. Trước khi ban hành thông báo, địa phương đã tổ chức cuộc họp với khoảng 100 người cao tuổi, người có uy tín và đại diện các dòng họ để trao đổi, vận động, tạo sự đồng thuận trong cộng đồng.
Với những lăng mộ nằm xen kẽ trong khu dân cư, phường sẽ xây dựng lộ trình di dời ra bên ngoài, từng bước chỉnh trang không gian sống và bảo đảm quỹ đất phục vụ phát triển đô thị.
Lý do quan trọng dẫn đến chủ trương này là áp lực về quỹ đất và yêu cầu phát triển không gian đô thị ven biển. Thuận An có một mặt giáp biển, một mặt giáp hệ thống đầm phá. Trong khi đó, nhiều khu vực có diện tích lớn đang được sử dụng làm đất nghĩa trang, nghĩa địa, ảnh hưởng đến khả năng bố trí quỹ đất cho hạ tầng, dịch vụ, văn hóa, du lịch biển.
Việc dành quỹ đất để thu hút các nhà đầu tư xây dựng khu nghỉ dưỡng, khách sạn, phát triển các dịch vụ du lịch đang đặt ra yêu cầu phải tính toán lại không gian sử dụng đất trên địa bàn.
Thực tế, để triển khai dự án Hạ tầng kỹ thuật và Công viên văn hóa đa năng biển Thuận An với quy mô gần 14,5ha, tổng mức đầu tư gần 118 tỷ đồng; mới đây, địa phương đã phối hợp với chủ đầu tư vận động di dời tới 1.800 ngôi mộ.
Lăng xây sẵn sẽ không được an táng
Việc đóng cửa toàn bộ các điểm chôn cất tại Thuận An thu hút sự quan tâm của dư luận. Bên cạnh những ý kiến đồng tình, một số người dân băn khoăn về việc gia đình đã bỏ tiền xây dựng lăng mộ, chuẩn bị sẵn vị trí an táng cho người thân thì sẽ giải quyết thế nào khi nghĩa trang ngừng tiếp nhận mai táng?
Giải đáp vấn đề này, ông Phan Văn Phương (Phó phòng Kinh tế Hạ tầng và Đô thị phường) cho biết, việc xây lăng, chừa sẵn vị trí để chôn thi hài tại các nghĩa địa phần lớn diễn ra tự phát. Với những trường hợp này không có giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất hợp pháp, người xây dựng phải chịu trách nhiệm về việc sử dụng đất và hoạt động xây dựng của mình.
“Từ nay, chính quyền sẽ không cho phép an táng tại các khu nghĩa trang đã đóng cửa. Còn trúng giải phóng mặt bằng thì chỉ đền bù tài sản nhưng không được hỗ trợ tiền di dời. Theo quy định về quản lý nghĩa trang, đóng cửa nghĩa trang đồng nghĩa với việc dừng các hoạt động an táng tại đó. Vì vậy, việc gia đình đã xây lăng chừa sẵn vị trí không đồng nghĩa với việc được tiếp tục chôn cất sau khi nghĩa trang đóng cửa”, ông Phương nói.

Ông Đào Thống (75 tuổi, ngụ làng Thai Dương, phường Thuận An) - người tham gia buổi phát động thực hiện nếp sống văn minh trong tang lễ và đóng cửa nghĩa trang cho biết, phần lớn người dân trong làng từ trước đến nay đều được an táng tại các nghĩa trang, nghĩa địa trong làng. Hiện khu vực này có khoảng 3 nghìn lăng mộ.
“Chủ trương đóng cửa nghĩa trang, tôi đồng ý. Ban đầu nhiều người có thể sẽ thấy khó chịu; nhưng nhìn xa hơn thì đây là việc có lợi, giúp quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh hơn”, ông Thống nói.
Theo lãnh đạo Sở Xây dựng TP Huế, hệ thống nghĩa trang, nghĩa địa trên địa bàn TP hiện còn nhiều bất cập. Phần lớn các nghĩa địa nhân dân hình thành tự phát, phân bố rải rác, xen kẽ trong khu dân cư và đất sản xuất nông nghiệp. Tình trạng xây dựng các khu lăng mộ dòng họ có diện tích lớn, kiến trúc kiên cố, vượt quy chuẩn hiện hành vẫn diễn ra, gây lãng phí tài nguyên đất đai, làm gia tăng chi phí bồi thường, giải phóng mặt bằng khi triển khai các dự án.
Trong khi áp lực di dời mồ mả để phục vụ các dự án phát triển kinh tế - xã hội ngày càng lớn, quỹ đất tại các nghĩa trang tập trung lại ngày càng hạn hẹp. Thực trạng này đặt ra yêu cầu phải siết chặt công tác quản lý, từng bước đưa hoạt động an táng vào nền nếp.
Theo đó, với các nghĩa trang, nghĩa địa hiện hữu phù hợp quy hoạch, Sở Xây dựng yêu cầu chính quyền địa phương xây dựng quy chế quản lý, quy định cụ thể các tiêu chuẩn an táng, trong đó có diện tích tối đa, chiều cao, quy chuẩn kiến trúc lăng mộ. Các quy định này cần được lồng ghép vào quy ước, hương ước của làng văn hóa, tổ dân phố; đồng thời phát huy vai trò của các dòng họ trong tuyên truyền, vận động người dân hạn chế xây dựng lăng mộ quy mô lớn, tránh lãng phí đất đai.