Phước Thắng: Gắn trợ giúp pháp lý với hỗ trợ sinh kế cho người sau cai nghiện

Đồng hành, tháo gỡ khó khăn cho người sau cai nghiện

Ngày 1/11, Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước TP HCM phối hợp UBND phường Phước Thắng và các đơn vị liên quan tổ chức hội nghị truyền thông và thực hiện trợ giúp pháp lý thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy. Hội nghị được triển khai theo Kế hoạch số 49/KH-TGPL ngày 28/10/2026 của Trung tâm và Kế hoạch số 6324/KH-UBND ngày 15/10/2026 của UBND phường Phước Thắng. Nội dung kết hợp tuyên truyền, phổ biến pháp luật, tư vấn và trợ giúp pháp lý với kết nối đào tạo nghề, việc làm, vốn vay, sinh kế và chính sách xã hội cho người sau cai nghiện

Theo Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước TP HCM, hoạt động nhằm triển khai kịp thời, đồng bộ và hiệu quả các nhiệm vụ trợ giúp pháp lý thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030 theo kế hoạch, hướng dẫn của Bộ Tư pháp và Sở Tư pháp TP HCM. Qua đó, phát huy vai trò của ngành Tư pháp trong công tác phòng, chống ma túy, nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách, pháp luật và bảo đảm quyền được trợ giúp pháp lý cho người thuộc diện thụ hưởng. Hoạt động chú trọng người vi phạm pháp luật liên quan đến ma túy, người sử dụng trái phép chất ma túy, người nghiện và người sau cai nghiện ma túy thuộc diện được trợ giúp pháp lý; đồng thời đẩy mạnh truyền thông, nâng cao nhận thức của cộng đồng về tác hại của ma túy và quyền được trợ giúp pháp lý miễn phí theo quy định.

Phát biểu tại hội nghị, ông Nguyễn Tấn Bản, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Phước Thắng, nhấn mạnh công tác quản lý, hỗ trợ người sau cai nghiện tái hòa nhập cộng đồng là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài, gắn với bảo đảm an ninh, trật tự và an sinh xã hội. Các cấp, ngành, đoàn thể cần xác định rõ trách nhiệm, phối hợp chặt chẽ để việc quản lý đi cùng những hỗ trợ thiết thực. Quá trình thực hiện phải phù hợp hoàn cảnh từng người, không kỳ thị, không bỏ mặc, không làm hình thức hoặc chỉ dừng lại ở lập hồ sơ, danh sách.

Theo thống kê của địa phương, phường Phước Thắng hiện có 74 trường hợp thuộc diện quản lý sau cai nghiện, trong đó 13 trường hợp vắng mặt khỏi địa phương và 21 trường hợp có nguy cơ tái nghiện cao. Từ thực tế này, ông Bản yêu cầu các lực lượng nắm chắc nơi cư trú, việc làm, hoàn cảnh gia đình và điều kiện sống của từng trường hợp. Việc tiếp cận, giúp đỡ cần kịp thời, gắn hỗ trợ việc làm, sinh kế, chăm sóc sức khỏe với giáo dục, động viên và phòng ngừa tái nghiện.

Đối với 21 trường hợp có nguy cơ tái nghiện cao, ông Bản yêu cầu tham mưu phân công các ủy viên Ban Thường vụ, ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ phường trực tiếp phụ trách, theo dõi. Nội dung phân công phải xác định rõ người chịu trách nhiệm, nhiệm vụ hỗ trợ và chế độ báo cáo. Kết quả giúp đỡ, mức độ chuyển biến của từng trường hợp là căn cứ đánh giá trách nhiệm của cá nhân được phân công.

Bí thư Đảng ủy phường cũng yêu cầu cảnh sát khu vực phối hợp bí thư chi bộ, trưởng khu phố, ban công tác mặt trận và các đoàn thể thường xuyên gặp gỡ, nắm bắt tâm tư của người sau cai nghiện. Những khó khăn về việc làm, sinh kế, tâm lý và nhu cầu thiết yếu phải được ghi nhận để có hướng tháo gỡ phù hợp. Gia đình và cộng đồng cần cùng tham gia hỗ trợ, tạo điều kiện để người sau cai nghiện có thêm động lực ổn định cuộc sống.

Kết nối chính sách, theo dõi đến kết quả hỗ trợ

Tại hội nghị, nội dung tuyên truyền được bố trí theo hướng kết hợp kiến thức phòng, chống ma túy với nâng cao khả năng tiếp cận trợ giúp pháp lý. Thiếu tá Lê Đức Dương, báo cáo viên pháp luật Công an TP HCM, phụ trách chuyên đề về công tác phòng, chống ma túy. Ông Lê Minh Phúc, Phó Giám đốc Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước TP HCM, phụ trách chuyên đề nâng cao kiến thức, kỹ năng về trợ giúp pháp lý trong lĩnh vực này.

Chương trình đồng thời dành thời gian tư vấn pháp luật, trao đổi các tình huống thực tế và tiếp nhận yêu cầu trợ giúp pháp lý. Người tham dự được thông tin về quyền được trợ giúp pháp lý miễn phí của những người thuộc diện thụ hưởng và cách tiếp cận dịch vụ này. Việc hướng dẫn, kết nối được thực hiện thông qua sự phối hợp giữa đội ngũ thực hiện trợ giúp pháp lý với chính quyền, công an và các tổ chức tại cơ sở.

Tài liệu chuyên đề tập trung vào bốn nhóm nhu cầu gần gũi với người sau cai nghiện, gồm tiếp tục học văn hóa, học nghề, vay vốn và tìm kiếm việc làm. Các tình huống minh họa đặt ra những câu hỏi cụ thể như muốn trở lại trường thì tìm ai hỗ trợ, có tay nghề nhưng thiếu vốn thì bắt đầu từ đâu, hoặc chưa có việc làm thì liên hệ đơn vị nào. Qua đó, người có nhu cầu được định hướng tiếp cận đúng đầu mối để được hướng dẫn, xem xét hỗ trợ theo điều kiện và chính sách áp dụng.

Về giải pháp sinh kế, ông Nguyễn Tấn Bản yêu cầu UBND phường phối hợp Ngân hàng Chính sách xã hội rà soát điều kiện, hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ vay vốn cho các trường hợp có nhu cầu. Địa phương cần chủ động kết nối doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, đơn vị thi công và cơ sở dịch vụ để giới thiệu việc làm phù hợp; liên hệ cơ sở đào tạo, tư vấn học nghề cho ba trường hợp có nhu cầu. Việc thực hiện phải được theo dõi, đôn đốc, đánh giá kết quả, không dừng lại ở khâu giới thiệu hoặc hướng dẫn thủ tục.

Ủy ban MTTQ Việt Nam phường và các tổ chức thành viên được đề nghị vận động nguồn lực hợp pháp để hỗ trợ nhu yếu phẩm, phương tiện sinh kế cho những trường hợp khó khăn. Trong đó, ưu tiên người mới trở về địa phương sau cai nghiện có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, gia đình có người mắc bệnh hiểm nghèo. Việc hỗ trợ phải đúng đối tượng, đúng nhu cầu, công khai, thiết thực, tránh hình thức.

Cùng với hỗ trợ vật chất, địa phương chú trọng tư vấn sức khỏe, động viên tinh thần và tạo môi trường sinh hoạt cộng đồng phù hợp. Các đoàn thể có trách nhiệm phân công đoàn viên, hội viên tiếp cận, đồng hành với người sau cai nghiện và gia đình; phối hợp tổ chức các hoạt động văn hóa, thể thao, tăng cơ hội giao lưu, hòa nhập. Cấp ủy chi bộ, khu phố và cảnh sát khu vực duy trì trao đổi thông tin hằng tuần để kịp thời phát hiện khó khăn, kết nối các nguồn trợ giúp.

Ông Nguyễn Tấn Bản nhấn mạnh yêu cầu xóa bỏ kỳ thị, phân biệt đối xử, không tự ý cung cấp hoặc công khai thông tin cá nhân của người sau cai nghiện. Mỗi cơ quan, đơn vị cần gắn trách nhiệm quản lý với việc hỗ trợ cụ thể, giúp người sau cai nghiện từng bước ổn định việc làm và cuộc sống. Những nhiệm vụ này được triển khai gắn với mục tiêu xây dựng, giữ vững sáu khu phố không ma túy trong năm 2026, hướng đến xây dựng phường Phước Thắng không ma túy vào năm 2030.