Phục hồi hệ sinh thái đầm Lập An (Huế) gắn với phát triển du lịch

Theo kế hoạch, Thành phố sẽ tập trung khơi thông dòng chảy, xử lý các điểm bồi lấp, sắp xếp lại vùng nuôi thủy sản và phục hồi nguồn lợi tự nhiên. Các hoạt động nuôi trồng, khai thác thủy sản được tổ chức lại theo hướng giảm tác động đến môi trường, gắn với các tổ hợp tác, hợp tác xã và chuỗi giá trị.

Điểm đáng chú ý, TP Huế đặt mục tiêu chuyển đổi 100% diện tích nuôi hàu sang sử dụng vật liệu thân thiện với môi trường, đồng thời kết hợp với bảo vệ cảnh quan và phát triển du lịch.

Để triển khai kế hoạch, các cơ quan chức năng sẽ khảo sát, đánh giá hiện trạng môi trường, nguồn lợi thủy sản, hệ sinh thái thủy sinh, thảm cỏ, rừng ngập mặn và các nguồn xả thải vào đầm Lập An.

Thành phố dự kiến ứng dụng GIS, drone, ảnh vệ tinh, AI, flycam để xây dựng bản đồ số, làm cơ sở định hướng quy hoạch, phát triển sinh kế và phục hồi hệ sinh thái.

Đối với những khu vực bị bồi lấp ảnh hưởng đến dòng chảy, kế hoạch đề ra việc nghiên cứu trao đổi nước, độ mặn, oxy hòa tan, phù sa bằng các mô hình chuyên môn. Đồng thời, thực hiện khơi thông, nạo vét và xây dựng đê, kè chống sạt lở tại khu vực cửa biển Lăng Cô; xử lý các điểm bồi lấp tự nhiên gây cản trở dòng chảy và giao thông đường thủy.

Hoạt động nuôi trồng thủy sản cũng sẽ được tổ chức, sắp xếp lại. Thành phố dự kiến kiểm kê các hộ nuôi hàu, diện tích mặt nước, số lượng cọc và lồng đang sử dụng; tháo dỡ các cọc hàu hiện trạng, cắm mốc và phân chia khu vực nuôi theo quy hoạch được phê duyệt, dự kiến khoảng 100 ha. Đáng chú ý, TP Huế định hướng giảm số lượng cọc hàu, hạn chế tình trạng cắm cọc dày đặc làm chiếm dụng mặt nước…

Một nhiệm vụ quan trọng khác là thành lập khu bảo vệ nguồn lợi thủy sản tại đầm Lập An, kết nối với khu bảo tồn biển Bắc Hải Vân nhằm tạo hành lang di cư, sinh sản cho các loài thủy sản, góp phần phục hồi hệ sinh thái, bảo vệ cảnh quan và đa dạng sinh học.

Về du lịch, TP Huế định hướng chuyển đổi mô hình sản xuất gắn với phát triển dịch vụ, nâng cao thu nhập cho người dân và phát huy vai trò cộng đồng trong quản lý sinh kế.

Thành phố kỳ vọng khai thác tốt tiềm năng du lịch sinh thái biển đảo của khu vực đầm Lập An, đa dạng hóa sản phẩm và gắn các hoạt động sản xuất đặc trưng với trải nghiệm du lịch.

Theo kế hoạch, tổng kinh phí phục hồi hệ sinh thái đầm Lập An là 13,8 tỷ đồng, được phân kỳ trong 4 năm. Trong đó, năm 2027 dự kiến bố trí 5,15 tỷ đồng, năm 2028 là 5,67 tỷ đồng, năm 2029 là 1,54 tỷ đồng và năm 2030 là 1,44 tỷ đồng.

Trong lộ trình thực hiện, các nhiệm vụ nạo vét, khơi thông luồng lạch và xây dựng đê, kè chống sạt lở dự kiến được triển khai trong giai đoạn 2027-2028. Việc tháo dỡ, di dời cọc hàu, vật cản và sắp xếp lại vùng nuôi hàu, vẹm, cá lồng cũng được thực hiện trong giai đoạn này.

Từ năm 2028-2030, thành phố dự kiến đẩy mạnh tái tạo nguồn lợi thủy sản, hình thành các tổ hợp tác và phát triển các tour du lịch sinh thái kết hợp ẩm thực tại khu vực đầm Lập An.

Mục tiêu xuyên suốt của kế hoạch là từng bước đưa việc khai thác, nuôi trồng thủy sản tại đầm Lập An vào nền nếp, giảm tác động đến môi trường, phục hồi nguồn lợi tự nhiên và tạo sinh kế ổn định cho người dân. Đến năm 2030, thành phố đặt mục tiêu có ít nhất 70% vùng nuôi được quản lý bằng GPS, 100% được quản lý trên cơ sở dữ liệu số và giám sát môi trường trực tuyến.