Phú Thọ: Tăng cường 'lá chắn' an toàn thực phẩm trong trường học

Những năm gần đây, cùng với sự phát triển của hệ thống giáo dục và nhu cầu gửi con học bán trú ngày càng tăng, bữa ăn học đường đã trở thành một phần quan trọng trong quá trình chăm sóc, giáo dục học sinh. Đối với nhiều gia đình, đặc biệt là những phụ huynh làm việc giờ hành chính hoặc công nhân tại các khu công nghiệp, việc con em được ăn nghỉ tại trường không chỉ giúp giảm áp lực đưa đón mà còn tạo điều kiện để học sinh được chăm sóc tốt hơn.

Tuy nhiên, đi cùng với sự phát triển của mô hình bán trú là những yêu cầu ngày càng cao đối với công tác bảo đảm an toàn thực phẩm (ATTP). Chỉ cần một sơ suất trong khâu lựa chọn nguyên liệu, chế biến, bảo quản hoặc vận chuyển thực phẩm cũng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của nhiều học sinh.

Thời gian qua, một số vụ ngộ độc thực phẩm xảy ra tại các trường học ở nhiều địa phương đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về những nguy cơ tiềm ẩn trong bữa ăn học đường. Điều này đòi hỏi các cấp, các ngành và các cơ sở giáo dục phải chủ động phòng ngừa, tăng cường giám sát, tuyệt đối không để xảy ra các sự cố đáng tiếc.

Chủ động từ chỉ đạo của tỉnh

Xác định công tác bảo đảm ATTP trong trường học là nhiệm vụ quan trọng liên quan trực tiếp đến sức khỏe và sự phát triển của thế hệ trẻ, UBND tỉnh Phú Thọ đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo nhằm tăng cường quản lý, kiểm tra và xử lý vi phạm trong lĩnh vực này.

Trong đó, tại Công văn số 3135/UBND-NC5 ngày 5/3/2026 về tăng cường đấu tranh, xử lý tội phạm và vi phạm pháp luật về ATTP; Công văn số 5288/UBND-KGVX5 ngày 3/4/2026 về tăng cường kiểm tra, bảo đảm ATTP tại các bếp ăn tập thể, bếp ăn trường học, UBND tỉnh Phú Thọ yêu cầu các địa phương, ngành chức năng và cơ sở giáo dục nâng cao trách nhiệm quản lý, đẩy mạnh công tác kiểm tra, hậu kiểm và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.

Các văn bản chỉ đạo đều nhấn mạnh yêu cầu phòng ngừa từ sớm, từ xa; kiểm soát chặt chẽ nguồn thực phẩm đầu vào, điều kiện chế biến, vận chuyển và lưu mẫu thức ăn. Đồng thời, tăng cường phối hợp giữa ngành giáo dục, y tế, chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng nhằm xây dựng môi trường học đường an toàn.

Không chỉ dừng lại ở kiểm tra định kỳ, nhiều địa phương đã tổ chức các đợt kiểm tra đột xuất đối với bếp ăn tập thể, cơ sở cung cấp suất ăn và các điểm kinh doanh thực phẩm quanh trường học nhằm kịp thời phát hiện, chấn chỉnh những tồn tại, hạn chế.

Kiểm soát chặt chẽ bữa ăn bán trú

Tại xã Phù Ninh, công tác bảo đảm ATTP học đường đang được triển khai tương đối đồng bộ. Toàn xã hiện có 17 trường học với 9.564 học sinh; trong đó có 12 trường mầm non và tiểu học tổ chức ăn bán trú cho 4.092 học sinh.

Mặc dù điều kiện cơ sở vật chất giữa các trường chưa đồng đều, song việc kiểm soát chất lượng bữa ăn luôn được các nhà trường đặc biệt quan tâm. Từ khâu lựa chọn nhà cung cấp, tiếp nhận nguyên liệu, chế biến đến tổ chức bữa ăn đều được thực hiện theo quy trình cụ thể.

Hiện nay, Trường Tiểu học Phù Ninh và Trường Tiểu học Phú Nham chưa có bếp ăn tập trung nên ký hợp đồng với Công ty TNHH Khánh Phương quốc tế tại khu 10, xã Phù Ninh để cung cấp suất ăn cho học sinh với mức giá 17 nghìn đồng/suất.

Tại Trường Tiểu học Phù Ninh vào giờ giao cơm trưa, những suất ăn được vận chuyển đến trường theo đúng thời gian quy định. Sau khi bàn giao, thức ăn được đặt trên giá inox sạch sẽ trước khi phân phát đến các lớp.

Năm học này, Trường Tiểu học Phù Ninh có 740 học sinh, trong đó khoảng 120 em đăng ký ăn bán trú. Dù cơ sở vật chất còn hạn chế, song nhà trường vẫn duy trì việc tổ chức ăn bán trú nhằm đáp ứng nhu cầu của phụ huynh.

Theo lãnh đạo nhà trường, bảo đảm ATTP luôn được đặt lên hàng đầu. Nhà trường đã thành lập Ban chăm sóc sức khỏe học sinh và Ban công tác bán trú để thực hiện kiểm tra, giám sát chất lượng các suất ăn hằng ngày: “Các suất ăn đều được kiểm tra cảm quan trước khi tiếp nhận. Nhà trường phối hợp với đơn vị cung cấp để giám sát chất lượng bữa ăn, đảm bảo học sinh được sử dụng thực phẩm an toàn”. Việc phân công trách nhiệm cụ thể cho từng bộ phận giúp công tác giám sát được thực hiện thường xuyên, hạn chế nguy cơ mất an toàn thực phẩm.

Không để thực phẩm bẩn xuất hiện quanh trường học

Bên cạnh bếp ăn bán trú, khu vực cổng trường cũng là nơi tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất ATTP. Các loại đồ ăn nhanh, nước giải khát, thực phẩm chế biến sẵn không rõ nguồn gốc vẫn có sức hấp dẫn đối với học sinh bởi giá rẻ, màu sắc bắt mắt và dễ tiếp cận.

Nhận thức rõ nguy cơ này, nhiều địa phương đã tăng cường kiểm tra, xử lý các trường hợp kinh doanh thực phẩm không bảo đảm an toàn quanh trường học.

Tại xã Lai Đồng, lực lượng chức năng đã tổ chức kiểm tra các điểm bán hàng ăn quanh trường học. Qua kiểm tra, cơ quan chức năng đã thu giữ và tiêu hủy 25kg thực phẩm ăn vặt, nước giải khát không rõ nguồn gốc xuất xứ.

Đáng chú ý, hoạt động xử lý vi phạm được gắn với công tác tuyên truyền, giáo dục. Việc tiêu hủy tang vật được thực hiện công khai với sự chứng kiến của học sinh, phụ huynh và người dân.

Thông qua hoạt động này, nhận thức của cộng đồng về lựa chọn thực phẩm an toàn từng bước được nâng lên, đồng thời giúp học sinh hiểu được tác hại của việc sử dụng thực phẩm không rõ nguồn gốc.

Thực tế cho thấy, bảo đảm ATTP học đường không chỉ là câu chuyện trong khu bếp mà còn liên quan đến toàn bộ môi trường thực phẩm xung quanh trường học.

Cần nhiều “lớp bảo vệ” cho bữa ăn học đường

Mặc dù công tác bảo đảm ATTP trong trường học trên địa bàn tỉnh đã đạt được nhiều kết quả tích cực, song vẫn còn những khó khăn, thách thức cần tiếp tục tháo gỡ.

Một số trường học chưa có bếp ăn đạt tiêu chuẩn một chiều; cơ sở vật chất còn thiếu đồng bộ; trang thiết bị bảo quản thực phẩm chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu. Việc giám sát các đơn vị cung cấp suất ăn ở một số nơi chưa được thực hiện thường xuyên.

Bên cạnh đó, công tác tập huấn kiến thức ATTP cho đội ngũ cấp dưỡng, người trực tiếp chế biến thực phẩm cần tiếp tục được duy trì. Đây là lực lượng trực tiếp quyết định chất lượng bữa ăn nên việc cập nhật kiến thức, quy trình và kỹ năng xử lý tình huống là hết sức cần thiết.

Nhiều ý kiến cũng cho rằng cần phát huy hơn nữa vai trò giám sát của phụ huynh học sinh. Việc công khai thực đơn, nguồn gốc thực phẩm, đơn vị cung cấp suất ăn sẽ giúp tạo sự đồng thuận và nâng cao tính minh bạch trong công tác tổ chức bữa ăn bán trú.

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang được đẩy mạnh, việc ứng dụng công nghệ vào quản lý ATTP cũng là hướng đi cần được quan tâm. Truy xuất nguồn gốc thực phẩm bằng mã QR, số hóa quy trình quản lý bếp ăn, lưu mẫu điện tử hay nhật ký chế biến trực tuyến có thể giúp nâng cao hiệu quả giám sát và giảm thiểu rủi ro.

Bảo đảm ATTP cho học sinh không chỉ là trách nhiệm của ngành giáo dục hay ngành y tế mà cần sự chung tay của toàn xã hội. Khi chính quyền địa phương, nhà trường, phụ huynh và các cơ quan chức năng cùng đồng hành, mỗi bữa ăn học đường sẽ được bảo vệ bằng nhiều “lớp lá chắn” an toàn.

Từ những chỉ đạo quyết liệt của tỉnh, sự vào cuộc trách nhiệm của các ngành chức năng và những giải pháp cụ thể từ cơ sở, công tác bảo đảm ATTP học đường trên địa bàn tỉnh đang có nhiều chuyển biến tích cực. Khi mỗi suất ăn được kiểm soát chặt chẽ từ nguồn nguyên liệu, khâu chế biến đến bàn ăn của học sinh, đó không chỉ là yêu cầu trong quản lý nhà nước mà còn là trách nhiệm, sự quan tâm và tình yêu thương của toàn xã hội đối với thế hệ tương lai.