Phú Thọ 'siết' quản lý hoạt động thu hồi khoáng sản, ngăn khai thác trái phép 'núp bóng' san gạt mặt bằng

Theo UBND tỉnh Phú Thọ, qua rà soát hồ sơ đăng ký thu hồi khoáng sản phát sinh trong quá trình san hạ mặt bằng, hạ cốt nền, một số trường hợp có quy mô, khối lượng lớn, cần được kiểm tra chặt chẽ về mục đích, sự cần thiết, hiện trạng sử dụng đất, phạm vi thu hồi và phương án sử dụng khoáng sản. Việc xác nhận đăng ký không đúng điều kiện, thẩm quyền có thể dẫn đến thất thoát tài nguyên, ảnh hưởng môi trường, an toàn công trình và an ninh, trật tự tại địa phương.

Để chấn chỉnh tình trạng này, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu Chủ tịch UBND các xã, phường thực hiện đúng thẩm quyền trong việc xác nhận đăng ký thu hồi khoáng sản nhóm III, nhóm IV. Đáng chú ý, đối với hoạt động cải tạo, xây dựng công trình trên đất ở, đất nông nghiệp, chỉ xem xét xác nhận đăng ký thu hồi khoáng sản khi việc san gạt, đào đắp bề mặt địa hình là yêu cầu bắt buộc để tạo mặt bằng xây dựng các hạng mục của chính công trình đó.

Phạm vi, diện tích, chiều sâu và khối lượng khoáng sản đề nghị thu hồi phải xuất phát từ nhu cầu thực tế, hợp lý của việc xây dựng công trình, phù hợp với mục đích sử dụng đất và các quy định về đất đai, xây dựng. Việc xác nhận đăng ký thu hồi khoáng sản không thay thế các thủ tục pháp lý liên quan. Chủ sử dụng đất phải hoàn thiện các thủ tục, nghĩa vụ về đất đai, xây dựng trước khi triển khai cải tạo, xây dựng công trình và thu hồi khoáng sản.

UBND tỉnh Phú Thọ cũng yêu cầu tăng cường thẩm định hồ sơ và kiểm tra thực địa trước khi xác nhận. Cơ quan chuyên môn cấp xã phải kiểm tra tọa độ, diện tích, đối chiếu hồ sơ với hiện trạng để làm rõ chủ thể sử dụng đất, ranh giới, mục đích sử dụng đất, quy mô công trình, sự cần thiết của việc san gạt cũng như khối lượng khoáng sản thực tế cần thu hồi.

Đặc biệt, hoạt động đào, đắp, hạ tải, san gạt địa hình không gắn với việc cải tạo hoặc xây dựng một công trình cụ thể sẽ không đủ căn cứ để xác định là hoạt động cải tạo, xây dựng công trình theo quy định; do đó không thuộc đối tượng được xem xét cấp giấy xác nhận đăng ký thu hồi khoáng sản. Trường hợp kết quả thẩm định không chứng minh được sự cần thiết phải san gạt, đào đắp hoặc không đủ cơ sở xác định phạm vi, cao độ, khối lượng thu hồi, cơ quan có thẩm quyền không xác nhận đăng ký và phải trả lời bằng văn bản, nêu rõ lý do.

Đối với hoạt động hạ tải, xử lý nguy cơ sạt lở, phòng, chống thiên tai, UBND tỉnh yêu cầu việc triển khai phải căn cứ hiện trạng, mức độ nguy hiểm, phạm vi ảnh hưởng và phương án xử lý theo quy định. Trường hợp hoạt động này không gắn với việc cải tạo, xây dựng công trình trên đất ở, đất nông nghiệp và không đáp ứng các điều kiện theo Luật Địa chất và Khoáng sản thì không áp dụng thủ tục xác nhận đăng ký thu hồi khoáng sản. Nếu phát sinh khoáng sản dư thừa, UBND xã, phường có trách nhiệm tập kết tại bãi thải, bãi chứa do địa phương quản lý.

Một nội dung khác được tỉnh yêu cầu thực hiện chặt chẽ là quản lý khoáng sản dôi dư tại các bãi thải, bãi chứa. Việc xử lý khối lượng khoáng sản này được thực hiện thông qua đấu giá hoặc cho phép sử dụng không qua đấu giá đối với các công trình, dự án thuộc trường hợp pháp luật quy định. Các đơn vị được phép sử dụng phải đúng công trình, dự án, khối lượng và mục đích đã được xác nhận; không tự ý vận chuyển, mua bán, sử dụng khi chưa hoàn thành thủ tục.

Trong công tác quản lý, UBND cấp xã chịu trách nhiệm trực tiếp về việc tiếp nhận, thẩm định, xác nhận đăng ký thu hồi khoáng sản đúng đối tượng, điều kiện và thẩm quyền; đồng thời tổ chức kiểm tra, giám sát hoạt động thu hồi, kiểm soát nguồn gốc khoáng sản vận chuyển ra khỏi khu vực đăng ký và kịp thời phát hiện, xử lý vi phạm.

Công an tỉnh Phú Thọ được giao chỉ đạo các đơn vị nghiệp vụ và công an cấp xã tăng cường nắm tình hình, kiểm tra, xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân lợi dụng hoạt động san hạ mặt bằng, hạ cốt nền, cải tạo đất, xử lý sạt lở để khai thác, vận chuyển, tập kết, mua bán khoáng sản trái phép. Cùng với đó, cơ quan thuế phối hợp với chính quyền địa phương đối chiếu khối lượng khoáng sản được xác nhận với khối lượng thực tế thu hồi, vận chuyển, sử dụng, tiêu thụ và việc thực hiện nghĩa vụ tài chính.

UBND tỉnh yêu cầu các sở, ban, ngành, địa phương nghiêm túc triển khai thực hiện, tăng cường phối hợp kiểm tra, giám sát, không để các thủ tục hành chính về thu hồi khoáng sản bị lợi dụng để hợp thức hóa hoạt động khai thác trái phép.