Phú Thọ: Lan tỏa chính sách nhân văn vì người khuyết tật
Những năm qua, cùng với việc triển khai đồng bộ các chính sách an sinh xã hội, tỉnh Phú Thọ luôn dành sự quan tâm đặc biệt đối với người khuyết tật (NKT), tạo điều kiện để họ được chăm sóc, học tập, lao động và tham gia các hoạt động xã hội một cách bình đẳng. Từ sự vào cuộc của các cấp, ngành, địa phương đến sự chung tay của cộng đồng đã góp phần giúp nhiều NKT vượt qua mặc cảm, vươn lên trong cuộc sống, từng bước hòa nhập và khẳng định giá trị bản thân.
Hiện nay, toàn tỉnh Phú Thọ có 148.565 đối tượng bảo trợ xã hội. Quán triệt và triển khai hiệu quả Chỉ thị số 39-CT/TW ngày 1/11/2019 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác người khuyết tật, các cấp, ngành trong tỉnh đã quan tâm thực hiện đồng bộ, toàn diện các chính sách trợ giúp người khuyết tật. Từ chăm sóc sức khỏe, giáo dục, đào tạo nghề, giải quyết việc làm đến hỗ trợ tiếp cận các công trình công cộng, đời sống vật chất và tinh thần của người khuyết tật ngày càng được cải thiện, góp phần xây dựng môi trường sống bình đẳng, nhân văn và không rào cản.

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, khoảng 85% NKT được tiếp cận các dịch vụ y tế dưới nhiều hình thức. Hiện nay, 100% trạm y tế cấp xã thực hiện lập hồ sơ quản lý và tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho NKT. Đặc biệt, NKT nặng và đặc biệt nặng đều được cấp thẻ bảo hiểm y tế với mức hỗ trợ 100%, giúp giảm đáng kể gánh nặng chi phí khám, chữa bệnh cho bản thân và gia đình.
Song song với đó, công tác sàng lọc, phát hiện sớm và can thiệp khuyết tật ở trẻ em được chú trọng triển khai. Khoảng 75% trẻ em từ sơ sinh đến 6 tuổi được sàng lọc, phát hiện và can thiệp kịp thời, góp phần nâng cao hiệu quả phục hồi chức năng và khả năng hòa nhập trong tương lai.
Lĩnh vực giáo dục tiếp tục ghi nhận nhiều kết quả tích cực khi khoảng 95% trẻ khuyết tật trong độ tuổi mầm non và phổ thông được tiếp cận học tập. Các cơ sở giáo dục thực hiện đầy đủ chính sách miễn, giảm học phí, hỗ trợ học tập và tạo điều kiện thuận lợi để học sinh khuyết tật học hòa nhập cùng bạn bè đồng trang lứa.
Không chỉ thực hiện tốt các chính sách chung, nhiều mô hình hỗ trợ NKT trên địa bàn tỉnh đã phát huy hiệu quả thiết thực. Trong đó, các trung tâm hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập dành cho trẻ khuyết tật đang trở thành điểm tựa quan trọng đối với nhiều gia đình.
Trung tâm hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập Hướng Dương tại xã Thanh Sơn là một trong những địa chỉ như vậy. Được thành lập từ năm 2021, trung tâm hiện hỗ trợ gần 40 trẻ em khuyết tật, chủ yếu là trẻ chậm nói và chậm phát triển.
Chị Trần Mỹ Lệ - Giám đốc Trung tâm chia sẻ: “Tùy theo mức độ khuyết tật, các con được học theo giờ hoặc học cả ngày. Với những trẻ gặp khó khăn về tương tác, vận động hay kỹ năng tự phục vụ, trung tâm xây dựng chương trình can thiệp chuyên sâu. Chúng tôi phân nhóm theo khả năng của từng trẻ để có phương pháp giáo dục phù hợp, giúp các con từng bước cải thiện kỹ năng và hòa nhập với môi trường xung quanh”.
Từ mô hình này, nhiều trẻ em khuyết tật đã có những tiến bộ rõ rệt về khả năng giao tiếp, vận động và nhận thức. Không chỉ hỗ trợ trẻ phát triển toàn diện, trung tâm còn góp phần giảm bớt áp lực cho gia đình và lan tỏa nhận thức đúng đắn về giáo dục hòa nhập trong cộng đồng.
Bên cạnh công tác chăm sóc và giáo dục, hoạt động dạy nghề, tạo việc làm cho NKT ngày càng được quan tâm. Giai đoạn 2020-2025, các trung tâm dịch vụ việc làm trên địa bàn tỉnh đã tư vấn, giới thiệu việc làm miễn phí cho hơn 69.000 lượt người, trong đó có khoảng 1.235 lượt NKT. Hơn 100 NKT được tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi với tổng kinh phí trên 3,3 tỷ đồng để phát triển sản xuất, kinh doanh, tạo sinh kế bền vững.
Các hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch dành cho NKT cũng được duy trì thường xuyên, góp phần nâng cao đời sống tinh thần, tăng cường sự tự tin và khả năng hòa nhập cộng đồng. Đặc biệt, tỉnh chú trọng ứng dụng công nghệ số trong quảng bá du lịch và cung cấp thông tin, giúp NKT dễ dàng tiếp cận các dịch vụ và tiện ích xã hội.
Cùng với đó, hệ thống hạ tầng kỹ thuật phục vụ NKT từng bước được cải thiện. Hiện nay, 100% công trình xây mới của các cơ quan nhà nước cơ bản đáp ứng yêu cầu tiếp cận đối với NKT; nhiều công trình giao thông, công cộng được bổ sung đường dốc, lối đi, khu vệ sinh phù hợp. Các đơn vị vận tải thực hiện chính sách miễn, giảm giá vé và bố trí chỗ ngồi ưu tiên, góp phần giảm bớt những rào cản trong quá trình đi lại và tham gia các hoạt động xã hội của NKT.
Phát huy vai trò cầu nối và tập hợp sức mạnh cộng đồng, Ủy ban MTTQ cùng các tổ chức thành viên trên địa bàn tỉnh thường xuyên đổi mới các phong trào thi đua, các cuộc vận động như “Ngày vì người nghèo”, “Chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát”, hỗ trợ sinh kế, tôn vinh những tấm gương NKT vượt khó vươn lên trong cuộc sống. Qua đó góp phần bảo đảm quyền lợi chính đáng, thúc đẩy sự bình đẳng và tạo điều kiện để NKT tham gia ngày càng sâu rộng vào các hoạt động của cộng đồng.
Những kết quả đạt được trong công tác chăm sóc, hỗ trợ NKT thời gian qua đã góp phần nâng cao nhận thức và trách nhiệm của toàn xã hội đối với nhóm đối tượng yếu thế. Đời sống vật chất, tinh thần của NKT ngày càng được cải thiện; nhiều rào cản về môi trường và xã hội từng bước được gỡ bỏ. Đây chính là nền tảng quan trọng để người khuyết tật có thêm cơ hội tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản, tự tin vươn lên, sống độc lập, hòa nhập và đóng góp tích cực cho sự phát triển của địa phương.