Phú Thọ có 9 xã đáp ứng tiêu chí, điều kiện thành lập phường

Phú Thọ có 9 xã đáp ứng tiêu chí, điều kiện thành lập phường
Quang cảnh Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Lâm Thao.

Phú Thọ có 9 xã đủ điều kiện thành lập phường, gồm Lâm Thao, Xuân Lãng, Thổ Tang, Lương Sơn, Tề Lỗ, Bình Nguyên, Vĩnh Tường, Bình Xuyên và Yên Lạc.

Theo Tờ trình số 9227/TTr-SNV ngày 8/10/2026 gửi UBND tỉnh Phú Thọ, Sở Nội vụ đã tổng hợp, rà soát các tiêu chuẩn, điều kiện thành lập phường đối với những xã nằm trong quy hoạch phát triển đô thị của tỉnh.

Trong số 57 xã thuộc diện rà soát, có 11 xã gửi báo cáo đề nghị thành lập phường. Qua thẩm định, Sở Nội vụ xác định 9 xã đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định tại thời điểm rà soát, gồm: Lâm Thao, Xuân Lãng, Thổ Tang, Lương Sơn, Tề Lỗ, Bình Nguyên, Vĩnh Tường, Bình Xuyên và Yên Lạc.

Trong đó, 8 xã được hình thành trên cơ sở sắp xếp các đơn vị hành chính có thị trấn trước đây. Riêng xã Tề Lỗ được hình thành từ việc sắp xếp các xã.

Theo Sở Nội vụ, việc thành lập 9 phường trên cơ sở giữ nguyên hiện trạng các xã nhằm phù hợp với quá trình đô thị hóa, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời đáp ứng định hướng phát triển không gian đô thị của tỉnh.

Quang cảnh Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Lâm Thao. Ảnh: Phương Anh

Các xã được đề xuất đều đáp ứng yêu cầu về quy mô dân số, diện tích tự nhiên, tỷ lệ dân số đô thị, vị trí và chức năng trong quy hoạch cùng các chỉ tiêu về cơ cấu, trình độ phát triển kinh tế - xã hội.

Đáng chú ý, xã Lương Sơn có quy mô dân số 58.648 người, diện tích tự nhiên 132,6 km², tỷ lệ dân số đô thị đạt 93,54%. Xã Xuân Lãng có 55.290 người, diện tích 29,91 km², tỷ lệ dân số đô thị đạt 62%.

Hai xã Tề Lỗ và Bình Xuyên có tỷ lệ dân số đô thị đạt 100%, theo số liệu đánh giá của Sở Nội vụ.

Theo Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15 ngày 24/12/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tiêu chuẩn đơn vị hành chính, phường phải đáp ứng các yêu cầu cơ bản như quy mô dân số từ 21.000 người trở lên, diện tích tự nhiên từ 5,5 km² trở lên và tỷ lệ dân số đô thị đạt tối thiểu 50%.

Bên cạnh đó, địa phương phải đáp ứng các tiêu chuẩn về vị trí, chức năng trong quy hoạch, cơ cấu kinh tế, thu chi ngân sách, tỷ lệ lao động phi nông nghiệp, thu nhập bình quân đầu người và tỷ lệ hộ nghèo.

Cũng theo tờ trình, hai xã Thanh Sơn và Tam Hồng chưa đáp ứng đầy đủ điều kiện thành lập phường.

Cụ thể, xã Thanh Sơn chưa đạt tiêu chuẩn về thu nhập bình quân đầu người trong ba năm gần nhất. Thu nhập bình quân của xã năm 2023 đạt 50,604 triệu đồng/người, năm 2024 đạt 52,5 triệu đồng/người, thấp hơn mức bình quân tương ứng của tỉnh Phú Thọ.

Đối với xã Tam Hồng, tỷ lệ dân số đô thị đạt 42,13%, chưa đáp ứng mức tối thiểu 50% theo quy định.

Ngoài 9 xã đáp ứng đầy đủ điều kiện, kết quả rà soát còn xác định 48 xã chưa hoàn thiện các tiêu chí thành lập phường. Trong đó, 18 xã đã đạt 4/5 nhóm tiêu chí, 28 xã đạt 3/5 nhóm tiêu chí và 2 xã đạt 2/5 nhóm tiêu chí.

Trên cơ sở kết quả rà soát, Sở Nội vụ đề nghị UBND tỉnh báo cáo Đảng ủy UBND tỉnh để trình Thường trực Tỉnh ủy, Ban Thường vụ Tỉnh ủy xem xét, cho chủ trương thành lập phường đối với 9 xã đủ điều kiện.

Sau khi có ý kiến chỉ đạo của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, UBND tỉnh sẽ chỉ đạo các địa phương triển khai quy trình xây dựng đề án thành lập phường, phối hợp với các sở, ngành liên quan hoàn thiện hồ sơ, trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Đối với 46 xã còn thiếu một hoặc hai nhóm tiêu chí, Sở Nội vụ đề xuất xây dựng kế hoạch, giải pháp trung và dài hạn nhằm từng bước đáp ứng yêu cầu thành lập phường.

Theo tờ trình, tỷ lệ đô thị hóa của tỉnh Phú Thọ đạt 29,15%. Tỉnh đặt mục tiêu nâng tỷ lệ này lên khoảng 35 - 40% vào năm 2030, tạo nền tảng thực hiện định hướng trở thành thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2050.

Xuân Hồng