Phú Thọ: Chăm lo đồng bào dân tộc thiểu số - từ chính sách đến cuộc sống

Toàn tỉnh hiện có 1.195 thôn vùng đồng bào DTTS và miền núi, trong đó 487 thôn đặc biệt khó khăn. Sau sắp xếp đơn vị hành chính, không gian phát triển được mở rộng, tạo thêm những điều kiện thuận lợi nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn trong tổ chức thực hiện công tác dân tộc, nhất là tại những địa bàn còn nhiều khó khăn.

Với quan điểm lấy người dân làm trung tâm, Phú Thọ xác định chăm lo cho vùng đồng bào DTTS và miền núi không chỉ là hỗ trợ trước mắt mà quan trọng hơn là tạo điều kiện để người dân có sinh kế, tiếp cận tốt hơn các dịch vụ xã hội cơ bản và từng bước chủ động vươn lên. Nguồn lực vì thế được tập trung vào những nhu cầu thiết yếu như đất đai, giáo dục, giảm nghèo, phát triển sản xuất, hạ tầng và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Một chính sách chỉ thực sự phát huy giá trị khi đáp ứng đúng nhu cầu và được người dân thụ hưởng. Từ yêu cầu đó, sau sắp xếp đơn vị hành chính, tỉnh đã từng bước hoàn thiện các cơ chế, chính sách dành cho vùng đồng bào DTTS và miền núi.

Ngày 25/11/2025, HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết số 46/2025/NQ-HĐND quy định chính sách hỗ trợ đất đai đối với đồng bào DTTS sinh sống trên địa bàn tỉnh. Chính sách hướng đến cộng đồng dân cư DTTS chưa có đất sinh hoạt cộng đồng theo quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; người DTTS thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo tại vùng DTTS và miền núi chưa được giao đất, cho thuê đất hoặc còn thiếu đất so với hạn mức.

Việc tập trung giải quyết những nhu cầu thiết yếu về đất ở, đất sản xuất, đất sinh hoạt cộng đồng không chỉ giúp người dân ổn định cuộc sống mà còn tạo điều kiện phát triển sinh kế lâu dài.Cùng với đất đai, giáo dục được xác định là giải pháp căn cơ để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực vùng đồng bào DTTS. Ngày 8/5/2026, HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết số 05/2026/NQ-HĐND về kinh phí hỗ trợ dạy và học tiếng Việt cho trẻ em DTTS trước khi vào lớp một.

Theo chính sách này, giáo viên trực tiếp giảng dạy được hỗ trợ 110 nghìn đồng/tiết; mỗi trẻ được hỗ trợ 350 nghìn đồng để cơ sở giáo dục mua đồ dùng học tập, tài liệu phục vụ việc học tiếng Việt. Qua đó, trẻ em DTTS, nhất là ở những địa bàn đặc biệt khó khăn, có thêm điều kiện làm quen, củng cố tiếng Việt trước khi bước vào lớp một, giảm những bất lợi về ngôn ngữ và nâng cao khả năng tiếp cận giáo dục.

Nguồn lực dành cho vùng đồng bào DTTS tiếp tục được xác lập cho giai đoạn dài hơn. Ngày 30/6/2026, HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết số 18/2026/NQ-HĐND quy định nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ ngân sách thực hiện 3 chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026-2030, trong đó có Chương trình phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi.

Từ chính sách đất đai, giáo dục đến phân bổ nguồn lực đầu tư, mục tiêu xuyên suốt là từng bước thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng, tạo thêm cơ hội để đồng bào phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống.

Cùng với nguồn lực và chính sách, hiệu quả công tác dân tộc còn phụ thuộc rất lớn vào việc tạo sự đồng thuận trong cộng đồng. Ở các bản làng, người có uy tín (NCUT), già làng, trưởng bản và những cá nhân tiêu biểu chính là những “cầu nối” gần dân, hiểu dân, góp phần đưa chủ trương, chính sách đến từng gia đình.

Phú Thọ hiện có 2.141 NCUT trong đồng bào DTTS. Đây là lực lượng có vai trò quan trọng trong tuyên truyền, vận động Nhân dân chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; đồng thời phản ánh tâm tư, nguyện vọng chính đáng của đồng bào tới cấp ủy, chính quyền.

Từ đầu năm 2026 đến nay, tỉnh đã tổ chức 4 đoàn công tác thăm hỏi, chúc Tết, tặng quà 235 NCUT tại 8 xã; kịp thời thăm hỏi, động viên các gia đình khi NCUT hoặc thân nhân qua đời.

Công tác bồi dưỡng, trao đổi kinh nghiệm cũng được chú trọng. Ba đoàn với 210 đại biểu NCUT đã được tổ chức đi học tập, gặp mặt, tọa đàm, trao đổi kinh nghiệm tại nhiều địa phương trong cả nước. Phú Thọ cũng đón đoàn NCUT tỉnh Cao Bằng đến giao lưu, trao đổi kinh nghiệm. Riêng kinh phí thực hiện công tác chăm lo đội ngũ NCUT trong 6 tháng đầu năm 2026 đạt gần 1 tỷ đồng.

Cuối tháng 9, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh tổ chức Hội nghị biểu dương chức sắc, chức việc tôn giáo và NCUT trong đồng bào DTTS năm 2026, tiếp tục khẳng định vai trò của những cá nhân tiêu biểu trong xây dựng khối đại đoàn kết ở cơ sở.

Đáng chú ý, toàn tỉnh hiện có 83 NCUT được Nhân dân tín nhiệm bầu tham gia HĐND các cấp. Cùng với đó là hàng nghìn cá nhân tiêu biểu tham gia, đóng góp tích cực vào hoạt động của MTTQ và các tổ chức ở cơ sở.

Bằng tiếng nói có sức thuyết phục trong cộng đồng, đội ngũ NCUT đã tích cực vận động người dân phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững, xây dựng nông thôn mới, bảo vệ môi trường, giữ gìn bản sắc văn hóa, bảo đảm an ninh, trật tự. Nhiều tâm tư, nguyện vọng của đồng bào được phản ánh kịp thời; những vấn đề phát sinh từ cơ sở được phối hợp tháo gỡ, góp phần hạn chế điểm nóng và giữ vững ổn định địa bàn.

Từ những nghị quyết về đất đai, giáo dục, phân bổ nguồn lực đến sự tận tâm của những người có uy tín ở từng bản làng, chính sách dân tộc ở Phú Thọ đang được cụ thể hóa bằng những việc làm gắn trực tiếp với đời sống người dân.

Chăm lo cho đồng bào DTTS vì thế không chỉ là đầu tư nguồn lực cho những địa bàn còn khó khăn, mà còn là tạo cơ hội để mỗi người dân phát huy nội lực, chủ động vươn lên. Khi chính sách sát với thực tiễn, nguồn lực đến đúng nơi, đúng đối tượng và người dân thực sự tham gia vào quá trình phát triển, đó cũng là nền tảng để vùng đồng bào DTTS và miền núi phát triển bền vững, cùng đóng góp vào sự phát triển chung của tỉnh Phú Thọ.