Phỏng vấn Giám đốc thiết kế tập đoàn Nam Kinh Li chih Fu

 Li chih Fu là một trong những nhà thiết kế ôtô nổi tiếng nhất của Trung Quốc. Bên cạnh công việc là nhà tư vấn cho phòng thử nghiệm ôtô Xiang ông còn là giám đốc thiết kế của tập đoàn ôtô Nam Kinh và đồng thời cũng là nhân vật chủ chốt trong cuộc cách mạng phong cách của thương hiệu MG của Anh. Ông là người tiên phong trong quảng bá các thiết kế của Trung Quốc và sắp tới đây ông sẽ cùng tham gia tổ chức hội nghị Thiết kế ôtô Trung Quốc năm 2008 vào tháng 7 do tạp chí Car Design News tài trợ.

Ông Fu là người gốc Đài, ông vốn được đào tạo trở thành là một nhà thiết kế sản phẩm, sau đó ông du học tại trường Art Center College of Design tại California và tốt nghiệp năm 1990. Sau 15 năm lập nghiệp ở California, vào năm 2003 ông chuyển đến Thượng Hải, tập trung vào nghiên cứu các thiết kế của rất nhiều những nhà chế tạo ô tô của Trung Quốc và thế giới. Những bản thiết kế ôtô của ông đã là cơ sở cho hàng loạt những sản phấm từ những ôtô tải hạng nhẹ đến những chiếc xe hai chỗ mui trần dáng thể thao ra đời. Những đóng góp thiết kế chủ chốt của ông trong suốt thời gian ông xây dựng sự nghiệp tại phòng trưng bày CALTY của Toyota được xem như những thiết kế hàng đầu của các dòng xe Toyota.

Phóng viên (PV): Xin ông cho biết thị trường ô tô Trung Quốc khác gì so với thị trường ô tô Mỹ?

Phòng trưng bày CALTY chỉ tập trung vào thị trường Bắc Mỹ nên kiến thức của tôi về thị Trường Mỹ là rất hạn chế. Sau khi tôi quay lại Trung Quốc toi bắt đầu hướng sự chú ý đến ô tô của Châu Âu nhiều hơn. Nhưng con người và các điều kiện ở Trung Quốc là độc nhất, có điều nó đang ngày càng tiến gần hơn với Mỹ.

PV: Về vẻ thẩm mỹ và kích thước của ô tô thì sao?

Cả hai, hiện tại thì nó chịu ảnh hưởng nhiều bởi phong cách của Châu Âu. Khi dòng Volkswagen đến chinh phục thị trường TQ từ rất sớm (với 2 loại  xe chính là Santana và Jetta) nó đã tạo ra những quan niệm của người TQ về ô tô bất luận là nó có phù hợp hay không. Sau đó xe Audi cũng vào chinh phục với những dòng xe đắt tiền như A6. Và Lúc đó người TQ lại nói: Bây giờ mới đích thật là một cái ô tô”. Trong tương lai nó sẽ vẫn còn ảnh hưởng nặng nề đến quan niệm của mọi người.

PV: Người TQ có ngôn ngữ hình ảnh riêng trong thiết kế xe không?

Có chứ, tôi gọi nó là sự khác nhau đó là sự khác nhau giữa thợ săn và nông dân. Với phương Tây thì tính năng thể thao và động lực học của chiếc xe mang mãnh lực của một con ngựa, năng động và khỏe khoắn. Vào thời trung cổ, Người phương Tây sống du mục. Mối liên hệ giữa một người với con ngựa của mình là một mối quan hệ đặc biệt: Con ngựa là người bạn đồng hành trong những chuyến đi săn - một người bạn nhanh nhẹn và khỏe mạnh, vững chãi trên từng đôi chân. Ở Trung Quốc, dân không sống du mục. Họ làm nông từ rất sớm và đất ruộng là cơ nghiệp của họ. Họ sống định cư và gặt hái những gì họ gieo trồng. Đó là cuộc sống mạng tính ổn định, nông nhàn.

PV: Vậy ông có thể đưa ra một ví dụ cụ thể không?

Ví dụ như chiếc Camry mới. Nó rất tuyệt, có dáng dấp đích thị là của một “điền chủ giầu có” và làm ta liên tưởng đến rất nhiều đàn ông TQ. Một vành ngang thêm một chút trang trọng, phần mũi hơi hất lê, hai bên không thô cứng quá và trang trí xe chỉ rất nhẹ nhàng.

Tôi vẫn còn nhớ ở ACCD tôi đã hỏi giáo sư của tôi (huyền thoại Hary Bradley) tại sao một chiếc xe lại phải trông thật năng động. Ông ấy bối rối, chưa ai từng hỏi câu này trước đây. Và ông trả lời: nó sinh ra là để chuyển động.

PV: Khi ông làm việc tại tập đoàn Nam Kinh, ông nghiên cứu về thị hiếu trong tương lai của khách hàng như thế nào?

Với một thị trường bình thường thì việc đó không khó lắm nhưng Trung Quốc lại phát triển quá nhanh. Và tôi đã quyết tâm biến nó thành chuyên môn của tôi. Trung Quốc có 3 thị trường chính, hai khu dân cư chính. Thứ nhất là các thành phố lớn – Thượng Hải Bắc Kinh và các thành phố duyên hải, thứ 2 là vùng nông thôn mới, vùng trung tâm của Trung Quốc và thứ 3 là khu vực các tỉnh miền núi. Đây là 3 thị trường hoàn toàn khác biệt về con người, môi trường và kinh tế cũng như điều kiện cho các loại phương tiện giao thông hoạt động. Thị hiếu của những người dân ở các thành phố lớn thì gần giống như ở các nước phát triển. Như Thượng Hải, thường được so sánh với Paris: giống đến 80% chỉ còn 20 % là khác thôi.

Còn thị trường nông thôn thì thú vị hơn nhiều. Xét về lâu về dài nó có thể giống như ở Mỹ vì có mội trường rất gần nhau. Những khu vực này tiếp bước những thành phố chính và nền kinh tế phát triển rất mau lẹ. Hiện tại đây là một khu vực đang bùng nổ. Mật độ dân cư ở đây thì không cao và tôi nghĩ là hoàn toàn có thể phát triển một nền văn hóa xe tải hạng nhẹ. Bây giờ thì chưa được nhưng có thể là trong 5 năm nữa. Xe SUV ở những khu sầm uất thì chỉ là một cái nhìn còn ở những khu vực này thì nó sẽ có đúng vị thế của nó.

Còn ở khu vực thứ 3, vùng hoang mạc, nền kinh tế phát triển chậm hơn tuy nhiên nó sẽ đi lên dần dần. Do hiện tại chỉ có quan chức mới dùng xe chứ hộ gia đình thì chưa.

PV: Hướng đi trong những thiết kế của ông hiện tại là gì?

Tôi là một người hướng đến những ý tưởng chung. Tôi hướng dẫn các nhân viên phác thảo của tôi. Bạn cần một cái bảng chỉ cho bạn các tiến trình nhưng bạn phải chỉ ra được những yếu tố ảnh hưởng như sinh học, khoa học hay bất kỳ điều gì. Bạn phải tìm ra điều gì đó thực sự mới lạ làm nên câu chuyện của bạn. Khung cấu thành là cái quan trọng nhất vì tôi sẽ nhìn thấy nó.

PV: Làm cho các công ty nhà nước thì khác gì so với làm ở Toyota?

Nhân viên của chính phủ TQ phải không màng đến lợi ích bản thân. Tôi nghĩ đôi khi có sự hiểu lầm nhưng chúng tôi luôn muốn tạo ra một sức sáng tạo cho toàn đất nước. Tôi là một người làm thuê cho chính phủ nhưng là một chuyên gia thiết kế ô tô không chỉ làm việc cho công ty của mình. Tôi rất thích điều đó. 5 công ty ô tô lớn giống như anh em.Họ luôn giúp đỡ lẫn nhau. Điều này khác hắn với Phương Tây.

PV: Theo ý kiến của ông, một bản thiết kế ôtô tốt là thế nào?

Đây là một câu hỏi khó. Có lẽ là khi cái đẹp và nhu cầu của con người sẽ gặp nhau tại một điểm. Tôi nghĩ đấy là kết luận của tôi.

Li-Chi Fu sẽ phát biểu tại Hội Nghị Thiết kế Ôtô Trung Quốc diễn ra từ ngày 14 -18 tháng 7 năm 2008.

• Hoàng Tuấn (Theo Cardesignnews)