Phòng tránh bệnh gan vào mùa thu theo quan niệm dưỡng sinh của cổ nhân

(PLVN) - Gan là cơ quan vô cùng quan trọng trong cơ thể, vào mùa thu gan lại dễ bị tổn thương và tái phát bệnh nhất. Do đó việc bảo vệ chức năng gan trong mùa thu rất được coi trọng trong phương pháp dưỡng sinh của cổ nhân.
Phòng tránh bệnh gan vào mùa thu theo quan niệm dưỡng sinh của cổ nhân

Nhà máy gia công trong cơ thể

Gan trong y học được coi là cái kho trữ máu huyết của con người, có ngũ hành thuộc mộc tạo ra dịch mật, liên quan đến gân cốt và tứ chi. Nếu gan quá vượng hoặc quá suy yếu đều dễ gây ra các bệnh về gan, mật, đầu, cổ, tứ chi, khớp, gân, mắt và thần kinh. Nếu gan yếu cũng đồng nghĩa với việc khiến các cơ quan phía sau yếu đi. 

Gan cũng là cơ quan chuyển hóa và giải độc quan trọng nhất trong cơ thể. Khi các loại vật chất hấp thu qua đường ruột, bao gồm cả dinh dưỡng lẫn độc tố sẽ thông qua huyết quản đường ruột đi vào cơ thể, sau đó chuyển tới gan để tiến hành phân giải, tổ hợp và giải độc. 

Vì vậy gan là cơ quan duy nhất không thông tới thần kinh, do đó dù gan phải làm việc mệt mỏi đến đâu chúng ta cũng không cảm thấy đau đớn, cũng là cơ quan dễ bị chúng ta bỏ qua nhất. Và đó cũng là nguyên nhân khiến khi phát hiện gan bị bệnh tật, ung thư thì thường đã ở giai đoạn cuối. Gan giống như một nhà máy gia công lớn của con người, bởi nó quản lý việc giải độc, chuyển hóa đạm, chất béo, đường trong cơ thể, nó cũng là nơi dễ bị ô nhiễm nhất.

Phòng tránh bệnh gan vào mùa thu theo quan niệm dưỡng sinh của cổ nhân ảnh 1
 Gan đóng vai trò quan trọng trong việc vận hành cơ thể 

Gan không chỉ có chức năng trữ máu huyết mà nó còn điều tiết sự vận hành khí huyết, phân phối huyết dịch đi khắp cơ thể. Ví dụ, khi con người vận động, gan sẽ đưa huyết dịch phân phối tới tứ chi. Khi cơ quan giải độc của cơ thể gặp vấn đề, con người sẽ xuất hiện một số tình trạng như mệt mỏi, buồn bực, chán nản, ưu phiền. Mắt khô, miệng khô đắng, đau nửa đầu. Tóc thường xuyên nhiều dầu, đi ngoài nhầy. Mỡ thành bụng phát triển, dễ cáu giận, mất ngủ, hay mơ. Trước ngực và bụng có mụn đỏ. Móng tay có vết dọc, hai má có vết nám màu lá gan, vấn đề phụ khoa.

Bảo vệ chức năng gan

Vào mùa thu là lúc gan dễ bị tổn thương nhất. Do mùa thu khí hậu chuyển từ nóng sang lạnh, hoạt động sinh lý cơ thể cũng chuyển từ hoạt động hướng ngoại vào trong, khí hậu khô, thời tiết thay đổi thất thường, nhiệt độ giữa ngày và đêm chênh lệch lớn. Theo lý luận Đông y dựa vào sự sinh khắc ngũ hành thì mùa thu cùng với phổi thuộc hành kim, gan thuộc hành mộc. Mùa thu phổi vượng khiến gan khí suy yếu nên mùa thu bệnh gan dễ tái phát nhất, đặc biệt là bệnh viêm gan B và sơ gan thậm chí là hôn mê gan. Vì vậy, đây cũng là thời điểm mà gan cần được bảo vệ một cách tốt nhất.

Trước hết cần phải uống nhiều nước, tăng cường sự tuần hoàn máu nhằm thúc đẩy sự bài tiết của cơ thể. Gan là cơ quan giải độc, tất cả các độc tố đều thông qua gan để thải ra ngoài cơ thể. Và quá trình này cần một lượng nước lớn, nếu nước không đủ sẽ khiến độc tố không bị làm loãng, khó trục xuất ra ngoài, áp lực sẽ đè nặng lên gan. Do đó, uống nhiều nước có thể gia tăng tốc độ tiêu hóa, hấp thụ dưỡng chất và trục xuất chất thải ra ngoài, từ đó giảm chất chuyển hóa và độc tố gây tổn hại gan. 

Ngoài nguyên nhân thời tiết thì việc ăn uống không hợp lý cũng dễ khiến bệnh gan trong mùa thu dễ phát sinh. Đó là do trong mùa hè nóng bức trước đó, con người thích ăn uống đồ lạnh khiến chức năng dạ dày, lá lách bị suy yếu đi, gan cũng vì vậy mà phải chịu áp lực lớn hơn. Thời tiết mát mẻ khiến lượng ăn và cảm giác thèm ăn tăng, nếu lại đột ngột ăn một lượng quá nhiều hoặc quá bổ dưỡng sẽ làm tăng áp lực gan, dạ dày, lá lách lên rất lớn. Đặc biệt là với những người ở các thành phố lớn, công việc bàn giấy nhiều, vận động ít. Nếu ăn nhiều thịt có hàm lượng đạm, chất béo cao như thịt dê, thịt chó hoặc đồ cay nóng thì rất dễ dẫn đến tình trạng đường trong máu tích tụ ở gan gây ra bệnh. 

Do gan thuộc hành mộc, chủ ở màu xanh, thực phẩm màu xanh đi đi vào gan kinh, vì vậy nên ăn nhiều thực vật, rau củ quả màu xanh như cải bó xôi, dưa chuột, bí xanh, đậu xanh. Các thực phẩm này có tác dụng làm cân bằng âm dương, chống táo, mát gan dưỡng huyết. Ngoài ra, do nguyên lý vị chua đi vào gan nên trong bữa ăn hàng ngày có thể thêm một chút vị chua, vừa có lợi cho gan lại có thể phòng cảm.

Phòng tránh bệnh gan vào mùa thu theo quan niệm dưỡng sinh của cổ nhân ảnh 2
 Uống nước là một trong những cách đơn giản nhất để bảo vệ gan

Đồng thời ăn thêm một chút các vị thuốc rất sẵn có như đảng sâm, sơn dược, ý nhân. Các vị thuốc này có tác dụng bảo vệ chức năng tiêu hóa của dạ dày lá lách, lợi cho khí huyết lưu thông để điều dưỡng gan. Hoặc dùng một số vị có tác dụng làm khỏe, lưu thông gan như sơn trà, trần bì, bạch truật, giảo cổ lam, đặc biệt là những người phải thường xuyên uống rượu tiếp khách, thường xuyên xử dụng có tác dụng bảo vệ gan rất tốt.

Theo quan niệm Đông y, thời điểm từ 11h đêm đến 3h sáng hôm sau là lúc máu chảy tới gan, mật. Vì vậy cần phải đưa cơ thể vào trạng thái nghỉ ngơi hoàn toàn, nếu không chức năng phục hồi của gan sẽ gặp vấn đề, khó hồi phục thể lực, khả năng tư duy chậm chạp. Lúc này nếu giấc ngủ không tốt cũng gây gan hỏa bốc lên. Do đó, muốn bảo vệ gan tốt cần phải ngủ sớm.

Gan tạng còn được coi là cái kho cất giữ Vitamin, khi gan bị tổn thương, khả năng cất giữ cũng giảm xuống. Trong đó Vitamin A có tác dụng bảo vệ gan, ức chế và chống tăng sinh tế bào ung thư, giúp hồi phục chức năng các tổ chức, giúp người bệnh ung thư hóa trị giảm tỉ lệ tái phát. Vì vậy mỗi ngày ăn một củ cà rốt, 65g gan gà, 200g cá ngừ hoặc một ly sữa là đủ lượng Vitamin A cần thiết. Hoặc có thể dùng lượng Vitamin A mỗi ngày theo chỉ dẫn của bác sĩ.

Với những người mắc bệnh gan mãn tính nên khống chế lượng đạm đưa vào. Bởi lượng đạm đưa vào cơ thể quá nhiều sẽ làm tăng sinh a-mô-ni-ắc và các độc tố có chứa a-mô-ni-ắc, dễ khiến bệnh nhân tinh thần lú lẫn hoặc rơi vào trạng thái hôn mê. Những người bình thường cần lượng đạm từ 80-100g/ngày, nhưng với người bệnh gan mãn tính nên giảm đi một nửa. Nên ăn nhiều cá, thịt gà, sữa, đậu tương, tránh ăn thịt lợn, thịt dê.

Tinh thần nên thoải mái, tránh ức chế căng thẳng. Khi áp lực tinh thần tăng cao, sẽ khiến lưu lượng máu đưa vào gan giảm đi, gây ảnh hưởng tới khả năng chuyển hóa chất của gan giảm. Ngược lại, khi cơ thể thoải mái, lưu lượng máu đưa vào gan tăng. Nên ngâm cơ thể trong nước ấm, tập yoga hoặc uống nước trà thảo mộc để giảm áp lực tâm lý.

Thông thường nên đi ngủ sau khi ăn 3 tiếng là tốt nhất, nếu thường xuyên ăn đêm, uống rượu xong rồi đi ngủ sẽ khiến gan vẫn phải làm việc mà không được nghỉ ngơi, áp lực lớn khiến chức năng thải độc của gan bị ảnh hưởng. Nếu thấy đói thì chỉ nên ăn nhẹ hoặc uống một ly sữa để giảm áp lực cho gan xuống mức thấp nhất.

Tránh hoạt động quá sức, tuy vận động rất tốt cho cơ thể, nhưng nếu quá sức thì lại sản sinh ra những vật chất có hại khiến gan phải tiến hành giải độc gây áp lực lớn. Vì vậy hàng ngày nên đi bộ, bơi lội là tốt nhất, vì nó có tác động tích cực giúp mỡ tích tụ trong gan được đốt cháy, chống gan nhiễm mỡ.

Phòng tránh bệnh gan vào mùa thu theo quan niệm dưỡng sinh của cổ nhân ảnh 3
 Dưỡng sinh sẽ giúp bảo vệ gan hiệu quả

Không nên uống thuốc một cách tùy tiện, bao gồm cả thuốc giảm béo. Thuốc sau khi được đưa vào cơ thể, ruột hấp thụ vận chuyển tới gan, tại đây gan phân giải thành các vật chất khác nhau sau đó thải ra ngoài cơ thể. Nếu khi bị ốm thì nên uống thuốc theo chỉ định, tránh tình trạng dùng thuốc bừa bãi gây áp lực cho gan.

Cổ nhân thường nói dưỡng sinh quý ở chỗ là dưỡng tinh thần, gạt bỏ tạp niệm, vì vậy hàng ngày nhắm mắt đưa cơ thể về trạng thái nghỉ ngơi là phương pháp rất tốt. Để dưỡng gan thì sau khi ăn cơm xong nên nhắm mắt tĩnh dưỡng khoảng 20 phút, có tác dụng bảo vệ gan, tiêu thực, điều hòa âm dương, trừ táo. Do sau khi ăn cơm, máu trong cơ thể tập trung vào đường tiêu hóa, nếu lúc này đi lại, vận động sẽ có một phần máu chạy tới chân tay, lượng máu cung cấp cho gan lúc này bị thiếu hụt, ảnh hưởng tới việc chuyển hóa chất.

Vì vậy, nhắm mắt tĩnh dưỡng trong khoảng 10-30 phút sẽ góp phần đưa máu tới gan nhiều hơn, lượng dưỡng khí và dinh dưỡng cung cấp cho gan cũng nhiều hơn. Đặc biệt là những người bị bệnh gan hoặc gan yếu, mất ngủ, hay buồn bực thực hiện bài tập này sẽ có tác dụng cải thiện rất tốt.

Dự Minh
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Hà Nội chuyện cũ, chuyện mới (Kỳ 7): Chuyện của người “Phố Cổ”!

Hà Nội chuyện cũ, chuyện mới (Kỳ 7): Chuyện của người “Phố Cổ”!
(PLVN) -  Những ai ở Hà Nội mà có nhà “phố cổ” hãnh diện lắm! Nhà ở phố cổ mà là phố bắt đầu từ chữ “Hàng” thì “oai” hơn! Nhưng nếu có nhà ở Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Đường thì sự hãnh diện phải tăng gấp đôi, gấp ba! Mà lại nhà mặt phố ở các phố này thì sự hãnh diện còn tăng gấp nhiều lần nữa!

Theo chân du khách đi tìm khu nghỉ dưỡng Top 1 phố núi Sa Pa

Theo chân du khách đi tìm khu nghỉ dưỡng Top 1 phố núi Sa Pa
(PLVN) -  Nét đẹp mộc mạc , ban sơ, mê đắm du khách của vùng đất Sa Pa được bao trọn trong tầm view từ khu nghỉ dưỡng Sapa Jade Hill - điểm đến mà bất cứ du khách nào cũng phải lựa chọn khi đặt chân tới thành phố trong sương mù này .

BIM Group đồng hành cùng tổ chức Newborns Vietnam

Lễ ký kết giữa đại diện Newborns Vietnam – bà Suzanna Lubran và đại diện BIM Group – Bà Vũ Thanh Thủy - Giám đốc Marketing và Truyền thông đã diễn ra với sự chứng kiến của Đại sứ Anh quốc Gareth Ward, Phó GĐ BV Nhi và đại diện các viện Saint Paul, Phụ Sản Hà Nội, Hồng Ngọc và Chuyên gia y tế đến từ Anh Quốc.
(PLVN) -  Tối 22/6, Tập đoàn BIM Group và tổ chức Newborns Vietnam đã thực hiện lễ ký kết hợp tác tài trợ Chương trình Hồi sức sơ sinh tại phòng sinh NLS trước sự chứng kiến của Đại sứ Anh quốc tại Việt Nam và Bệnh viện Nhi Trung ương.

“Bật mí” chiến lược làm nên thành công của Acecook Việt Nam

“Bật mí” chiến lược làm nên thành công của Acecook Việt Nam
(PLVN) - Nhắc đến Acecook là nhắc đến một doanh nghiệp Nhật đã thành công trong việc định hình khẩu vị ăn mì của người Việt qua hương vị tôm chua cay. Đến nay, Acecook trở thành thương hiệu được tin dùng trong gần 30 năm hoạt động sản xuất, kinh doanh và luôn là đơn vị dẫn đầu thị trường mì ăn liền tại Việt Nam.

Ly kỳ truyền thuyết về bà thứ phi Phi Yến và hoàng tử Cải ở Côn Đảo

Ly kỳ truyền thuyết về bà thứ phi Phi Yến và hoàng tử Cải ở Côn Đảo
PLVN- Hàng trăm năm qua, người dân Côn Đảo (Bà Rịa – Vũng Tàu) vẫn lưu truyền truyền thuyết về bà Phi Yến và hoàng tử Cải, gắn liền 2 di tích miếu Bà An Hải và miếu Cậu. Họ cho rằng đó chính là nguồn gốc của câu ca dao “Gió đưa cây cải về trời, rau răm ở lại chịu lời đắng cay”. Truyền thuyết dân gian này dù tương phản với thực tế lịch sử nhưng điều thú vị là nó vẫn sống mãi theo thời gian.

Báo chí – Nhịp cầu nối những đảo xa

Báo chí – Nhịp cầu nối những đảo xa
(PLVN) - Hình ảnh những nhà báo vai ba lô, máy ảnh, máy quay hòa vào đoàn quân lên đường ra Trường Sa như nhắc nhớ đến một th ời đạn bom, cả nước cùng ra trận. Hơn thế nữa, đằng sau những trang viết là tình cảm sâu nặng của các nhà báo với những con người nơi đầu sóng.

Đại hội đồng cổ đông Hoàng Quân 2022: Thông qua kế hoạch phát hành hơn 100 triệu cổ phiếu

Đại hội đồng cổ đông Hoàng Quân 2022: Thông qua kế hoạch phát hành hơn 100 triệu cổ phiếu
(PLVN) - Ngày 18/6, Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) Công ty CP Tư vấn – Thương mại – Dịch vụ Địa ốc Hoàng Quân (HoSE: HQC) thông qua các báo cáo, tờ trình của Hội đồng quản trị (HĐQT), thông qua các kế hoạch kinh doanh. Đồng thời, phiên thảo luận nóng hơn bao giờ hết với những vấn đề thắc mắc của các cổ đông xung quanh việc phát hành 100 triệu cổ phiếu huy động 1.000 tỉ đồng.

Tăng trưởng xanh: Mục tiêu xuyên suốt của Thừa Thiên - Huế

Nhiều doanh nghiệp, nhà máy trên địa bàn Thừa Thiên- Huế đang áp dụng kỹ thuật công nghệ cao vào các hoạt động sản xuất.
(PLVN) - Hiện nay, Việt Nam cũng như nhiều nước trên thế giới đã đặt mục tiêu tăng trưởng xanh và phát triển bền vững. Trong xu thế đó, Thừa Thiên - Huế là một trong những tỉnh, thành đã bắt nhịp và đang tìm cách kết nối, hội tụ nguồn lực để thực hiện.

PGS.TS.BS Đậu Xuân Cảnh: Việt Nam và giấc mơ cường quốc về dược liệu

PGS.TS.BS Đậu Xuân Cảnh: Việt Nam và giấc mơ cường quốc về dược liệu
(PLVN) -  “Từ một nước thiếu lương thực, Việt Nam đã trở thành nước xuất khẩu gạo lớn thứ hai thế giới, mang về hàng tỷ USD mỗi năm. Tương tự với cà phê, chúng ta cũng là nước sản xuất hàng đầu. Tôi mong muốn, trong tương lai không xa, Việt Nam sẽ trở thành một cường quốc về dược liệu. Những sản phẩm từ dược liệu cũng như nền Đông Y của chúng ta sẽ được cả thế giới biết đến và đón nhận”, Thầy thuốc Nhân dân, PGS TS BS Đậu Xuân Cảnh – Chủ tịch Hội Đông Y Việt Nam chia sẻ.

Hải Phòng: Chuyện cây đại di sản hơn 400 tuổi bên hồ An Biên

Hải Phòng: Chuyện cây đại di sản hơn 400 tuổi bên hồ An Biên
(PLVN) - Trải qua hơn 400 năm, cây đại vẫn uy nghi, xanh tốt và hoa lá quanh năm. Người dân ở đây xem cây đại như biểu tượng của làng mình! Trong những vui buồn, cưới hỏi, ra khơi thuở xưa, người làng đều có chút lễ ra trình “cụ”… Đó là cây đại di sản tại miếu cổ An Đà ở phường Đằng Giang, quận Ngô Quyền, TP Hải Phòng.

Cảnh sát biển đồng hành với ngư dân Lý Sơn

Cảnh sát biển đồng hành với ngư dân Lý Sơn
(PLVN) - “Cảnh sát biển đồng hành cùng ngư dân” là mô hình mang tính đặc thù riêng của lực lượng Cảnh sát biển, được triển khai từ năm 2017. Từ mô hình này, ngư dân không chỉ yên tâm phát triển kinh tế mà còn tích cực tham gia bảo vệ chủ quyền, gìn giữ an ninh, trật tự trên các vùng biển đảo của Tổ quốc.

Đại ca giang hồ được người Sài Gòn thờ cúng như Thành Hoàng

Đại ca giang hồ được người Sài Gòn thờ cúng như Thành Hoàng
(PLVN) - Đình làng xưa nay được biết đến là nơi thờ vị thần Thành Hoàng và những bậc tiền nhân có công lao với làng xã. Nhưng giữa đất Sài Gòn lại có một ngôi đình cổ xưa thờ một đại ca giang hồ. Ấy là đình Nhơn Hòa (phường Cầu Ông Lãnh, Quận 1, TP Hồ Chí Minh) - nơi thờ Cậu Hai Miên (tức Huỳnh Công Miên).

Bất động sản Đại An Lộc mạo danh công ty lớn dụ khách hàng mua đất?

Bất động sản Đại An Lộc mạo danh công ty lớn dụ khách hàng mua đất?
(PLVN) - “Công ty em là nhà phân phối duy nhất của tập đoàn Đại Phúc để bán các sản phẩm tại dự án Diên Hồng trên đường Nguyễn Văn Linh, Bình Chánh. Công ty em có dự án nằm liền kề, bên cạnh dự án Vạn Phúc City khoảng 600 nền, trong dự án có đầy đủ trường học, bệnh viện với giá khoảng 13 đến 15 triệu đồng 1 m ² …”. Đó là những lời khẳng định “mỹ miều” từ nhiều nhân viên bán hàng của Công ty CP Đầu tư Kinh doanh Bất động sản Đại An Lộc đóng tại đường Lam Sơn, quận Tân Bình, TP Hồ Chí Minh.

Chốn thâm sơn cùng cốc nơi Lý Quốc Sư từng tu tập

Chốn thâm sơn cùng cốc nơi Lý Quốc Sư từng tu tập
(PLVN) - Đó là hang Chùa Thượng ở xã Ngọc Lương (huyện Yên Thủy, tỉnh Hòa Bình) - một di tích, thắng cảnh đã được tỉnh Hòa Bình xếp hạng di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh. Tương truyền đây là nơi Lý Quốc Sư - tức ngài Không Lộ thiền sư, bậc đại danh y triều Lý đã từng tu tập, làm thuốc chữa khỏi bệnh cho Vua Lý và chữa bệnh giúp dân.

Ravi: Áp dụng tiêu chuẩn quốc tế trong phát triển nghỉ dưỡng xanh

Ravi: Áp dụng tiêu chuẩn quốc tế trong phát triển nghỉ dưỡng xanh
(PLVN) -  Gần 100% du khách trả lời mong muốn được nghỉ dưỡng tại những địa điểm lưu trú sinh thái và bền vững với môi trường tự nhiên ít nhất một lần. Đây là kết quả khảo sát được Công ty Du lịch Kỹ thuật số Booking.com thực hiện trực tuyến gần đây tại Việt Nam.

Từ bản quy hoạch “xanh” tới mô hình phát triển kinh tế bền vững của BIM Group tại Ninh Thuận

Từ bản quy hoạch “xanh” tới mô hình phát triển kinh tế bền vững của BIM Group tại Ninh Thuận
(PLVN) - Cam kết đạt mức thải ròng bằng 0 vào năm 2050 của Việt Nam tại sự kiện COP26 là dấu mốc quan trọng về phát triển bền vững trong chiến lược vĩ mô của nước ta. Một trong những sự cụ thể hóa chính là bản Dự thảo Quy hoạch điện VIII (QHĐ8) đang trình chính phủ phê duyệt. Không đứng ngoài xu thế đó, từ năm 2006, BIM Group đã phát triển một tổ hợp kinh tế xanh tại Ninh Thuận và gặt hái được những kết quả nhất định.