Phòng, chống thuốc lá lậu - Cần mức xử phạt đủ sức răn đe

Ngày 22/4, Báo Công an nhân dân (Cục Truyền thông CAND) đã tổ chức tọa đàm “Phòng, chống thuốc lá lậu - Thực trạng và hành lang pháp lý trong tình hình mới”.

Phát biểu đề dẫn tọa đàm, Đại tá Nguyễn Thanh Bình, Phó Cục trưởng Cục Truyền thông CAND, Tổng Biên tập Báo CAND cho biết, phòng, chống thuốc lá lậu - một vấn đề không mới nhưng ngày càng phức tạp, với nhiều hệ lụy nghiêm trọng đối với nền kinh tế, sức khỏe cộng đồng và cả trật tự, an toàn xã hội. Thuốc lá lậu không chỉ gây thất thu ngân sách Nhà nước, làm méo mó môi trường cạnh tranh, mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Đáng lo ngại hơn, hoạt động buôn lậu thuốc lá thường gắn với các đường dây tội phạm, ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh kinh tế và hiệu lực quản lý nhà nước.

Theo Đại tá Nguyễn Thanh Bình, việc nhận diện đúng thực trạng, phân tích nguyên nhân và đề xuất các giải pháp đồng bộ, khả thi là yêu cầu cấp thiết. Tọa đàm được tổ chức với mong muốn tạo diễn đàn trao đổi thẳng thắn, đa chiều, qua đó góp phần hoàn thiện cơ chế, chính sách và nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh phòng, chống thuốc lá lậu trong thời gian tới.

Tại tọa đàm, các đại biểu tham dự đã được nghe thực trạng hoạt động buôn bán thuốc lá điếu nhập lậu trong nội địa Việt Nam thời gian qua diễn biến ngày càng phức tạp, tinh vi và khó kiểm soát. Mặc dù các cơ quan chức năng đã triển khai nhiều biện pháp quyết liệt, đạt được những kết quả đáng ghi nhận, song thực tế cho thấy đây vẫn là một “cuộc chiến” dài hơi, đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ của cả hệ thống chính trị, sự hoàn thiện về pháp luật cũng như nâng cao nhận thức của người dân.

Các đại biểu tham dự cũng kiến nghị nhiều giải pháp. Theo ông Đặng Văn Dũng, Phó Chánh văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo quốc gia phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, cần xác định công tác chống buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép thuốc lá là công việc rất quan trọng, mang tính lâu dài, cần huy động sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, người đứng đầu cấp ủy các cấp, chính quyền địa phương, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, cộng đồng doanh nghiệp và người dân.

Ông Nguyễn Đức Lê, Phó Trưởng phòng Nghiệp vụ Quản lý thị trường, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công Thương kiến nghị, tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật, đảm bảo đồng bộ giữa Luật Phòng chống tác hại của thuốc lá với các luật/pháp lệnh liên quan; sửa đổi, bổ sung quy định pháp luật để xử lý hình sự với khối lượng, giá trị hoặc số thu lợi bất chính thấp hơn mức hiện nay; nâng mức xử phạt vi phạm hành chính nhằm tăng tính răn đe. Đồng thời, đầu tư cơ sở vật chất, phương tiện, trang thiết bị cho cơ quan/lực lượng chức năng có thẩm quyền trong phòng chống, xử lý hành vi liên quan đến thuốc lá; triển khai chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động kiểm tra, xử lý thuốc lá giả, nhập lậu; có cơ chế hỗ trợ tài chính nhằm khuyến khích, động viên các tổ chức, cá nhân trong việc cung cấp thông tin, phát hiện, ngăn chặn, xử lý vi phạm.

Đến từ Ban Pháp chế, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Trưởng phòng Tư vấn chính sách và pháp luật Phan Minh Thủy đề xuất một số giải pháp để chống buôn lậu thuốc lá gồm: Cải cách chế tài, nâng mức phạt hành chính; Thay đổi tư duy truyền thông và vai trò cộng đồng như truyền thông cần kết hợp cả việc giáo dục sức khỏe thuần túy sang cảnh báo về hệ quả pháp lý, xây dựng cộng đồng giám sát…