Phòng, chống tham nhũng khu vực tư: Coi trọng kiểm soát nội bộ

(PLO) - Tham nhũng ở khu vực tư trên bình diện quốc tế và tham nhũng ở khu vực ngoài nhà nước tại Việt Nam đã và đang được nhận diện ngày càng rõ ràng cả về tính chất, đặc điểm và tính nguy hiểm. Điều này đòi hỏi cần sớm có các biện pháp hữu hiệu để phòng chống tham nhũng (PCTN), góp phần tạo dựng môi trường cạnh tranh lành mạnh, tạo tiền đề cho phát triển kinh tế bền vững.
Ảnh minh họa Ảnh minh họa

Tham nhũng trong khu vực tư gây nên nhiều hậu quả khôn lường, đặc biệt là làm suy yếu sức cạnh tranh và tạo ra những bất bình đẳng, cũng như làm giảm lòng tin đối với doanh nghiệp khu vực tư. Đây là những yếu tố quan trọng để duy trì và phát triển các quan hệ xã hội và kinh tế. 

Tuy nhiên, pháp luật Việt Nam hiện nay còn vắng bóng các quy định tạo cơ chế pháp lý để phòng ngừa và phát hiện tham nhũng ở khu vực ngoài Nhà nước. Luật PCTN năm 2005 chỉ có quy định mang tính nguyên tắc về trách nhiệm PCTN của các doanh nghiệp nói chung.

Các luật trong lĩnh vực quản lý doanh nghiệp và hoạt động kinh doanh nói chung mới chỉ có những quy định lẻ tẻ, chưa có tính hệ thống hoặc quy định những biện pháp chung cho nhiều vấn đề chứ không chỉ là vấn đề phòng ngừa tham nhũng trong kinh doanh. Pháp luật về tổ chức ngoài Nhà nước của Việt Nam chưa được hình thành một cách rõ ràng, chưa có quy định cụ thể về phòng ngừa tham nhũng. 

Ở khía cạnh pháp luật về xử lý tham nhũng, các văn bản quy định còn chưa đồng bộ. Việc quy định xử phạt hành chính đối với những hành vi tham nhũng ở khu vực ngoài Nhà nước hầu như rất hiếm và không cụ thể hoặc nếu có thì lại không phải là chế tài trực tiếp đối với những hành vi mang bản chất tham nhũng. Quy định về xử lý hình sự loại tội phạm tham nhũng ở khu vực ngoài Nhà nước còn chung chung, khó áp dụng trong thực tiễn.

Do vậy, để đáp ứng được những đòi hỏi tất yếu của sự phát triển nền kinh tế thị trường cũng như quá trình hội nhập quốc tế, nước ta cần tiếp tục hoàn thiện pháp luật về PCTN theo hướng tiếp cận điều chỉnh đa chiều, mềm dẻo. Các quy định của pháp luật có liên quan cần được hoàn thiện theo hướng tạo cơ chế cho hoạt động PCTN của các tổ chức, doanh nghiệp ngoài Nhà nước được thực hiện một cách tự chủ, tự chịu trách nhiệm, chủ động và tích cực. 

Cụ thể, đối với Công ước của Liên Hợp quốc về chống tham nhũng mà Việt Nam là thành viên đã quy định về trách nhiệm của khu vực tư trong PCTN và khuyến nghị các quốc gia thành viên hình sự hóa loại hình tham nhũng này. Với trách nhiệm của quốc gia thành viên, Việt Nam cần nỗ lực hơn nữa trong việc nội luật hóa các yêu cầu và khuyến nghị của Công ước.

Cùng với đó, Bộ luật Hình sự năm 2015 cần nhận diện rõ hơn một số dạng tội phạm tham nhũng ở khu vực ngoài Nhà nước, Luật PCTN năm 2005 tiếp tục sửa đổi theo hướng mở rộng tiếp cận sang PCTN ở khu vực ngoài Nhà nước.

Từ góc độ quản lý doanh nghiệp, Luật Doanh nghiệp là một trong những công cụ pháp lý hữu hiệu để quy định các biện pháp phòng ngừa tham nhũng nội bộ của các doanh nghiệp tư nói chung. Do vậy, Luật Doanh nghiệp năm 2014 cần được hoàn thiện theo hướng khuyến khích các doanh nghiệp nói chung ban hành và áp dụng các bộ quy tắc ứng xử của doanh nghiệp và xây dựng các cơ chế kiểm soát nội bộ để bảo đảm các quy tắc ứng xử này được thực thi trong thực tế.

Còn một số luật liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp như Luật Chứng khoán, Luật Các tổ chức tín dụng, Luật Cạnh tranh và các văn bản hướng dẫn thi hành cần đảm bảo phù hợp với yêu cầu của Luật PCTN. Theo đó, cần điều chỉnh một số nội dung liên quan tới nghĩa vụ pháp lý của các công ty đại chúng, tổ chức tín dụng phải ban hành các bộ quy tắc ứng xử và cơ chế kiểm soát nội bộ; cơ chế bảo đảm thực thi đối với các quy tắc ứng xử và kiểm soát nội bộ, trong đó chú trọng cơ chế khuyến khích các cổ đông hoặc người có lợi ích liên quan của công ty đại chúng, tổ chức tín dụng tự phát hiện tham nhũng trong khu vực ngoài Nhà nước và tiến hành thủ tục cần thiết để bảo vệ quyền và lợi ích của mình.

Đồng thời cần quy định những dạng hành vi tham nhũng ở khu vực tư có tính đặc thù của lĩnh vực mà luật điều chỉnh để có cơ sở cho việc quy định việc xử phạt hành chính hoặc xử lý hình sự. 

Hồng Lê
Cùng chuyên mục
Thủ tướng Phạm Minh Chính trao đổi với lãnh đạo TP Hồ Chí Minh và Bộ Y tế trong quá trình kiểm tra phòng dịch COVID-19 ở TP Hồ Chí Minh. (Ảnh: HCDC)

Thủ tướng chỉ đạo, điều phối chung công tác phòng, chống dịch COVID-19

(PLVN) - Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa có công văn gửi các Phó Thủ tướng Chính phủ; Bộ trưởng các bộ, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ; Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc tập trung chỉ đạo, điều hành công tác phòng, chống dịch COVID-19. 

Đọc thêm

Kỷ luật, đề nghị kỷ luật nhiều cựu quan chức Hà Nội, TP HCM

Ảnh: Ủy ban Kiểm tra Trung ương
(PLVN) - Tại kỳ họp thứ năm từ ngày 02 đến 04/8 dưới sự chủ trì của đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã xem xét, kết luận một số nội dung, trong đó có việc xử lý kỷ luật cán bộ, đảng viên. 

Thủ tướng đề nghị truy tặng Huân chương Chiến công cho Thượng úy công an hy sinh khi làm nhiệm vụ phòng, chống dịch

Đoàn lãnh đạo TPHCM và quận 6 động viên gia đình Thượng úy Phan Tấn Tài
(PLVN) – Xét đề nghị của Bộ trưởng Bộ Công an và Trưởng ban Ban Thi đua - Khen thưởng Trung ương, Thủ tướng Chính phủ vừa có Tờ trình số 1065/TTr-TTg đề nghị Chủ tịch nước truy tặng Huân chương Chiến công hạng Nhì cho Thượng úy Phan Tấn Tài, Cán bộ, Đội Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, Công an Quận 6, Công an TP HCM, Bộ Công an, đã lập chiến công xuất sắc trong chiến đấu, phục vụ chiến đấu, góp phần vào sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc. 

Đưa Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII của Đảng vào cuộc sống: Phát huy quyền làm chủ, vai trò giám sát của nhân dân một cách thực chất, hiệu quả

Giám sát thi công đường nông thôn.
(PLVN) - Ở đâu có quyền lực và trách nhiệm thì quyền lực và trách nhiệm đó phải được nhân dân kiểm tra, giám sát; không để bất cứ cơ quan, tổ chức, cá nhân nào đứng ngoài sự kiểm tra, giám sát của nhân dân. Nhưng giám sát phải trọng tâm, trọng điểm, làm đến nơi, đến chốn, truy đến cùng sự việc.

Chủ tịch nước biểu dương 3 triệu công nhân dệt may vừa sản xuất vừa chống dịch

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc gặp mặt các điển hình tiên tiến trong thực hiện mục tiêu kép của ngành dệt may Việt Nam.
(PLVN) - Chiều 3/8, tại Phủ Chủ tịch, gặp mặt các điển hình tiên tiến trong thực hiện mục tiêu kép của ngành dệt may Việt Nam, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đánh giá cao kết quả của ngành đạt được trong nửa đầu năm nay. Đất nước rất cần những “bông hoa đẹp” như các điển hình tiên tiến ngành dệt may. 

Cải cách mạnh mẽ thể chế để nâng tầm hội nhập quốc tế

Hình minh họa
(PLVN) - Để những chủ trương và giải pháp về hội nhập quốc tế được nêu trong Văn kiện Đại hội XIII của Đảng đi vào cuộc sống, trong giai đoạn tới, Chính phủ cần tiếp tục cải cách mạnh mẽ thể chế theo hướng đồng hành, tạo ra những lợi ích để chia sẻ với cộng đồng doanh nghiệp; đưa doanh nghiệp vươn tầm thế giới.

Thủ tướng Phạm Minh Chính gửi thư động viên các lực lượng tuyến đầu phòng, chống dịch COVID-19

Thủ tướng Phạm Minh Chính động viên đội ngũ y bác sĩ tại lễ phát động chiến dịch tiêm chủng vaccine phòng chống COVID-19 trên toàn quốc, ngày 10/7. Ảnh: VGP
(PLVN) – Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa gửi thư động viên, bày tỏ trân trọng, biểu dương và đánh giá rất cao những đóng góp, hy sinh, nỗ lực hết mình của lực lượng tuyến đầu chống dịch. Đảng, Nhà nước và Nhân dân luôn ở bên cạnh, mong các đồng chí tiếp tục thể hiện ý chí “chân cứng đá mềm”, trái tim nhiệt huyết, tấm lòng nhân ái để phục vụ đồng bào, luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ, xứng đáng với niềm tin, sự mong muốn của Đảng, Nhà nước và Nhân dân. 

Sức mạnh dân tộc từ lời kêu gọi của Tổng Bí thư

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã ra “Lời kêu gọi gửi đồng bào, đồng chí, chiến sĩ cả nước và đồng bào ta ở nước ngoài về công tác phòng, chống đại dịch COVID-19”.
(PLVN) - Lịch sử bảo vệ dân tộc, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam đã cho thấy mỗi khi đất nước đứng trước những thách thức mới, cần huy động sức mạnh đoàn kết toàn dân, lời hiệu triệu của người lãnh đạo đất nước lại mang đến những sức mạnh thần kỳ.

Hạn chế văn bản vừa ban hành đã thu hồi: Cần quy định toàn diện về soạn thảo, ban hành, xử lý

Hình minh họa.
(PLVN) - Nhằm hạn chế tình trạng văn bản vừa ban hành đã phải thu hồi, đính chính, các chuyên gia pháp luật cho rằng, bên cạnh việc xem xét trách nhiệm một cách nghiêm túc cần nghiên cứu, ban hành văn bản quy định đầy đủ, toàn diện về trình tự, thủ tục soạn thảo, ban hành, xử lý văn bản hành chính trái pháp luật hoặc văn bản không đảm bảo tính hợp lý, khả thi.

Đưa Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII của Đảng vào cuộc sống: Lâm đồng đề ra giải pháp tạo đột phá

Một trong những ưu tiên của Lâm Đồng thời gian tới là hoàn thiện hệ thống đô thị vệ tinh bên cạnh trung tâm Đà Lạt.
(PLVN) - Trong Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIII và Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XI nhiệm kỳ 2020 – 2025, Lâm Đồng đã đưa ra những nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm đến năm 2025 để thực hiện các đột phá chiến lược.

Tuyệt đối không để người dân di chuyển khỏi tỉnh, thành phố nơi cư trú

Ảnh minh họa.
(PLVN) -  Được sự đồng ý của Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam, Văn phòng Chính phủ bổ sung cụm từ “Tuyệt đối không để người dân di chuyển khỏi nơi cư trú từ sau ngày 31/7/2021 tới khi hết giãn cách (trừ những người được chính quyền cho phép)” thành “Tuyệt đối không để người dân di chuyển khỏi tỉnh, thành phố nơi cư trú từ sau ngày 31/7/2021 tới khi hết giãn cách (trừ những người được chính quyền cho phép) ”.