Phòng, chống bệnh lùn sọc đen gây hại trên lúa chiêm - xuân

Từ đầu tháng 3 đến nay, bệnh lùn sọc đen gây hại trên lúa xuất hiện tại 83 xã, phường, thị trấn thuộc 9 huyện, quận; diện tích nhiễm bệnh lên tới 335,47 ha. Đây là bệnh nguy hiểm vì khi thể hiện những triệu chứng điển hình thì không có thuốc cứu. Bệnh mới xuất hiện nên nhiều cán bộ kỹ thuật và nông dân lúng túng trong nhận biết và thực hiện cách phòng, chống. Nhờ huy động sức mạnh tổng lực, công tác phòng trừ dịch lùn sọc đen bước đầu có kết quả, khống chế  được bệnh. 

Nông dân xã Thụy Hương (Kiến Thụy) phun thuốc trừ sâu bảo vệ lúa                                                                         Ảnh: Duy Lân

Nông dân bình tĩnh chống dịch

Tại xã Tân Viên (An Lão), nhiều nông dân tập trung ngoài ruộng, chăm chú lắng nghe cán bộ kỹ thuật hướng dẫn cách nhận biết dấu hiệu của bệnh lùn sọc đen gây hại trên lúa chiêm-xuân và biện pháp phòng trừ. Chị Nguyễn Thị Soàn, nông dân xã bộc bạch:

- Ngay sau khi cấy lúa 20-25 ngày, tôi phát hiện trên ruộng lúa nhà mình có biểu hiện thấp cây, lá xanh đậm hơn bình thường, gợn sóng, xoăn 2 mép lá, có khóm đẻ nhánh trông dị dạng. Lúc đầu, tưởng lúa bị nghẹt rễ sinh lý bình thường, tôi tích cực chăm bón phân kali. Song vẫn thấy lúa thấp, lá xoăn, thế là vội đi hỏi bà con chung quanh và cán bộ kỹ thuật xã. Cán bộ về lấy mẫu đi kiểm tra, thông báo lúa bị bệnh lùn sọc đen. Khi ấy, chúng tôi lo lắng vì được cảnh báo đây là bệnh nguy hiểm lây lan nhanh, và có khả năng phải nhổ bỏ lúa. Nhờ được hướng dẫn kỹ thuật, chúng tôi yên tâm dồn sức cho việc phòng trừ rầy lưng trắng và chăm bón diện tích lúa bị nhiễm bệnh, chỗ bị bệnh thì  nhổ bỏ dảnh”...

Ông Phạm Phú Điềm, cán bộ HTX nông nghiệp Tân Viên sau khi kiểm tra đồng ruộng, cho biết: “Chúng tôi đang hướng dẫn nông dân phun trừ rầy đợt 2. Sau khi phun trừ đợt 1 và chăm bón lúa theo đúng hướng dẫn, đến nay, phần lớn diện tích lúa nhiễm bệnh đã phục hồi, sinh trưởng, phát triển tốt. Mừng hơn cả là xã chủ động hơn trong công tác phòng, chống dịch, nông dân bình tĩnh hơn trong xử lý diện tích có dấu hiệu của bệnh”.

Tại các địa phương khác, việc chỉ đạo phòng, chống dịch cũng được triển khai khá bài bản và chủ động. Ngoài việc thành lập ban chỉ đạo cấp xã, các địa phương còn huy động các đoàn thể vào cuộc vận động nông dân, thành lập các tổ chỉ đạo phòng, chống dịch cấp thôn. Ngay khi thành phố cấp phát thuốc trừ rầy miễn phí, các địa phương khẩn trương bố trí lực lượng đưa thuốc đến các thôn và  tận tay nông dân. Một số địa phương chủ động trích kinh phí từ ngân sách địa phương cho công tác phòng chống dịch. Điển hình như huyện Thủy Nguyên hỗ trợ nông dân tòan bộ công phun trừ rầy... Chưa bao giờ công tác tập huấn kỹ thuật được các địa phương tổ chức rầm rộ, nhiều hình thức như thời gian qua. Có nhiều thôn tổ chức 2 lớp  một ngày. Nơi tổ chức theo lớp tập trung, nơi tập huấn ngay tại đồng ruộng, hướng dẫn sinh động, dễ hiểu, dễ nhớ. Đến nay, toàn thành phố tổ chức gần 300 lớp tập huấn kỹ thuật cho hơn 22 nghìn lượt nông dân...Có thể thấy, từ chỗ lúng túng trong nhận biết và ứng phó phòng, chống dịch, hiện các địa phương và phần lớn nông dân chủ động và bình tĩnh trong việc phòng trừ, đẩy lùi bệnh lùn sọc đen hại lúa.

Theo dõi chặt chẽ

Theo Chi cục bảo vệ thực vật Hải Phòng, từ 31-3 đến nay, bệnh lùn sọc đen không tiếp tục lây lan ra địa điểm mới. Phần lớn diện tích bị nhiễm bệnh trước đây đã phục hồi, lá mới vươn dài bình thường và chưa thấy biểu hiện xoăn, xoắn. Có được kết quả này là nhờ sự nỗ lực của ngành nông nghiệp và các địa phương trong công tác phòng, chống dịch. Ông Lê Việt Cường, Chi cục trưởng Chi cục bảo vệ thực vật cho rằng: “Phần lớn diện tích lúa bị nhiễm bệnh đang phục hồi nhưng vẫn cần theo dõi kỹ. Theo kinh nghiệm của nhiều chuyên gia thuộc Bộ Nông nghiệp – PTNT, hiện chưa thể kết luận lúa đã khỏi bệnh, đây có thể là thời kỳ tiềm ẩn bệnh. Chỉ đến thời điểm lúa trỗ thoát (cuối tháng 4 và đầu tháng 5) mới có thể biết rõ thiệt hại của bệnh và cây lúa nào hoàn toàn khỏe mạnh, không ảnh hưởng đến năng suất lúa”...

Bà Đào Thị Hà, Trưởng Phòng Trồng trọt, lâm nghiệp (Sở Nông nghiệp- PTNT) cho biết, vụ mùa vừa qua, hơn 15 ha sản xuất lúa lai F1 bị mất trắng do bệnh lùn sọc đen cũng có diễn biến tương tự. Ban đầu lúa cũng có biểu hiện phục hồi, ra lá mới, rễ mới. Tuy nhiên, đến giai đoạn lúa trỗ bông thì toàn bộ dóng lúa bị gỗ hóa, khiến lúa không thể trỗ bông. Do vậy, các địa phương và nông dân không nên chủ quan, chưa vội mừng khi nhiều diện tích lúa bị nhiễm bệnh đã có dấu hiệu phục hồi. Việc cần làm ngay thời điểm này là tiếp tục phun trừ rầy đợt 2, đợt 3 trên diện tích lúa nhiễm bệnh và vùng lân cận trên cơ sở đã khoanh vùng rầy; tiếp tục kiểm tra đồng ruộng, phát hiện nơi xuất hiện bệnh mới phải khẩn trương xử lý theo đúng hướng dẫn. Đồng thời tiếp tục chăm sóc lúa để tăng khả năng chống chịu sâu bệnh.

Hoàng Yên