Phố Cầu Đất

Cầu Đất là tên gọi khá đặc biệt bởi không lấy tên gọi một danh nhân, nhân vật lịch sử nào; nó có lai lịch riêng. Trước đây, giữa hai xã An Biên và Gia Viên có con lạch nhỏ Liêm Khê, vốn là nhánh phụ cuả sông Tam Bạc đổ vào sông Cấm. Lạch Liêm Khê là tiền thân của kênh Bôn-nan đào năm 1885. Trên cơ sở lạch Liêm Khê, Bôn-nan cho đào kênh vành đai dài 3km, rộng 74m. Bắc qua lạch, ở khu vực Quán hoa ngày nay, là cây cầu tre nhỏ, trên mặt đắp đất, thường gọi là cầu Đất. Tên phố sau này có nguồn gốc từ đó. Như vậy, cầu Đất trong sử liệu không trùng với vị trí cây cầu nằm trên phố Cầu Đất hiện nay, được dùng làm đường gom tránh tàu đi qua phố Cầu Đất vào ga, từng nhiều lần được sửa chữa, nâng cấp từ bằng gỗ, sang bê-tông.

Thời Pháp thuộc, Cầu Đất là phố buôn bán và có nhiều nghề thủ công. Phố Cầu Đất từng nhiều lần bị máy bay Mỹ bắn phá, điển hình là trận không kích hồi 22 giờ 10 ngày 26-12-1972. Sau ngày hoà bình lập lại, phố được cải tạo nhiều, năm 1980, được trải bê-tông nhựa, đặt đèn thuỷ ngân cao áp. Phố có nhiều cơ sở cách mạng như hiệu Trần Mỹ Lâu (trước cửa rạp Công Nhân hiện nay) do Hoàng Độc tổ chức, là nơi liên lạc quốc tế của Đảng Cộng sản những năm 1929-1931; nhà số 8 ngõ Quảng Lạc - trụ sở Ban Tài chính trung ương, do Trần Văn Lan phụ trách. Phố hiện có trụ sở của các cơ quan: Công ty phát hành sách (số 75); Cửa hành kinh doanh tổng hợp Cầu Đất (số 60), UBND phường Cầu Đất (số 120). Ngày nay, Cầu Đất vẫn là trung tâm buôn bán lớn của thành phố, với rất nhiều cửa hàng buôn bán vàng bạc đá quý, kính mắt, quần áo thời trang... Nằm trên trục trung tâm, lại dẫn ra cửa ô phía Bắc và khu du lịch Đồ Sơn, lưu lượng người và xe hàng ngày qua lại phố Cầu Đất rất đông. Nhằm giảm ách tắc giao thông, từ 2 năm gần đây, Cầu Đất chuyển thành đường một chiều, đi về phía nút giao cắt Lê Lợi-Lạch Tray-Tô Hiệu, còn gọi là ngã tư Thành Đội./.