Phim Việt... ngọng nghịu
Phim Việt hiện nay dù phim truyền hình hay phim nhựa vẫn có rất nhiều đất diễn cho các diễn viên nước ngoài. Thế nhưng rất hiếm cảnh có người nước ngoài nói tiếng nước ngoài trong phim, nếu có, giọng nhân vật lại được lồng bằng thứ tiếng Việt lơ lớ, lai lai…
Phim Việt hiện nay dù phim truyền hình hay phim nhựa vẫn có rất nhiều đất diễn cho các diễn viên nước ngoài. Thế nhưng rất hiếm cảnh có người nước ngoài nói tiếng nước ngoài trong phim, nếu có, giọng nhân vật lại được lồng bằng thứ tiếng Việt lơ lớ, lai lai…
Đất diễn trong phim Việt cho người nước ngoài thường là các vai lính Pháp, Nhật, Mỹ cho các phim lấy bối cảnh trước 1975; hoặc vai doanh nhân thành đạt, trí thức nước ngoài, khách du lịch cho các phim truyền hình tâm lý xã hội bối cảnh hiện đại. Việc kiếm diễn viên người nước ngoài vào các vai phụ của phim không khó. Thế nhưng do thị trường phim “ăn xổi ở thì”, làm chưa xong đã phải lên sóng, nếu dùng tiếng nước ngoài thì phải viết kịch bản bằng tiếng nước ngoài rồi dịch lại vừa mất thời gian, mất tiền của nên ít ai chịu làm cho đáng.
Người Thái Lan sành tiếng Việt!
Phát sóng trên kênh HTV7 đúng vào “giờ vàng phim Việt”, Vó ngựa trời Nam thực sự là một phim truyện đề tài lịch sử đang thu hút được sự chú ý của khán giả. Dõi theo Vó ngựa trời Nam, khán giả hài lòng với một Huỳnh Đông ít tuổi nghề nhưng thừa bản lĩnh để làm chủ một vai diễn nặng ký. Lịch sử về thi tướng Huỳnh Văn Nghệ được làm mềm đi dưới những khung hình lãng mạn, những tình huống đời thường.
Tuy nhiên, khi phim bước vào bối cảnh thời gian Pháp đô hộ Việt Nam, Nhật lại hăm he tiến công, xuôi theo bước chân anh hùng Huỳnh Văn Nghệ trên con đường bôn ba, lánh nạn sang Campuchia, Xiêm (Thái Lan)… từ đó gây dựng phong trào cách mạng, khán giả lại chứng kiến những tình tiết cực kỳ vô lý.
Từ dân thường, lính, cảnh sát trưởng cho đến võ sĩ nổi tiếng của nước Xiêm, bất cứ người ngoại quốc nào cũng có thể dùng tiếng Việt như ngôn ngữ mẹ đẻ. Trái với sự bất thường này, khi những viên chỉ huy dành cho cấp dưới, lại dùng tiếng Thái, tiếng Pháp… theo đúng với tự nhiên. Tất nhiên, những câu từ mệnh lệnh cũng không nhiều. Những tập phim gần đây, bối cảnh là khi Nhật đã chính thức có mặt tại Việt Nam, tình trạng cũng tương tự. Lính Nhật chỉ dùng tiếng Nhật với cấp trên?!
Chia sẻ về vấn đề này, đạo diễn Lê Cung Bắc cho rằng kinh phí làm phim không nhiều, bị cắt đến 1/5 so với dự toán ban đầu, nhiều cảnh quay ở Thái Lan, Campuchia… đoàn làm phim phải dựng, phải tìm cảnh gần giống tại Việt Nam để thay thế.
Tuy đã mời nhiều diễn viên nước ngoài nhưng nhiều vai diễn của diễn viên ngoại quốc được diễn viên “nội địa” đảm nhận. Giống nhau về sắc dân, điều kiện thổ nhưỡng, cảnh vật, thiên nhiên Thái Lan, Campuchia… cũng khá giống Việt Nam cộng với khả năng dựng cảnh của bộ phận hậu cần, dù người Việt đóng thế người Thái, dù cảnh dựng… nhưng Vó ngựa trời nam vẫn đảm bảo tính logic cho bộ phim. Đáng tiếc, vấn đề ngôn ngữ lại là điều khác biệt không thể thay thế được.
Vua Bắc nói tiếng Nam
Tương tự như vậy, trong phim Tây Sơn hào kiệt vừa ra mắt cũng có không ít cảnh khiến người xem ngỡ ngàng vì giọng nói của các nhân vật trong phim. Dù là phim giải trí nhưng yếu tố lịch sử được đoàn làm phim đặt lên hàng đầu, chính vì vậy việc vua Lê Chiêu Thống, công chúa Ngọc Hân, Nguyễn Hữu Chỉnh đều nói tiếng Nam dù là người ở Bắc là một điều đáng tiếc.
Giọng Bình Định của hoàng đế Quang Trung cũng biến thành tiếng Nam như nhà vua Lê Chiêu Thống. NSND Đoàn Dũng thể hiện tròn vai tướng nhà Thanh - Tôn Sĩ Nghị chừng nào thì giọng lơ lớ của nhân vật này cũng làm khán giả bỗng thấy khựng lại khi xem chừng đó.
Khi xem phim Xác ướp III: Lăng mộ Tần vương, khán giả thế giới không khỏi ngỡ ngàng khi nhân vật Tần vương đội mồ sống dậy, nói tiếng… Anh sành sõi. Nhiều bộ phim khác cũng dùng hình thức này cho giản tiện, không phải mất thời gian và công sức của diễn viên cũng như không phải phiên dịch lại. Có thể thông cảm cho điều này, bởi suy cho cùng, đó chỉ là những bộ phim giải trí đơn thuần.
Riêng Vó ngựa trời Nam, Tây Sơn hào kiệt là những phim đề cao tính lịch sử, là công cụ để giới trẻ ngày nay thông qua đó có thể thẩm thấu được quá khứ của cha ông và hiểu hơn về sự khó khăn của những người bôn ba hoạt động cách mạng.
Thế nên, việc nhà sản xuất tiết kiệm chi phí, không đầu tư cho phần ngôn ngữ ở từng bản địa, người xem đã phần nào bị tước đi cái quyền được hưởng thụ tính chân thật mà một bộ phim lịch sử phải có. Đành phải ngậm ngùi, tiếc rẻ và sử dụng mệnh đề “giá như” mà đạo diễn Lê Cung Bắc, người đã gắn bó với ba bộ phim đề tài lịch sử đã dùng: “Giá như thể loại phim này được đầu tư nhiều hơn…”.
Đất diễn trong phim Việt cho người nước ngoài thường là các vai lính Pháp, Nhật, Mỹ cho các phim lấy bối cảnh trước 1975; hoặc vai doanh nhân thành đạt, trí thức nước ngoài, khách du lịch cho các phim truyền hình tâm lý xã hội bối cảnh hiện đại. Việc kiếm diễn viên người nước ngoài vào các vai phụ của phim không khó. Thế nhưng do thị trường phim “ăn xổi ở thì”, làm chưa xong đã phải lên sóng, nếu dùng tiếng nước ngoài thì phải viết kịch bản bằng tiếng nước ngoài rồi dịch lại vừa mất thời gian, mất tiền của nên ít ai chịu làm cho đáng.
Người Thái Lan sành tiếng Việt!
Phát sóng trên kênh HTV7 đúng vào “giờ vàng phim Việt”, Vó ngựa trời Nam thực sự là một phim truyện đề tài lịch sử đang thu hút được sự chú ý của khán giả. Dõi theo Vó ngựa trời Nam, khán giả hài lòng với một Huỳnh Đông ít tuổi nghề nhưng thừa bản lĩnh để làm chủ một vai diễn nặng ký. Lịch sử về thi tướng Huỳnh Văn Nghệ được làm mềm đi dưới những khung hình lãng mạn, những tình huống đời thường.
 |
| Huỳnh Đông vai Huỳnh Văn Nghệ trong Vó ngựa trời Nam. |
Tuy nhiên, khi phim bước vào bối cảnh thời gian Pháp đô hộ Việt Nam, Nhật lại hăm he tiến công, xuôi theo bước chân anh hùng Huỳnh Văn Nghệ trên con đường bôn ba, lánh nạn sang Campuchia, Xiêm (Thái Lan)… từ đó gây dựng phong trào cách mạng, khán giả lại chứng kiến những tình tiết cực kỳ vô lý.
Từ dân thường, lính, cảnh sát trưởng cho đến võ sĩ nổi tiếng của nước Xiêm, bất cứ người ngoại quốc nào cũng có thể dùng tiếng Việt như ngôn ngữ mẹ đẻ. Trái với sự bất thường này, khi những viên chỉ huy dành cho cấp dưới, lại dùng tiếng Thái, tiếng Pháp… theo đúng với tự nhiên. Tất nhiên, những câu từ mệnh lệnh cũng không nhiều. Những tập phim gần đây, bối cảnh là khi Nhật đã chính thức có mặt tại Việt Nam, tình trạng cũng tương tự. Lính Nhật chỉ dùng tiếng Nhật với cấp trên?!
Chia sẻ về vấn đề này, đạo diễn Lê Cung Bắc cho rằng kinh phí làm phim không nhiều, bị cắt đến 1/5 so với dự toán ban đầu, nhiều cảnh quay ở Thái Lan, Campuchia… đoàn làm phim phải dựng, phải tìm cảnh gần giống tại Việt Nam để thay thế.
Tuy đã mời nhiều diễn viên nước ngoài nhưng nhiều vai diễn của diễn viên ngoại quốc được diễn viên “nội địa” đảm nhận. Giống nhau về sắc dân, điều kiện thổ nhưỡng, cảnh vật, thiên nhiên Thái Lan, Campuchia… cũng khá giống Việt Nam cộng với khả năng dựng cảnh của bộ phận hậu cần, dù người Việt đóng thế người Thái, dù cảnh dựng… nhưng Vó ngựa trời nam vẫn đảm bảo tính logic cho bộ phim. Đáng tiếc, vấn đề ngôn ngữ lại là điều khác biệt không thể thay thế được.
Vua Bắc nói tiếng Nam
Tương tự như vậy, trong phim Tây Sơn hào kiệt vừa ra mắt cũng có không ít cảnh khiến người xem ngỡ ngàng vì giọng nói của các nhân vật trong phim. Dù là phim giải trí nhưng yếu tố lịch sử được đoàn làm phim đặt lên hàng đầu, chính vì vậy việc vua Lê Chiêu Thống, công chúa Ngọc Hân, Nguyễn Hữu Chỉnh đều nói tiếng Nam dù là người ở Bắc là một điều đáng tiếc.
 |
| Cảnh trong phim Tây Sơn hào kiệt |
Giọng Bình Định của hoàng đế Quang Trung cũng biến thành tiếng Nam như nhà vua Lê Chiêu Thống. NSND Đoàn Dũng thể hiện tròn vai tướng nhà Thanh - Tôn Sĩ Nghị chừng nào thì giọng lơ lớ của nhân vật này cũng làm khán giả bỗng thấy khựng lại khi xem chừng đó.
Khi xem phim Xác ướp III: Lăng mộ Tần vương, khán giả thế giới không khỏi ngỡ ngàng khi nhân vật Tần vương đội mồ sống dậy, nói tiếng… Anh sành sõi. Nhiều bộ phim khác cũng dùng hình thức này cho giản tiện, không phải mất thời gian và công sức của diễn viên cũng như không phải phiên dịch lại. Có thể thông cảm cho điều này, bởi suy cho cùng, đó chỉ là những bộ phim giải trí đơn thuần.
Riêng Vó ngựa trời Nam, Tây Sơn hào kiệt là những phim đề cao tính lịch sử, là công cụ để giới trẻ ngày nay thông qua đó có thể thẩm thấu được quá khứ của cha ông và hiểu hơn về sự khó khăn của những người bôn ba hoạt động cách mạng.
Thế nên, việc nhà sản xuất tiết kiệm chi phí, không đầu tư cho phần ngôn ngữ ở từng bản địa, người xem đã phần nào bị tước đi cái quyền được hưởng thụ tính chân thật mà một bộ phim lịch sử phải có. Đành phải ngậm ngùi, tiếc rẻ và sử dụng mệnh đề “giá như” mà đạo diễn Lê Cung Bắc, người đã gắn bó với ba bộ phim đề tài lịch sử đã dùng: “Giá như thể loại phim này được đầu tư nhiều hơn…”.
| Bộ phim truyền hình Ngọn nến hoàng cung (đạo diễn: Quốc Hưng, TFS sản xuất) thành công một phần nhờ vào lồng tiếng. Các nhân vật được lồng tiếng Huế khá chuẩn, đặc biệt là vai diễn của NSƯT Hồng Vân trong vai hoàng hậu Từ Cung với tiếng Huế của chính diễn viên này. Ban đầu, phim dự định thực hiện lồng tiếng tại Huế. Song do phòng thu ở Huế không đáp ứng được những yêu cầu về kỹ thuật nên phải thực hiện lồng tiếng tại TP.HCM. Một êkíp lồng tiếng nghiệp dư gồm các ca sĩ gốc Huế và người dân Huế sống tại TP.HCM đã được huy động. NSƯT-ca sĩ Hồng Vân lồng tiếng vai Từ Cung, ca sĩ Vân Khánh lồng tiếng vai cô đào hát Bạch Nhạn và vai vợ thủ hiến Phan Bảo, Quang Linh (vai Lê Hiền), Long Nhật (vai thái giám Bùi Quý)... Phim Phố Hoài (đạo diễn Song Chi) với bối cảnh Hội An, bên cạnh một số giọng Quảng Nam rặt, đoàn phim đã phải sử dụng giọng “Quảng” của các nghệ sĩ Mai Hoa, Kim Xuân, Ái Như... do hai người dân chính gốc Quảng Nam hướng dẫn cách phát âm. Diễn viên người nước ngoài trong phim Việt Barc Clifford Timothy (Mỹ - tên thường gọi ở Việt Nam là Tim) tốt nghiệp khoa Ngôn ngữ học Đại học Syracus nên rất thông thạo các ngôn ngữ Anh, Việt, Pháp, Đức... Năm 1993, anh đến Việt Nam dạy tiếng Việt, lúc này anh lọt vào mắt xanh của đoàn làm phim Người đẹp Tây Đô (đạo diễn Lê Cung Bắc). Từ đó, anh đã có mặt trong nhiều bộ phim Việt Nam: Những nẻo đường phù sa, Đồng tiền xương máu, Những đứa con thành phố, Cội nguồn (1998), Cô thư ký xinh đẹp, Cấp cứu, Tình đất (2000), Lửa vòng cung, Người Mỹ trầm lặng (phim Mỹ), Sương gió biên thùy (2001)... Ramari Suresh (Ấn Độ) nói tiếng Sài Gòn gần như người Sài Gòn. Suresh tốt nghiệp Trường Điện ảnh và truyền hình Madras (Ấn Độ). Anh sang Việt Nam phụ giúp gia đình kinh doanh, sau đó qua bạn bè, anh xuất hiện trong các phim: Kế hoạch 99, Nước mắt buồn vui, Sài Gòn trong trái tim em, Dòng đời, Sương gió biên thùy... |
Theo Pháp luật TPHCM