"Phí chồng phí": sai phạm "nóng", xử lý "nguội"

Sắp tới phí sử dụng đường bộ sẽ được điều chỉnh? Ảnh: Khánh Tùng
Sắp tới phí sử dụng đường bộ sẽ được điều chỉnh? Ảnh: Khánh Tùng
(PLO) - Tình trạng “phí chồng phí” đang gây khó khăn cho người dân và doanh nghiệp, trong khi chất lượng dịch vụ có thu phí không tăng, tình trạng lạm thu dưới danh nghĩa “phí, lệ phí” vẫn còn, thậm chí còn được “hậu thuẫn” bởi một số cấp chính quyền địa phương.
Theo báo cáo của Bộ Tài chính tại phiên giải trình về chấp hành pháp luật về phí, lệ phí trước Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội chiều qua (11/4), tỷ lệ số thu phí, lệ phí so với tổng thu ngân sách nhà nước giảm dần từ 5,8% (năm 2011), 3,9% (năm 2012) còn 3,8% (năm 2013) nhưng thực tế mỗi năm người dân lại thấy phải nộp thêm nhiều loại phí, lệ phí mới như phản ánh của đại biểu Nguyễn Anh Sơn (Nam Định) là nghịch lý. 
Cấp dưới ban hành, cấp trên mới có quyền… bãi bỏ
Đó là một trong những vấn đề bất cập trong chấp hành pháp luật về phí, lệ phí mà Bộ Tài chính cho là nguyên nhân dẫn đến tình trạng phí, lệ phí tràn lan, nhiều loại không còn phù hợp với thực tiễn. 
Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng, hiện có nhiều cơ quan có thẩm quyền quy định cụ thể về phí, lệ phí nên có nhiều loại phí và lệ  phí mới được ban hành. Có 28 khoản phí và 11 khoản lệ phí được giao cho HĐND cấp tỉnh quyết định nhưng thẩm quyền quyết định miễn giảm phí, lệ thì chỉ Chính phủ mới có. 
Điều này làm cho nhiều loại phí, lệ phí vẫn tồn tại dù không còn phù hợp để “chờ bị bãi bỏ” trong thời gian dài, gây bức xúc cho người dân và doanh nghiệp. Do đó, một số địa phương đề nghị quy định phân cấp thẩm quyền cho HĐND qui định miễn giảm phí, lệ phí trong một số trường hợp cần thiết để phù hợp  với tình hình thực tế tại địa phương.
Cũng theo Bộ Tài chính, từ năm 2002 đến nay, nhiều văn bản qui phạm pháp luật mới được ban hành có qui định thêm một số khoản thu phí, lệ phí so với danh mục ban hành kèm theo Pháp lệnh về phí, lệ phí; có những loại  phí đã chuyển thành giá dịch vụ hoặc đang có xu hướng chuyển sang thực hiện theo cơ chế giá hoặc thành các khoản thu không thuộc ngân sách nhà nước, trùng với một số khoản thu khác… 
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân chỉ ra, hiện chưa thống kê được bao nhiêu loại phí, lệ phí phải được rà soát, hủy bỏ đã tạo thành “gánh nặng cho dân”. 
Đại biểu Lê Đức Thụ (Lai Châu) cho rằng, cơ chế quản lý phí, lệ phí có nhiều bất cập, chồng chéo thẩm quyền, qui định về phần tỷ lệ để lại đã phản ánh không đúng số thực thu vào ngân sách nhà nước, số thực chi. 
Biện minh thêm cho Bộ Tài chính, ông Vũ Văn Họa - Phó Tổng kiểm toán Nhà nước - khẳng định, qua công tác kiểm toán, cơ chế quản lý nguồn thu từ phí, lệ phí còn rất nhiều vấn đề, có qui định nhưng khó áp dụng, nhất là qui định về tỷ lệ để lại từ nguồn thu phí, lệ phí dễ hình thành cơ chế xin - cho.
Giá dịch vụ, thu thêm “đội lốt” phí hoành hành
Phí trông xe đã được các đại biểu dẫn ra như một ví dụ điển hình của sự “nhập nhằng” giữa phí và giá dịch vụ. Trước tình trạng lộn xộn trong việc áp dụng loại phí này, đại biểu Nguyễn Sỹ Cương (Ninh Thuận) nghĩ rằng có “lợi ích cục bộ địa phương” mà không ai kiểm tra, giám sát, xử lý, thậm chí bỏ lọt khoản thu khi không được đưa vào ngân sách nhà nước và đơn vị tổ chức thu “lấy tiền chia nhau”, còn người dân… phải chịu. 
Tuy nhiên, Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng phủ nhận có lợi ích nhóm trong hoạt động thu phí, lệ phí: “Việc thu phí, lệ phí đã được qui định rõ ràng về trình tự, thủ tục nên không thể tự đặt ra các loại phí, lệ phí ngoài danh mục. Khoản nào không có tên trong danh mục phí, lệ phí hoặc có tên mà chưa có hướng dẫn sẽ không được thu”. 
Liệt kê ra hàng loạt các khoản thu được các cơ sở giáo dục tự đặt ra dưới tên gọi “lệ phí”, ông Phùng Quốc Hiển - Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách cho rằng, người dân không hiểu phí, lệ phí, giá dịch vụ nên nhầm lẫn, thậm chí bị lừa; có tình trạng một số khoản thu vô lý để thành lập Quỹ và sử dụng không đúng qui định là vấn đề thuộc trách nhiệm quản lý của Bộ Tài chính. 
Nhưng theo giải thích của ông Phạm Mạnh Hùng - Thứ trưởng Bộ Giáo dục & đào tạo, các khoản thu này là không khuyến khích, cần nhắc nhở; tuy nhiên, việc thu của các trường cũng căn cứ vào yêu cầu thực tiễn do học phí chưa tiếp cận được chi phí đào tạo.
Theo phản ánh của ông Lê Hồng Trường- Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng - An ninh của Quốc hội, tình hình sai phạm về phí, lệ phí đang “rất nóng” nhưng việc xử lý lại “quá nguội” khi qua nhiều năm chỉ kiến nghị xử lý hành chính bốn người, chuyển công tác một người trong lĩnh vực này. Nên giải pháp được Bộ Tài chính đưa ra để kiểm soát tình trạng lạm thu phí, lệ phí trong thời gian tới là ban hành văn bản qui phạm pháp luật về phí, lệ phí, tổ chức thanh, kiểm tra, chấn chỉnh các tổ chức, cá nhân thu phí, lệ phí, ban hành danh mục, mức thu, nộp, để lại; ban hành các loại phí, lệ phí, quản lý các khoản thu - chi từ phí, lệ phí…

Tin cùng chuyên mục

Ảnh minh họa.

Thủ tướng Chính phủ: Không để học sinh phải bỏ thi tốt nghiệp THPT vì khó khăn kinh tế

(PLVN) -  Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính yêu cầu các địa phương hỗ trợ thí sinh tham dự kỳ thi tốt nghiệp THPT với phương châm không để học sinh nào phải bỏ thi vì khó khăn về kinh tế, đi lại đặc biệt là các em đồng bào dân tộc thiểu số, gia đình chính sách, vùng sâu, vùng xa , các vùng chịu ảnh hưởng của thiên tai ...

Đọc thêm

Bảo đảm tuyệt đối an ninh, an toàn cho Kỳ thi tốt nghiệp THPT

Bảo đảm tuyệt đối an ninh, an toàn cho Kỳ thi tốt nghiệp THPT
Chiều 21/6, chủ trì cuộc họp với các bộ, ngành về công tác chuẩn bị, tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông năm 2024, Phó Thủ tướng Lê Thành Long đánh giá cao công tác chuẩn bị của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các bộ, ngành, cơ quan liên quan; nêu rõ, đây là kỳ thi đặc biệt quan trọng khi cả xã hội đều quan tâm đến giáo dục, thi cử.

Ra mắt cuốn sách 'Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc' của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

Các đồng chí lãnh đạo dự Lễ ra mắt sách. Ảnh: Phương Hoa/TTXVN
Chiều 21/6, tại Hà Nội, Ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật phối hợp tổ chức Lễ ra mắt cuốn sách "Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc" của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.

Cần thiết tách vụ án hình sự có người chưa thành niên phạm tội để giải quyết độc lập

Quang cảnh phiên họp.
(PLVN) - Sáng 21/6, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XV, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật Tư pháp người chưa thành niên. Tại phiên họp, nhiều đại biểu thể hiện quan điểm tán thành với quy định tách án hình sự với người chưa thành niên phạm tội nhằm đáp ứng những quy định tiến bộ, nhân văn của dự thảo Luật.

Phụng sự Tổ quốc, phụng sự Nhân dân: Sứ mệnh chưa bao giờ thay đổi của Báo chí Cách mạng Việt Nam

Nhà báo Lê Quốc Minh trình bày tham luận trong một Hội thảo.
(PLVN) -  "...Qua thời gian và biến động, gặp nhiều khó khăn, thách thức nhưng sứ mệnh của Báo chí Cách mạng Việt Nam (BCCMVN) chưa bao giờ thay đổi. Đó là phải phụng sự Tổ quốc, phụng sự Nhân dân, phải tuyên truyền đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, cung cấp thông tin tri thức cho người dân để phục vụ cuộc sống và sự phát triển của Tổ quốc", Nhà báo Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, khẳng định.

Điện thoại thông minh - công cụ đa năng, đa nhiệm để nhà báo tác nghiệp

TS. Phan Quốc Hải cho rằng: “Smartphone là trợ thủ đắc lực của người làm báo”.
(PLVN) - Sự phát triển nhanh chóng của điện thoại thông minh (smartphone) là cơ hội và cũng là thách thức của người làm báo; đây là xu hướng tất yếu trong bối cảnh cạnh tranh thông tin hiện nay. Báo PLVN có cuộc trao đổi với TS. Phan Quốc Hải (Trưởng khoa Báo chí - Truyền thông, Trường Đại học Khoa học, Đại học Huế) xung quanh vấn đề này.

Thúc đẩy hợp tác kinh tế Việt Nam – Liên bang Nga

Thủ tướng Phạm Minh Chính hội kiến Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin.
(PLVN) - Nhằm thúc đẩy hợp tác kinh tế là trụ cột quan trọng của quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện, hai bên nhất trí nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ chế hợp tác song phương, đặc biệt là Ủy ban liên chính phủ về hợp tác kinh tế - thương mại và khoa học – kỹ thuật; tăng cường hợp tác tài chính - tín dụng phù hợp với luật pháp quốc tế và quy định pháp luật hai nước nhằm tạo thuận lợi cho thương mại đầu tư hai nước.

Toàn văn Tuyên bố chung Việt Nam - Liên bang Nga

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin hội đàm. Ảnh: Trí Dũng/TTXVN
Nhận lời mời của Tổng Bí thư Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng, Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Vladimirovich Putin (Vladimir Putin) đã thực hiện chuyến thăm cấp Nhà nước đến nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam từ ngày 19 - 20/6/2024.

Từ 1/7/2024: Lương cơ sở tăng cao nhất từ trước tới nay

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà chia sẻ tại cuộc họp báo.
(PLVN) -Chiều 20/6, tại họp báo cung cấp thông tin định kỳ do Bộ Nội vụ tổ chức, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà cho biết, Bộ Chính trị đã thống nhất chủ trương tăng lương cơ sở cho cán bộ, công chức, viên chức lên 30%.