“Phép vua” thua “lệ làng”

(PLO) -Mối quan hệ giữa Liên minh châu Phi (AU) và các quốc gia trên Châu lục đen với Tòa án quốc tế của LHQ (ICC)  lại một lần nữa trở thành chủ đề nội dung thời sự trên chương trình nghị sự của hội nghị cấp cao thường niên của AU tổ chức tại thủ đô Kigali của Ruanda. 
Tổng thống Sudan Omar al-Bashir Tổng thống Sudan Omar al-Bashir

Và lại một lần nữa, ICC đã không thắng nổi ICC trong chủ ý ràng buộc các nước châu Phi là thành viên AU và đã ký kết tham gia ICC vào cam kết thực hiện yêu cầu của ICC về dẫn độ đương kim tổng thống Sudan Omar al-Bashir cho ICC để ICC lôi ông Bashir ra xét xử trước vành móng ngựa của ICC ở La Haay (Hà Lan). 

ICC theo đuổi việc truy tố ông Bashir đã từ 8 năm nay với cái buộc ông Bashir phạm tội diệt chủng ở Sudan và Ruanda. AU nói chung và nhiều quốc gia châu Phi nói riêng bất hợp tác và bất tuân thủ  ICC vì cho rằng ICC xét xử không công minh, bị chi phối bởi định kiến thâm thù châu Phi và đặc sệt tính chủ nghĩa thực dân kiểu mới.

Chỉ riêng việc ông Bashir yên ổn công du ngang dọc châu Phi chứ không hề bị bắt giữ mỗi khi đi công cán ra ngoài phạm vi lãnh thổ Sudan, chẳng hạn như tới tham dự hội nghị cấp cao năm nay của AU cũng đủ để cho thấy sự bất lực của ICC. “Phép vua” thua “lệ làng” như thế.

“Phép vua” ở đây là quyền hạn của ICC được phép yêu cầu tất cả những quốc gia đã ký kết tham gia ICC phải hợp tác mỗi khi được ICC yêu cầu, đặc biệt trong việc cung cấp tài liệu liên quan, phối hợp điều tra, xuất hiện trước tòa ở La Haay để điều trần và dẫn độ những cá nhân bị ICC ra lệnh truy nã và bắt giữ quốc tế - như ông Bashir. Về phương diện pháp lý quốc tế thì các nước tham gia ICC bị ràng buộc thật sự vào trách nhiệm này.

Cho tới nay, gần như tất cả các quốc gia châu Phi đều tham gia ICC nhưng cả AU lẫn các nước này đều không đáp ứng yêu cầu của ICC đòi bắt giữ và dẫn độ ông Bashir. Cái lệ của họ ở đây là không sẵn sàng tiếp tay cho ICC, không tạo tiền lệ để ICC làm bùng xung cho ai đó ở bên ngoài châu lục can thiệp vào công chuyện nội bộ của châu lục. Cái lệ ở đây là anh em cùng một nhà trên châu lục không phản nhau để lấy lòng ICC và AU muốn gây dựng vai trò riêng.

Để áp dụng cái lệ làng đối phó với phép vua, AU không ép buộc các thành viên phải đáp ứng yêu cầu của ICC, không có quyết định chung, quan điểm thái độ chung mà để cho từng thành viên tự quyết định. Dù vậy, chủ ý của AU bất hợp tác với ICC và bất chấp yêu cầu của ICC bộc lộ rất rõ khi năm 2014 đã quyết định thành lập Tòa án Châu Phi để xử lý những chuyện liên quan đến châu lục và gạt bỏ ngay từ đầu sự can thiệp của ICC, gián tiếp phủ nhận thẩm quyền của ICC đối với những gì xảy ra trên châu lục.

Tại hội nghị cấp cao năm ngoái ở Addis Abeba (Ethiopia), AU còn tính đến việc tất cả các quốc gia châu Phi đồng loạt và đồng thời ly khai ICC, lập ra nhóm làm việc nghiên cứu ý định này để khuyến nghị lên hội nghị cấp cao AU. Trong mọi trường hợp, AU đều không coi trọng ICC và đều không đếm xỉa đến yêu cầu của ICC.

“Phép vua” của ICC thua “lệ làng” của AU không phải vì AU nói chung và các nước châu Phi nói riêng không đồng tình với tôn chỉ mục đích của ICC mà chỉ với cung cách hoạt động cho tới nay của ICC.

Một khi đã đánh giá ICC có thái độ thù địch và xét xử không công minh như thế, lại giống như sự hồi sinh của tòa án của chế độ thực dân thủa trước trong thời mới thì không có gì là khó hiểu khi AU và các nước châu Phi tạo nên lệ làng để đối phó với phép vua.

Vì ICC được thiết kế tổ chức để xét xử nhưng không có lực lượng thi hành án nên phép vua của ICC càng thêm khó thắng nổi lệ làng của AU và các quốc gia châu Phi.../.

Hạ Nham
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Ba triệu liều vaccine Moderna Mỹ cung cấp đến Việt Nam vào ngày 25/7

Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng tại cuộc họp báo.
(PLVN) - Thông tin trên được Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng đưa ra tại cuộc họp báo thường kỳ của Bộ Ngoại giao chiều 22/7, khi trả lời câu hỏi đề nghị cập nhật thông tin về 3 triệu liều vaccine Moderna Mỹ viện trợ cho Việt Nam qua COVAX và kết quả công tác “ngoại giao vaccine” của Việt Nam.

Mỹ có kế hoạch tiêm vaccine cho trẻ dưới 12 tuổi

Nhân viên y tế tiêm vaccine ngừa COVID-19 cho người dân tại Los Angeles, bang California, Mỹ.
(PLVN) - Ngày 22/7, Tổng thống Mỹ Joe Biden cho biết đang có kế hoạch mở rộng đối tượng tiêm chủng, theo đó nước này cân nhắc đưa trẻ dưới 12 tuổi vào diện tiêm vaccine phòng COVID-19 vào trước cuối tháng 8 hoặc đầu tháng 9 này.

Chùm ảnh lũ lụt ở Trung Quốc

Nhiều con đường ở Trịnh Châu biến thành sông.
(PLVN) - Theo số liệu thống kê từ Cục khí tượng Trịnh Châu (Trung Quốc), lượng mưa trung bình từ hôm 18/7 tới nay ở thành phố này đã đạt gần 450 mm/ngày.

Nga trình làng chiến đấu cơ cạnh tranh F-35

Chiến đấu cơ Checkmate được trình làng tại triển lãm hàng không ở Nga.
(PLVN) - Ngày 20/7, Nga đã chính thức công bố máy bay chiến đấu tàng hình Sukhoi thế hệ mới được thiết kế để cạnh tranh với F-35 của Mỹ và tuyên bố rằng nó có khả năng tấn công 6 mục tiêu cùng lúc.

Anh công bố kế hoạch chống bạo lực với phụ nữ

Bộ trưởng Nội vụ Anh Priti Patel.
(PLVN) - Bộ trưởng Nội vụ Anh Priti Patel cho biết sẽ công bố một chiến lược mới để giải quyết tình trạng bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em gái, trong đó bao gồm hạn chế việc sử dụng các thỏa thuận không tiết lộ trong các trường hợp quấy rối tình dục xảy ra trong các cơ sở giáo dục đại học.

Harry sắp ra hồi ký

Hồi ký của Harry sẽ ra mắt vào cuối năm 2022.
(PLVN) - Hoàng tử Harry dự kiến ra mắt hồi ký vào năm 2022. Harry khẳng định những câu chuyện đời mình trong hồi ký sẽ "chính xác và hoàn toàn trung thực".