Phát triển thị trường chứng khoán lành mạnh, hiệu quả

Trình bày Tờ trình dự thảo Luật, Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Anh Tuấn cho biết, việc xây dựng Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán nhằm cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính (TTHC), điều kiện đầu tư kinh doanh và chi phí tuân thủ pháp luật trong lĩnh vực chứng khoán; tạo thuận lợi cho tổ chức, cá nhân tham gia thị trường.

Đẩy mạnh hiện đại hóa, chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin, giao dịch điện tử trong hoạt động chứng khoán và thị trường chứng khoán (TTCK); bổ sung, hoàn thiện cơ sở pháp lý đối với một số vấn đề mới, mô hình mới và yêu cầu thực tiễn phát sinh từ sự phát triển của thị trường, phù hợp với thông lệ quốc tế.

Hoàn thiện quy định nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành, tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong tình hình mới.

Bố cục của dự thảo Luật gồm 3 điều. Về nội dung cơ bản, so với Luật Chứng khoán số 54/2019/QH14 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 56/2024/QH15), dự thảo Luật sửa đổi 23 Điều, bổ sung 1 Điều, giữ nguyên 112 Điều.

Trong đó, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện một số quy định để đáp ứng yêu cầu ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin, thúc đẩy chuyển đổi số; thực hiện tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu quả vận hành thị trường giao dịch chứng khoán; bảo đảm thống nhất, đồng bộ với quy định pháp luật hiện hành; tiệm cận với các tiêu chuẩn quốc tế trong hoạt động chứng khoán và TTCK; nâng cao năng lực thị trường, thực hiện mục tiêu tăng trưởng

Về nội dung bổ sung, dự thảo bổ sung, hoàn thiện khung khổ pháp lý về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực chứng khoán, thực hiện phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Theo đó, bổ sung Điều 6a quy định nguyên tắc chung về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực chứng khoán và giao Chính phủ quy định chi tiết.

Về nội dung cắt giảm, đơn giản hóa TTHC, dự thảo hoàn thiện quy định nhằm bảo đảm yêu cầu cải cách TTHC, đơn giản hóa điều kiện đầu tư, kinh doanh, bảo đảm tạo thuận lợi cho doanh nghiệp.

Trình bày báo cáo thẩm tra sơ bộ tại phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Thường trực Ủy ban và các cơ quan tham gia thẩm tra cơ bản tán thành với sự cần thiết sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán, đồng thời đánh giá hồ sơ dự án luật về cơ bản đã đáp ứng các yêu cầu theo quy định.

Về cắt giảm, đơn giản hóa TTHC, điều kiện đầu tư kinh doanh, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính cơ bản tán thành chủ trương giảm giấy tờ, điều kiện không còn cần thiết, nhưng đề nghị thuyết minh rõ hơn về cơ sở cắt giảm, đơn giản TTHC, điều kiện đầu tư kinh doanh, công cụ hậu kiểm sau khi cắt giảm điều kiện, bảo đảm việc cắt giảm các điều kiện không làm giảm chuẩn an toàn và không chuyển rủi ro từ khâu tiền kiểm sang nhà đầu tư và thị trường.

 Thường trực Ủy ban cũng đề nghị làm rõ cơ chế quản lý thay thế các điều kiện bị bãi bỏ, tiêu chí lựa chọn tổ chức lưu ký, cơ chế phối hợp giữa Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, phương án xử lý, chuyển giao tài sản khi tổ chức lưu ký không còn đáp ứng yêu cầu. Nhiều ý kiến đề nghị tiếp tục duy trì yêu cầu về năng lực tài chính, tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu và hạ tầng; trường hợp cắt giảm phải có cơ chế giám sát thường xuyên, không làm giảm chuẩn an toàn.

Tại Phiên họp, các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội tập trung thảo luận vào sự cần thiết và phạm vi sửa đổi; xem xét tính thực chất của việc đơn giản hóa điều kiện kinh doanh…

Qua đó, bảo đảm việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán sẽ xử lý các vướng mắc trước mắt, đồng thời đáp ứng yêu cầu phát triển thị trường sau khi nâng hạng; bảo đảm phát triển thị trường chứng khoán lành mạnh, hiệu quả, mở rộng phạm vi nhà đầu tư chuyên nghiệp và kiểm soát việc phát hành trái phiếu riêng lẻ, để thị trường hiệu quả và tránh hiện tượng thao túng, làm giá, làm méo mó thị trường.