Phát triển nghề luật sư phục vụ cải cách tư pháp

Đối với luật sư (LS) tập sự thì “học đi đôi với hành”, cấm LS tập sự hành nghề là đi ngược lại Pháp lệnh LS trước đây. Không cho LS tập sự thực hành là “học chay”, ảnh hưởng đến học nghề, còn không có thu nhập... dẫn đến LS sau khi ra nghề nôn nóng “làm bậy”.

Ông Hứa Hoàng Chấn, Phó Chủ nhiệm Đoàn Luật sư tỉnh An Giang nói như thế tại buổi tọa đàm “Dự thảo Chiến lược phát triển nghề LS đến năm 2020 và Dự thảo Thông tư thay thế Thông tư số 02/2007/TT-BTP ngày 25/4/2007 của Bộ Tư pháp” tại TP.HCM do Bộ Tư pháp tổ chức hôm 30/10.

Than phiền cơ quan tố tụng!

Khai mạc tọa đàm, ông Nguyễn Văn Bốn - Phó Vụ trưởng Vụ Bổ trợ Tư pháp, Bộ Tư pháp -cho biết có nhiều ý kiến đóng góp cho dự thảo. Song, Ban soạn thảo vẫn mong các nhà nghiên cứu, LS, nhà quản lý... đóng góp cho dự thảo. Đáng tiếc là sự tham gia của đội ngũ LS tại buổi tọa đàm này lại không nhiều, trong khi đó, nhiều LS lại cứ đòi hỏi cần có “cái này, cái nọ”. Ông Bốn cũng nhấn mạnh vai trò, vị trí của các cơ quan tiến hành tố tụng, đặc biệt là VKSND và TAND là rất quan trọng, nhất là khi tòa án khu vực được lập.

Ông Hứa Hoàng Chấn, Phó chủ nhiệm Đoàn LS tỉnh An Giang nói: “Tâm huyết của Bộ Tư pháp đầu tư vào dự thảo cho chúng ta là những LS, tôi nghĩ đã như thế nên “bàn vô” những cái hay của dự thảo để hoàn thiện nó.” Ông Chấn đề nghị, những buổi tọa đàm như thế này cần có sự tham gia của MTTQ các địa phương, đại diện Liên đoàn LS, các cơ quan tiến hành tố tụng...

Ông Vưu Văn Kía, Chủ nhiệm Đoàn LS tỉnh Bạc Liêu, đánh giá cao dự thảo, đồng thời cho rằng cần thể chế phù hợp, nhất là hoàn thiện Luật Tố tụng Hình sự bởi LS được tham gia từ giai đoạn điều tra đến nay vẫn là điều khó. “Ở tỉnh tôi, nhiều thân chủ nhờ LS tham gia từ khi người thân của họ bị khởi tố, nhưng thực tế LS rất khó gặp được thân chủ của họ. Cái được ở Bạc Liêu là việc cấp giấy chứng nhận bào chữa khá thuận lợi. Thông qua một thể chế tốt thì LS mới được thuận lợi với nghề. Bởi tại cơ quan điều tra, LS không nhận được sự thuận tiện trong tiếp xúc thân chủ, đó là chưa nói lúc nào cũng có điều tra viên với khuôn mặt lăm lăm cạnh thân chủ.”

Ngoài ra, văn hóa pháp đình tại phiên tòa cũng chẳng khá, LS bào chữa toát mồ hôi, nhưng HĐXX thản nhiên trao đổi với nhau, mặc kệ LS to tiếng; thậm chí, LS chưa bào chữa thì đã bị chủ tọa “phủ đầu”: “LS nên đi vào trọng tâm”. LS chưa “cãi”, chủ tọa đã biết LS không đi vào trọng tâm, thật hết biết!

Không nên “phi ngang” làm LS

Quan tâm đến chỉ tiêu đào tạo LS, ông Lê Công Nghiệp, Chủ nhiệm Đoàn LS tỉnh Cà Mau nói tiếp về chiến lược phát triển LS: Dự thảo nêu chưa thực tế, 10 năm qua, cả nước chỉ đào tạo được hơn 6 ngàn LS. Thử hỏi, 10 năm tiếp theo làm sao đào tạo được 15 đến 18 ngàn LS. Theo ông Nguyễn Viết Bình - Chủ nhiệm Đoàn LS Cần Thơ - với định hướng, mục tiêu, chiến lược... cụ thể của Dự thảo thì phần chỉ tiêu đào tạo LS thực tế có thực hiện được hay không là khó khả thi.

20 năm mới có được 6 ngàn LS, thử hỏi 10 năm tới làm sao đạt được con số 20 ngàn LS(?). Tương tự, LS Trần Hải Đức - Đoàn Luật sư TP.HCM - ưu tư về tương lai phát triển của luật sư Việt Nam bởi thực trạng LS tranh tụng, làm việc liên quan đến luật là không nhiều. Nhiều sinh viên tập sự rất khó khăn, suốt thời gian tập sự không được làm gì cả, kiếm đâu ra thu nhập trang trải, đề nghị nên sửa Luật LS theo hướng cho LS tập sự được tham gia tòa án cấp huyện. Liên quan đến cậu chuyện nghề LS cũng là làm chính trị, LS Hải đặt vấn đề, nếu LS đi bào chữa chỉ định về, không may bị tai nạn chết thì có được xem là liệt sỹ(!?)

Cũng có vài ý kiến cho rằng, đối với LS tập sự là “học đi đôi với hành”, không cho LS tập sự thực hành là “học chay”, ảnh hưởng đến học nghề, còn không có thu nhập... dẫn đến LS sau khi ra nghề nôn nóng, “làm bậy”. Cạnh đó, việc cán bộ một số cơ quan tư pháp “phi ngang” sang hành nghề LS là không nên, mà cần thông qua lớp đào tạo LS, chỉ nên ưu tiên cho chức danh thẩm phán sang làm LS bởi nếu không may gặp người không trong sáng chuyển sang thì chẳng khác nào Đoàn LS là một “túi rác”.

Hưởng lợi từ biểu mẫu

Chủ nhiệm Đoàn LS Kiên Giang nói: “Chúng ta đang tiến hành cải cách hành chính nhưng dự thảo Thông tư lại có hơn 30 biểu mẫu (Điều 36) là quá nhiều.” Về vấn đề này, ông Nguyễn Văn Bốn “chỉnh”, việc đưa ra các biểu mẫu nhằm giúp các LS vận dụng vào thực tiễn một cách thuận lợi, thống nhất...

Đồng quan điểm với ông Bốn, LS Trương Thị Hòa, Đoàn LS TP.HCM nói: “Về biểu mẫu nêu trong dự thảo, đây là một phương pháp cải cách hành chính hiện đại, thuận tiện cho người áp dụng”. Tương tự ý kiến của LS Hòa, ông Trần Văn Bảy, Trưởng phòng Bổ trợ Tư pháp, Sở Tư pháp TP.HCM bày tỏ sự đồng tình của mình: “Trong Thông tư có sẵn biểu mẫu là việc làm đáng quý.”…

Phong Trần