Phát triển điện mặt trời mái nhà: Câu chuyện từ một cựu quân nhân vùng cao Bát Xát (Lào Cai)
(PLVN) - Giữa địa bàn còn nhiều khó khăn, thường xuyên chịu ảnh hưởng của bão lũ, giông lốc gây gián đoạn điện, nước, mô hình điện mặt trời mái nhà của ông Văn Hữu Khánh (sinh năm 1954), một cựu quân nhân, đang cho thấy hiệu quả rõ rệt. Không chỉ giúp gia đình ông chủ động nguồn điện phục vụ sinh hoạt và sản xuất, mô hình này còn góp phần lan tỏa lối sống xanh trong cộng đồng dân cư.
Ông Khánh từng là y sĩ trong quân đội, tham gia chiến đấu tại chiến trường miền Nam, sau đó tiếp tục công tác tại Lào Cai. Năm 1993, rời quân ngũ, ông trở về cuộc sống đời thường với nhiều khó khăn, gánh nặng nuôi 4 người con ăn học.
Để mưu sinh, ông làm nhiều nghề, từ chạy xe ôm, sản xuất đá lạnh đến buôn bán nhỏ. Những năm tháng bươn chải không chỉ thể hiện ý chí vươn lên mà còn hun đúc tư duy tiết kiệm, tính toán dài hạn nền tảng cho những quyết định sau này.

Nhờ sự nỗ lực bền bỉ, đến nay cả 4 người con của ông đều trưởng thành, được đào tạo bài bản, có việc làm ổn định. Với ông Khánh, đó là thành quả lớn nhất sau những năm tháng chắt chiu, hy sinh.
Xuất phát từ thực tế nguồn điện ở vùng cao chưa thực sự ổn định, ông chủ động tìm hiểu và đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà, đây là một hướng đi còn khá mới với nhiều hộ dân địa phương. Tại ngôi nhà ở tổ 8, xã Bát Xát, ông lắp đặt hệ thống công suất 5 kW phục vụ sinh hoạt. Nhận thấy hiệu quả rõ rệt, ông tiếp tục đầu tư hệ thống công suất 22,6 kW tại khu nhà vườn ở tổ 10, kết hợp hệ thống lưu trữ điện, từng bước hoàn thiện mô hình sử dụng năng lượng tái tạo.

Hiệu quả mang lại khá rõ ràng, chi phí tiền điện của gia đình giảm từ khoảng 3-4 triệu đồng mỗi tháng xuống còn 300-400 nghìn đồng, thậm chí thấp hơn vào mùa nắng. Quan trọng hơn, gia đình ông chủ động được nguồn điện, hạn chế phụ thuộc vào lưới điện trong điều kiện thời tiết bất lợi.
Thực tế sau hoàn lưu bão Yagi cho thấy rõ điều đó. Khi nhiều khu vực tại Bát Xát bị gián đoạn điện, nước trong nhiều ngày, hệ thống điện mặt trời mái nhà đã giúp gia đình ông duy trì các nhu cầu thiết yếu như lọc nước, nấu ăn, bảo đảm sinh hoạt ổn định.

Không dừng lại ở đó, nguồn điện này còn phục vụ hiệu quả cho hoạt động sản xuất tại khu nhà vườn, từ vận hành điều hòa, bơm nước cho ao cá, tưới cây đến chăn nuôi. Ông cũng đầu tư hệ thống điều khiển tự động, cho phép vận hành các thiết bị như cổng, đèn chiếu sáng, điều hòa, hệ thống tưới… góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và cải thiện chất lượng cuộc sống theo hướng hiện đại.
Mô hình của ông Khánh không chỉ mang lại lợi ích cho gia đình mà còn tạo sức lan tỏa trong cộng đồng. Nhiều người dân đã đến tham quan, tìm hiểu và từng bước thay đổi nhận thức về sử dụng năng lượng sạch. Từ kinh nghiệm thực tế, ông cho rằng người dân khi đầu tư cần tính toán phù hợp với nhu cầu sử dụng, lựa chọn thiết bị chất lượng và có giải pháp lưu trữ điện hợp lý để đạt hiệu quả cao nhất.

Trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy chuyển dịch năng lượng theo hướng xanh và bền vững, những mô hình như của ông Khánh có ý nghĩa thiết thực. Không chỉ góp phần giảm áp lực cho hệ thống điện, mô hình còn nâng cao ý thức sử dụng tài nguyên tiết kiệm, hiệu quả trong cộng đồng.
Chia sẻ về quyết định đầu tư điện mặt trời mái nhà, ông Khánh nói giản dị: việc lắp đặt không chỉ giúp chủ động điện, tiết kiệm chi phí mà còn góp phần bảo vệ môi trường, chung tay cùng Nhà nước bảo đảm an ninh năng lượng.

Giữa núi rừng Bát Xát, những tấm pin mặt trời trên mái nhà và khu trang trại của người cựu quân nhân vẫn ngày ngày đón nắng, tạo ra nguồn năng lượng sạch phục vụ cuộc sống. Từ một người lính từng đi qua chiến tranh đến một người dân chủ động ứng dụng khoa học - công nghệ, hành trình của ông Văn Hữu Khánh là minh chứng sinh động cho sự gắn kết giữa ý chí cá nhân và mục tiêu phát triển chung của đất nước.
Trong tiến trình chuyển dịch năng lượng hiện nay, những mô hình như vậy không chỉ mang lại giá trị kinh tế, mà còn góp phần hình thành lối sống xanh, tiết kiệm và có trách nhiệm - nền tảng quan trọng cho sự phát triển lâu dài.